06: 59 - دوشنبه 11 ارديبهشت 1396
کد خبر: ۴۷۷۹۲
تاریخ انتشار: ۲۲ دی ۱۳۹۵ - ۱۵:۴۰
"او به‌اندازه خود سیاست، پیچیده بود و همین پیچیدگی و بعضاً پارادوکسیکال بودن سیاست‌ورزی‌اش سبب شده که درگذشت او با ابهام بسیاری از صاحب‌نظران و مردم برای ارائه یک مفهوم مشترک و اجماعی از او توأم باشد...، واقعیت آیت‌الله هاشمی کدام است؟"

درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را باید جزو یکی از مهمترین اتفاقات و تحولات سیاسی در انقلاب اسلامی پس از رحلت امام خمینی(ره) به شمار آورد. آن مرحوم بدون تردید از  شخصیت‌های بسیار مؤثر در انقلاب اسلامی است که از آغازین روزهای نهضت، صمیمانه به یاری امام شتافت و در راه پیروزی و به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی سختی‌ها و رنج‌های فراوانی را تحمل کرد. او در دوران مبارزه با رژیم پهلوی طعم تلخ زندان‌های مکرر و شکنجه‌های طاقت‌فرسا را چشید اما در یاری و همراهی امام(ره) تردید به خود راه نداد و دست از مبارزه نکشید و در عین حال بنا به شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی از مبارزان جبهه انقلاب و خانواده‌های آنان نیز دستگیری و حمایت می‌کرد.

 تصویری معروف از آیت‌الله هاشمی در زندان ساواک/برخی مورخان می‌گویند اسفندماه 43 در روزهایی که هنوز شکنجه عمومی نشده بود، شیخ اکبر سخت‌ترین شکنجه‌های دوران مبارزاتش را تجربه کرد، شکنجه‌ای که جای جای بدنش را مجروح کرد و او را با پایی شکسته و عفونی راهی بیمارستان. پس از آزادی از زندان به همان راه پیشین رفت و طعم چندین زندان دیگر را هم چشید.

وصف‌های شنیدنی از استقامت‌هایش در زندان وجود دارد؛‌ حسین شریعتمداری از مهمترین و سرسخت‌ترین منتقدان دوران پایانی زندگی ایشان، در توصیف یکی از این مقاومت‌ها می‌گوید: "یک بار در اتاق بازجویی خودم را به بیهوشی زده بودم تا مأموران شکنجه دست از سرم بردارند، در آن حال متوجه شدم آقای هاشمی رفسنجانی را به اتاق شکنجه آوردند. ایشان را قبلاً در جلسات دیده بودم و می‌شناختم. ازغندی، شکنجه‌گر معروف، دستگاه فرنچ (وسیله‌ای که دور گردن قرار می‌گرفت و با پیچاندن پیچ، هر لحظه محکم‌تر می‌شد و راه تنفس را می‌بست) را دور گردن آقای هاشمی قرار داد و آن را پیچاند. من از زیر چشم شاهد صحنه بودم. ازغندی به‌حدی فرنچ را پیچاند که آقای هاشمی درحال خفه شدن بود. همزمان با این شکنجه، ازغندی فحاشی هم می‌کرد، بعد گفت: «تو چرا برای خمینی تبلیغ می‌کنی؟». ازغندی در حالی که باز هم فرنچ را محکم می‌کرد به هاشمی گفت: «دیگر از این کارها نکن» و بعد از لحظاتی فرنچ را باز کرد، به‌محض اینکه فرنچ باز شد، آقای هاشمی گفت: «باز هم از این کارها می‌کنم.»، این رفتار هاشمی برای من خیلی روحیه‌بخش بود".

تصویری از حسین شریعتمداری در زندان ساواک/ او از منتقدان سرسخت بسیاری از سیاست‌های آیت‌الله هاشمی در دوران ریاست‌جمهوری و پس از آن است؛ با این حال رؤیت و روایت‌های او از مقاومت‌های آیت‌الله در زندان ساواک خواندنی است

او همواره در متن سیاست، یک بازیگر بسیار مهم و کم‌نظیر بود؛ حضور دائمی‌اش در مرکز میدان سیاست و اثرگذاری کم و بیش اما مداوم او، از آیت‌الله شخصیت کم‌نظیری ساخته است. بسیاری از کارشناسان و مردم او را به مرد پیچیده حوزه سیاست می‌شناسند؛ در واقع او به‌اندازه خود سیاست، پیچیده بود و همین پیچیدگی و بعضاً پارادوکسیکال بودن سیاست‌ورزی‌اش سبب شده که درگذشت او با ابهام بسیاری از صاحب‌نظران و مردم برای ارائه یک مفهوم مشترک و اجماعی از او توأم باشد. سیطره این «عدم قطعیت» از همان شب اول درگذشت ایشان در شبکه‌های اجتماعی و بعضی رسانه‌ها واضح و روشن است.

فی‌الحال مهمترین پرسش پیش روی ناظران آن است: واقعیّت آیت‌الله هاشمی کدام است؟ به‌ویژه آنکه او در دسته‌بندی‌های موجود در امر سیاسی نقل‌مکان‌های قابل توجهی داشته است؛ روزگاری یک شخصیت درجه اول در جناح راست به شمار می‌رفته و سالهای سال و به‌ویژه پس از دوم خرداد 76 آماج هجمه‌های گروه موسوم به اصلاح‌طلبان بود، اما مدتی بعد جزو مشایخ و مراجع آنها شده است. ضدانقلاب در برهه‌های بسیاری شب و روز به او به‌مثابه یک نماد غیرقابل کتمان برای انقلاب اسلامی تاخته و حتی حکم بازداشتش را هم صادر کرده، اما در برهه‌ای دیگر به پوشش مبلغانه مواضع او همت گماشته‌ است. او از یک سو می‌گوید عشقش آیت‌الله خامنه‌ای است و هیچ دو نفری در زیر آسمان ایران نزدیک‌تر از آن دو به یکدیگر نیستند و او در نهایت مطیع ایشان است، اما از دیگر سو اختلاف‌نظرهای بعضاً آشکار و جدی‌اش با رهبر انقلاب، غیرقابل انکار است.

آیت‌الله هاشمی سرلیست جناح راست در انتخابات مجلس ششم/او روزگاری یک چهره محوری در جناح راست بود؛ اردوگاه سیاسی او بعدها دچار تغییر اساسی شد

این زوایای متقابل و ظواهر پارادوکسیکال، تحلیل‌ها و نتیجتاً ارائه یک تفسیر قطعی درباره ایشان را برای بسیاری دچار مشکل کرده است. او نهایتاً متعلق به کدام جریان سیاسی است؟ تبلیغ رسانه‌های معارض نظام از بعضی مواضع آیت‌الله هاشمی رفسنجانی چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟ به‌ویژه آنکه همین سال گذشته بی‌بی‌سی فارسی به‌نوعی لیست انتخاباتی تنظیم شده توسط آیت‌الله برای خبرگان را هم تبلیغ و ترویج و برای رأی نیاوردن رقبایش تلاش کرده است. میزانسن ارتباط او با ضدانقلاب را چگونه می‌توان ترسیم کرد و چه قضاوتی درباره آن می‌توان کرد؟ و نهایتاً آنکه داستان اختلاف‌نظر‌های او با آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب، با چه تحلیلی می‌تواند رمزگشایی شود؟

رازگشایی از این سؤالات از طریق معنابخشی به وقایع مذکور، می‌تواند آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را "همان‌گونه که بود" در دسترس افکار عمومی قرار دهد و سرگشتگی‌ها را بزداید. پاسخ به این سؤالات کلان‌ترین مسئله‌ای را که حل می‌کند این است: آیا ضدانقلاب از آیت‌الله چیزی به ارث می‌برد؟

1 ــ در پدیدارشناسی جابه‌جایی‌های آیت‌الله هاشمی در دسته‌بندی‌های سیاسی، نزاع بر سر دو گونه «معنابخشی» است؛ دسته اول این جابه‌جایی‌ها را دلالتی روشن بر یک «دگردیسی فکری» برای آیت‌الله معنا می‌کند و دسته دوم فارغ از محتوای تفسیرش از این جابه‌جایی‌ها، مهمترین مدعایش رد ادعای دسته اول است.

توضیح بیشتر سؤال اینکه مرد همیشه حاضر در صحنه سیاست ایران، پس از گذران دوران حشمت و جلال ریاست‌جمهوری که با جمله معروف "هیچ کس برای من هاشمی نمی‌شود" رهبر معظم انقلاب پایان یافته بود، در دوران دوم خرداد شدیداً منکوب و متهم می‌شود؛ تا جایی که روزنامه صبح امروز با مدیریت سعید حجاریان، دوران دولتداری او را دوره «هر 40 روز یک قتل مشکوک سیاسی» توصیف می‌کند. اکبر گنجی، قلم به دست آن روزهای اصلاح‌طلبان هم در کتاب مشهور «عالیجناب سرخپوش» که با  حمایت‌های دولت اصلاحات روانه بازار و کتابخانه‌های سراسر کشور می‌شد، می‌نویسد: "هاشمی که انتقادات برخی از مطبوعات را برنمی‌تافت، چگونه اقدامات مهم‌ترین وزارتخانه خود (وزارت اطلاعات) را نادیده می‌گرفت... ولی همین امر کار دستش داد و منجر به ده‌ها قتل شد". "خشونت‌ورزان و جنایتکاران عرصه سیاست در دوره هاشمی، بدون دغدغه خاطر و ترس از مکافات دست به جنایات می‌زدند".

نمونه‌ای از مطالب مندرج در کتاب عالیجناب سرخ‌پوش نوشته اکبر گنجی از فعالان دوم‌خردادی آن روز/ این کتاب با حمایت وزارت ارشاد دولت دوم خرداد روانه بازار و کتابخانه‌ها شده بود

اما همین آیت‌الله هاشمی با همان جریان دوم خرداد سالها بعد مؤتلف می‌شوند و به‌ویژه در انتخابات‌ مختلف پیوندهای محکمی با یکدیگر برقرار می‌کنند.

برخی به‌ویژه در جناح موسوم به اصلاح‌طلبان، گذر از آن «تخاصم» به این «تفاهم» را ناشی از «دگردیسی فکری» آیت‌الله و تغییر مبنای نگرش او به جهان و سیاست و ماسوای آن تفسیر و تأویل می‌کنند، به‌ویژه با توجه به ریشه‌کردن سکولاریزم در جریان دوم خرداد، شبهه‌ای ظهور می‌کند مبنی بر اینکه آیت‌الله آگاهانه از مبانی دینی به مبانی سکولار تغییر فاز داده است.

مهمترین معارض این تفسیر، شخص آیت‌الله است؛ اساساً آقای هاشمی خود را فارغ از هرگونه دسته‌بندی و جناح‌بندی‌های سیاسی می‌داند و تلویحاً می‌گوید او خودش است و نه چیز دیگر. او در گفت‌وگویی که خرداد سال 94 با خبرگزاری ایسنا داشته، درباره این تطورات می‌گوید که خصلت اعتدالی خود در عرصه سیاست را از «قرآن» گرفته و با مطالعه به این نظر و عقیده رسیده است. آیت‌الله هاشمی تأکید می‌کند: "اگر می‌بینید بعضی‌ها که قبلاً با من موافق نبودند و حالا همراه شده‌اند، من عوض نشده‌ام، بلکه آنها عوض شدند، زمانی افراط کردند و ضررهایش را دیدند، در جلسات خود هم بحث کردند و فهمیدند که عملکرد آنها اشتباه داشت، اکثراً اعتراف به اشتباه کرده‌اند."(لینک گفتگوی آیت‌الله هاشمی با ایسنا)

به‌طور کلی موافقان تغییر مبنای آیت‌الله هاشمی هیچ نشانه نظری و شفاهی از ایشان برای ارجاع تفسیر خود ندارند و صرفاً تطورات عملی او را مبنای تحلیل قرار می‌دهند. اما بین منتقدان سیاست‌ورزی دوران پایانی آیت‌الله هاشمی صاحب‌نظران قابل توجهی هستند که علی‌رغم انتقاد به آن رفتارها، اما آن را به هیچ روی ناشی از تحول فکری تحلیل نمی‌کنند.

ظهور پدیده احمدی‌نژاد در سال 84 مهمترین عنصر رمزگشا در این دست تحلیل‌هاست که به نظر می‌رسد با در نظر گرفتن جهات گوناگون، به صواب نزدیک‌تر است.  به میدان آمدن احمدی‌نژاد در عرصه سیاست، نقطه آغاز پیوند سیاسی آیت‌الله هاشمی با جریان موسوم به دوم خرداد بوده است. در یک سوی این ائتلاف، آیت‌الله هاشمی است که مهمترین هدفش جبران پایگاه اجتماعی آسیب‌دیده در سال 84 و بازگشت مجدد به سطح بالای قدرت اجرایی است و در دیگر سو، جریان دوم خرداد قرار دارد که برای کسب یک نقطه اتکای مطمئن در هسته مرکزی جمهوری اسلامی نیازمند شخصیتی با اعتبار و سابقه آیت‌الله است، لذا این پیوند با انگیزه‌های «عملگرایانه» برقرار می‌شود و ردی از انگیزه‌ها و تحولات فکری و اندیشه‌ای از هیچ طرف در آن وجود ندارد.

به‌بیان دیگر، سخن بر سر این نیست که مواضع سیاسی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی تغییر نکرده؛ بلکه این چرخش روشن است،‌ اما بحث بر سر این است که این گردش‌، «مبناگرایانه» و در نتیجه تحولات فکری است یا اصطلاحاً «پراگماتیستی» و عملگرایانه و با انگیزه تجدید قوا برای بازگشت مجدد به سطح بالای قدرت؟ آن‌چنان که گفته شد، دلالت‌های متقن و نشانه‌های روشن، حالت دوم را تثبیت می‌کند.

احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست‌‌جمهوری 84 با پیروزی بر آیت‌الله هاشمی رئیس‌جمهور شد؛ این برهه سرآغاز مهمی برای پیوند خوردن عملگرایانه آیت‌الله و گروه موسوم به اصلاح‌طلبان است

2 ــ پوشش برخی مواضع آیت‌الله هاشمی توسط رسانه‌های بیگانه و جبهه معارض در سالهای اخیر روشن است، به‌ویژه آنکه این جریان احتمال می‌داد می‌تواند قطب مخالف نیرومندی در مقابل بالاترین شخصیت مذهبی و سیاسی در جمهوری اسلامی مستقر کند. در غالب تحلیل‌ها و مطالبی که رسانه‌های مذکور درباره آیت‌الله هاشمی منتشر کرده‌اند، علاقه به تأسیس و تقویت این دوقطبی محرز است. همین مسئله موجب شده بود در مواردی، آیت‌الله از جانب برخی دلسوزان و وفاداران به انقلاب مورد نصیحت قرار بگیرد؛ اما مهمتر از آنچه رسانه‌های اپوزیسیون و غربی در این باره علاقه داشته‌اند که رخ بدهد، آن‌چیزی است که نهایت کار در نفس‌الامر ماجرا رخ داد.  بی‌بی‌سی فارسی را می‌توان مهمترین پایگاه رسانه‌ای ضدانقلاب توصیف کرد که با بودجه و پشتیبانی‌های مهم و چندجانبه‌ای که از دستگاه‌های امنیتی انگلیس و حتی آمریکا می‌شود برای خودشان «مرکزیت» و «محوریت» در این جریان دست و پا کرده است. یکی از آخرین مقالات بی‌بی‌سی فارسی درباره آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، نمایانگر برداشت واپسین ضدانقلاب از ایشان است. تیتر این مقاله به‌خوبی پاسخ به همه سؤالات در این حوزه است: "نباید هاشمی را جدی گرفت".

بی‌بی‌سی در این مقاله خود که پس از انتخابات چند ماه پیش رئیس مجلس خبرگان رهبری نوشته و چند ساعت بعد از ارتحال آیت‌الله نیز بازنشر داده شد، ضمن ارائه تصویری از پایگاه سیاسی و اجتماعی آیت‌الله هاشمی، به‌طور ضمنی به هم‌کیشان خود توصیه کرد که امیدی به آیت‌الله برای پیشبرد اهداف معارضان انقلاب اسلامی در ایران نداشته باشند.

بی‌بی سی، دلبستگی ضدانقلاب به هاشمی برای ایجاد تغییرات مورد پسند آنان در ایران را تقبیح می‌کند و می‌نویسد: "افسانه هاشمی امروز تجلّی رؤیای تحقق نیافته همان قدرتی است که قرار بود در پی اعتراضات سال 88، مجلس خبرگان را رودرروی آیت‌الله خامنه‌ای قرار دهد".

این تقریباً آخرین نوشته مهم همراه با جمع‌بندی یک رسانه ضدانقلاب، قبل از ارتحال آیت‌الله هاشمی است. بی‌بی‌سی در پایان نوشته خود پا را فراتر گذاشته و تلویحاً می‌نویسد که برای پیشبرد اهداف تقابلی علیه انقلاب اسلامی حتی به مرگ آیت‌الله هاشمی هم نباید دلخوش بود: "شاید کتاب‌های پرحجم خاطرات هاشمی رفسنجانی یک فصل نانوشته دارد، فصلی درباره زندگی پس از مرگ او، مرگی که دیگر شاید اثری در حیات سیاسی و اجتماعی ایران نداشته باشد".

مقاله معروف بی‌بی‌سی درباره آیت‌الله هاشمی/بی‌بی‌سی در این مقاله که آخرین مقاله مهمش درباره آیت‌الله، پیش از درگذشت ایشان، است تلویحاً به اپوزیسیون جمهوری اسلامی توصیه می‌کند که برای تحقق اهدافشان
به آقای هاشمی دل نبندند

3 ــ تحلیل مناسب درباره اختلاف‌نظرهای جناب هاشمی رفسنجانی با رهبر معظم انقلاب اسلامی، هم نیازمند گزینش میان دو معنای متقابل و متخاصم است. دسته اول تحلیلها، تفاوت اجتهادها را دلالتی بر اختلاف‌نظر مبنایی آیت‌الله با رهبر انقلاب می‌داند و نشانه‌ای بر قائل نبودن رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام به مشروعیت تام و تمام سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای برای حضور در جایگاه رهبری. این تفسیر محبوب اپوزیسیون و ضدانقلاب هم هست که ذیل مقالات و گزارش‌های بسیاری سعی کرده‌اند چنین نتیجه‌گیری‌ای در ذهن مخاطبان بسازند، به‌ویژه اینکه جریان مذکور طی سالهای اخیر راهبرد اصلی رسانه‌ای خود در این حوزه را به تأسیس یک دوقطبی میان بیت‌ امام(ره) و بیت‌ رهبری نیز اختصاص داد و بنایش بر آن بود که آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را یار وفادار و پیروی دائمی امام خمینی(ره) توصیف کند و در قطب مخالفش آیت‌الله خامنه‌ای را بنشاند. جمع‌بندی مورد پسند رسانه‌های مذکور آن بود که تلقی شود آیت‌الله هاشمی برای حفظ و تداوم راه امام(ره)، با رهبر معظم انقلاب به اختلاف نظر رسیده و به همین دلیل هر از گاهی به‌صورت ضمنی و تلویحی با سیاست‌های کلان این روزهای نظام مخالفت جدّی می‌کند.

بدین ترتیب از یک سو در این مسئله که آیت‌الله هاشمی رفسنجانی مرید امام(ره) و مصرّ بر مشروعیت تام و تمام سیاسی و فقهی او بوده، شک و تردیدی روا داشته نمی‌شود اما درباره نسبت او با امام خامنه‌ای شبهه‌افکنی مجاز تلقی و یک رابطه علّی و یا موضوع و محمولی میان اختلاف‌نظر و عدم ارادت و اطاعت برقرار می‌شود.

اما مروری به زندگی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نشان می‌دهد اختلاف نظرهای ایشان با امام(ره) اگر هم‌سنگ و هم‌تراز با برخی اختلا‌ف‌نظرهای او با رهبر فعلی انقلاب اسلامی نباشد، یقیناً عمق و میزانش از این دومی بیشتر هم هست.

تسخیر لانه جاسوسی آمریکا از جمله مواردی است که آقای هاشمی حداقل تا مدتها نظری مخالف امام داشته است. او در این باره با اشاره به اینکه اطاعت اولیه‌اش از امام در موضوع لانه جاسوسی، اطاعت قلبی بوده و نظراً نمی‌توانسته آن را بفهمد، می‌گوید: "جاهایی بود که ایشان تصمیمی می‌گرفتند و ما نمی‌فهمیدیم، بعد می‌دیدیم که حق با ایشان است. معمولاً وقتی ایشان چیزی می‌گفتند، ما قلباً اطاعت می‌کردیم..."(بی‌پرده با هاشمی رفسنجانی، قدرت‌الله رحمانی، تهران، کیهان، 1382، چاپ دوم، صص 43ــ42)

نمایی از تصویر لانه جاسوسی آمریکا توسط دانشجویان پیرو خط امام(ره)
 این واقعه از جمله مواردی است که هاشمی می‌گوید نظراً با امام موافقتی نداشته و اطاعت اولیه‌اش از امام قلبی بوده است

اما مواردی هم هست که آیت‌الله هاشمی تا آخر عمر خویش موضع مخالفت خود با نظر امام را حفظ کرده است. ماجرای منع آیت‌الله بهشتی برای کاندیداتوری در اولین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری توسط امام(ره) از آن جمله است؛ آیت‌آلله هاشمی در  گفت‌وگوی سال 82 خود با قدرت‌الله رحمانی که کتاب آن با عنوان "بی‌پرده با هاشمی" توسط انتشارات کیهان منتشر شده، می‌گوید: "مثلاً در قضیه جلوگیری از نامزدی شهید بهشتی، ما خیلی مخالف بودیم، ولی آخر هم قانع نشدیم... هنوز فکر می‌کنیم که (تصمیم امام) اشتباه بود".

تصویر جلد کتاب بی‌پرده با هاشمی رفسنجانی؛ آیت‌الله در مصاحبه‌های خود با قدرت‌الله رحمانی به موارد مهمی از اختلاف‌ دیدگاه‌های خود با امام خمینی(ره) اشاره کرده است

اتفاق مهمتر در این زمینه به موضوع قائم‌مقامی آیت‌الله منتظری مربوط است. در ماجرای این انتصاب توسط  مجلس خبرگان وقت، آیت‌الله هاشمی به‌خلاف نظر امام خمینی(ره) عمل کرده است. آیت‌الله ری‌شهری در خاطرات خود با عنوان «سنجه انصاف» در این زمینه به نقل قولی از مرحوم آیت‎الله محمدی گیلانی ــ که در آن زمان عضو فقهای شورای نگهبان بوده است ــ اشاره کرده است، که آن مرحوم در سخنرانی خود در تاریخ 1379.9.6 در منزل آقای رازینی گفته است: یک روز قبل از مطرح شدن قائم‌مقامی آقای منتظری در مجلس خبرگان (25 تیر 1364) من ضمن تماس با دفتر امام کتباً از ایشان درخواست ملاقات کردم... امام اجازه دادند، خدمتشان رسیدم، گفتم: «فردا قرار است موضوع قائم‌مقامی آقای منتظری در مجلس خبرگان مطرح شود، خواستم به عرضتان برسانم به آقای هاشمی بگویید مطرح نشود. من به آقای منتظری ارادت دارم، خدمتشان درس خوانده‌ام، ایشان را عابد و زاهد می‌دانم، ولی این خصوصیات کافی نیست. او از عهده این کار برنمی‌آید...». امام گله‌های سوزانی از آقای منتظری را آغاز کرد که کجا چه کرده و کجا چه. اضافه نمودند: «احمد هم از او دفاع می‌کند. از منزل سیدمهدی هاشمی دست‌نویس‌های او را آورده‌اند. من دیده‌ام نامه‌های آقای منتظری از نوشته‌های مهدی هاشمی الهام گرفته. این را من برای ایشان نوشتم.»...، عرض کردم: «بفرمایید که فردا ایشان به‌عنوان قائم‌مقام رهبری مطرح نشود». امام قدری فکر کرد و فرمود: «احمد نیست. شما زحمت بکشید و به آقای هاشمی بگویید بعد از ظهر من ایشان را ببینم». عرض کردم: «بله. اما به آقای هاشمی نفرمایید که من آمدم [و این جریان را به شما گفتم]، به هیچ‌کس نگویید. می‎ترسم مرا هم شمس‌آبادی کنند [که گروه مهدی هاشمی او را کشتند] یا مثل شیخ قنبر در چاه بیندازند». این را که گفتم، امام خندید و سه بار فرمود: «خاطرت جمع باشد»... . رفتم خدمت آقای هاشمی و گفتم «صبح خدمت امام رسیدم، کاری داشتم، فرمودند به آقای هاشمی بگویید که من ایشان را ببینم». پس از این ماجرا، روزی آقای هاشمی در حضور جمعی گفت: «من بعدازظهر رفتم خدمت امام. امام فرمودند: «موضوع قائم‌مقامی آقای منتظری را فردا مطرح نکن.» گفتم: «چرا؟ ما در اجلاسیه قبل به آقایان گفته‌ایم که ایشان را به‌عنوان قائم‌مقام مطرح کنیم.»، فرمودند: «نه. یکی از دوستان آمده و چنین گفته... .»، گفتم: «ما اعلام کرده‌ایم، نمی‌شود.» ... فردای آن روز، آقای هاشمی موضوع قائم‌مقامی آقای منتظری را در مجلس خبرگان مطرح کرد». ری‌شهری سپس اضافه می‌کند: «تأمل در آنچه از آقای محمدی گیلانی نقل کردیم، نشان می‌دهد که امام در مورد طرح قائم‌مقامی آقای منتظری در مجلس خبرگان، در مقابل کاری انجام‌شده قرار گرفته بود... . بی‌تردید اگر [اعضای مجلس] خبرگان نظر امام را می‌دانستند، آقای منتظری را به‌عنوان جانشین او تعیین نمی‌کردند». (ری‌شهری. سنجه انصاف. نشر دارالحدیث. تهران. صفحه 16.)

آیت‌الله هاشمی و آیت‌الله منتظری در محضر امام خمینی(ره)
 آیت‌الله محمدی گیلانی می‌گوید درباره انتخاب آقای منتظری به قائم‌مقامی رهبری، هاشمی کاملاً نظری مخالف امام داشته و علی‌رغم نهی امام، به آن عمل هم کرده است

موارد دیگری از این دست اختلاف‌نظرهای عمیق آیت‌الله هاشمی با بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی وجود دارد که از جمله آنها به بحث ارتباط با آمریکا مربوط است و در خاطرات آیت‌الله نیز به آن اشاره‌هایی شده است.

با در نظر گرفتن این اختلاف‌نظرها و با لحاظ این اصل موضوعه مورد اتفاق دوست و دشمن که "ارادت و تبعیت آیت‌الله هاشمی از امام خمینی و قائل بودن ایشان به مشروعیت تام و تمام سیاسی و فقهی امام(ره) تشکیک‌ناپذیر است"، مهمترین نتیجه‌گیری حاصل آن است که نمی‌توان اختلاف نظر میان دو شخصیت را به اختلاف بنیادی تحویل داد، بر مبنای آن موج‌سواری کرد و از این اختلاف‌نظرها عدم اعتقاد آقای هاشمی به آیت‌الله خامنه‌ای را نتیجه‌ گرفت.

به‌ویژه آنکه ارادت به آیت‌الله خامنه‌ای و ضرورت اطاعت از ایشان، بارها در سخنرانی‌های آیت‌الله هاشمی تکرار شده و در این بین تعابیری همچون "عشق من آقای خامنه‌ای است" نیز به میان آمده است.


منبع : تسنیم 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه های عکس و فیلم

عکس نوشت/ آمدم نبودی....

اینفورگرافی نامزدهای نهایی انتخابات

کاریکاتور/ لشکر 219 هزار نفری بیکاران

جاده عاشقانه در اسلوانیا

طرح/ مدیریت ضعیف و ناامید

عکس های رنگی از اوایل قرن بیستم

ویدئو/ صادرات جنین گاو

تصویر بازسازى شده از قلعه الموت قزوین

عکس نوشت/ بدترین آدم ها

نگاهی به یازده دوره انتخابات ریاست جمهوری

کاریکاتور/ چه میکنه این تیم ایران

موشن گرافیک مصرف نوشابه

انیمیشن جدید برای فیلم «گشت 2»

ویدئو/ آخرین دستاورد صنعت خودروی برقی کشورمان

عکس/ زندگی دشوار کودکان در نقاط مختلف جهان

رژه پنگوئن‌ها در عکس روز نشنال جئوگرافیک

طرحی جالب از هدیه روز پدر

عکس نوشت/ رحم و مروت به ضعفا

ویدئو/ سکانس ماندگار "پدر" در «جدایی نادر از سیمین»

کاریکاتور/ از کره‌ای‌ها یاد بگیرید

عکس/ شیوه ابراز شادی ببرها

عکس نوشت/ اثر دوستی با مردم

اینفوگرافیک/ ده اقدام اساسی برای نجات اقتصاد

برگزیده/بزرگترین سازه چوبی دنیا

عکس/ طبیعت بهاری میدان قائم مشهد

عکس نوشت/ منفورترین بندگان نزد خداوند

اینفوگراف/ نشانه های کمبود ویتامین در بدن

برگزیده/ تصویر جالب فیفا از استادیوم آزادی

کاریکاتور/ سه هزار بیکار با مدرک دکترا

انیمیشن/ لک لک ها با دوبله فارسی

ویدئو/ طرز تهیه چیز کیک موس شکلاتی

عکس/ بازی با مرگ در روز طبیعت

کاریکاتور/ مجسمه ترسناک آقای ستاره

عکس نوشت/ خانه خوبی ها و کلید آن

برگزیده/ سیزده بدر مادرانه...

افزایش مستمری مشمولان سازمان تامین اجتماعی

جزئیاتی از ماهواره مخابراتی «ناهید ۲»

معمایی که سطح دانش صهیونیست‌ها را زیر سوال برد

سریال «سیگنال موجود است» به آنتن تلویزیون رسید

تپش قلب ورزشکاران چگونه است؟

کاهش درآمد توییتر در فصل اول ۲۰۱۷

جزئیات جدید از اختلاس ۵ میلیاردی بانک ملی!

سفارت انگلیس و دریافت ویزای این کشور

گزارشی درباره حواشی افتتاح یک پروژه بزرگ

چگونه حالت تهوع را برطرف کنیم؟

اعتراف دوباره ائتلاف به کشتن 45 سوری و عراقی

خطر سیل ۸ استان کشور را تهدید می‌کند

بالاترین حسرت حرامخور در قیامت از چیست؟

دونالد ترامپ: "اون" باهوش است

ضربه‌ای که "قاچاق پوشاک" به اقتصاد کشور می‌زند

چطور روی یادداشت‌های آیفون پسورد بگذاریم؟

آمار قابل توجه نزاع خیابانی خانوم ها در تهران

تقویت استخوان با کمک پیاده روی

رسیدگی به اعتصاب در صلاحیت کمیته اخلاق نیست!

«درحاشیه» مهران مدیری دوباره پخش می‌شود

ارتباط سلامت روان کودک و افسردگی دوران بارداری

رشد اقتصادی کشور ۸ درصد است

احتمال بازگشت زودهنگام پدیده ال‌نینو

تلاش گوگل برای ابداع فناوری بی‌سیم جدید

آنچه بر وام ازدواج گذشت است

چگونگی حجاب در بهشت

کارنامه روحانی در سیاست خارجی پذیرفته شده است

مشتری اروپایی بیرانوند مشخص شد

شگرد جدید "شرکت های هرمی"

"فیس‌اپ" چطور کار میکند؟

هشدار ابتکار به آمریکا

گشت‌2 پرفروش‌ترین فیلم تاریخ سینمای ایران

این خوراکی ها را بخورید و ۱۰ سال جوان شوید

نحوه محاسبه تعرفه در مکالمات زیر یک دقیقه

١٢ نکته ای که هنگام اجاره منزل باید مد نظر گرفت

توافق هسته‌ای با ایران به اقتصاد آمریکا ضربه زد!

8 دلیل برای این که گلکسی S8 بخریم

هشدار پلیس به مسافران جاده‌های شمالی!

نفس هایی که مضر حیات اند

تکمیل کابینه ترامپ سرانجام بعد از 100 روز

تراکتور شرایط حضور در فصل آینده را ندارد؟

شناسایی برخی از عوامل حادثه تروریستی میرجاوه

بزرگترین شهرهای ایران را بهتر بشناسید

شکایت اوکراین از «پژو» به دادگاه‌های بین‌المللی

آماری از تعداد "عناصر زن" گروه تروریستی داعش

معرفی دبیر جشنواره بین‌المللی فیلم کوتاه تهران

گرد و غبار هر سال بدتر از پارسال!

13 فایده دوچرخه سواری برای زنان

آشنایی با بهترین و آینده دار ترین شغل ها ۲۰۱۷

دور جدید واگذاری‌های نفتی قانونی است؟

آیا جایگاه اپل در چین متزلزل شده است؟

شهرآفتاب آماده میزبانی دوستداران کتاب

ورود نهادهای امنیتی - نظارتی به ماجرای "اعتصاب" بازیکنان پرسپولیس

روابط بین غذا و بیش فعالی کودکان

آنکارا در مسیر خطرناکی گام می‌نهد

اتفاق عجیب برای «گلاب آدینه» در جشنواره پکن

ورزش های مناسب کاهش وزن کدامند؟

وضعیت اخیر از بدهی سوخت ایرلاین‌ها

مزایای فیبرنوری برای مشترکان پرمصرف اینترنت چیست؟

شکایت سه نامزد از اولین مناظره انتخاباتی

گردش مالی 12 میلیاردی برای یک انیمیشن یک دقیقه‌ای

امام حسین(ع) محور ظهور بقیة‌الله است

درآمدزایی به سبک باراک اوباما

افشای راز ۱۰۰ ساله آبشار خون

بزرگترین باند سرقت اینترنتی کشور منهدم شد

چند نکته ای که می تواند زندگی شما را نجات دهد

"کارگران" بادقت بخوانند

حق و حقوق سرخ‌پوشان برعهده وزارت ورزش است؟

چه کسی مدیر شبکه "جم" را کشت؟

زندگی پرخطر زیر سایه دکل‌های برق!

چگونگی نحوه ثبت مشاغل در سامانه ۱۱۸

واکنش ها به بازنگری در برجام

بارندگی و لغزندگی در محورهای 5 استان

چه کسانی داعشی سیاسی هستند؟

مشتری جدید برای هافبک یاغی استقلال

کره‌شمالی رژیم صهیونیستی را تهدید کرد!

چند سوال پیرامون اوتیسم

جهانگیری، تک ستاره آسمان اصلاح طلبان!

سالامبور فروشی که "نفت" می‌فروخت

سفرهای خارجی مناسب برای تابستان

دست خالی دولت روحانی در کاهش مشکلات ازدواج جوانان

امنیت در کروم 62 دگرگون شد

شهردار سالم شورا را سالم نگه می‌دارد

تداوم ساخت 16 طرح آزادراهی

رژیم غذایی کم نمک همیشه سالم نیست؟

رازهای زندگی "خفاش شب" گیلان از زبان همسرش

بفروش های باکلاسِ سینما ایران

کلاه‌برداری ۱۰۰ میلیون دلاری از گوگل و فیس‌بوک!

حمله جنگنده‌های صهیونیستی به ارتش سوریه در قنیطره

آیا زیاد نوشیدن آب لاغر می کند؟

فیش های حج در چنگ دلالان

ویکی پدیا در ترکیه مسدود شد!!

روحانی در یزد: دوران خشونت و افراط در کشور ما به پایان رسیده است

واکنش فرمانده نیروی زمینی سپاه به اقدام تروریستی علیه مرزبانان

آخرین وصیت هاشمی به روایت فرزندش

امضا شدن دو تفاهم نامه برقی بین ایران و کره جنوبی

شما چقدر در دنیای فناوری احساس امنیت می‌کنید؟

وزنه‌برداری قهرمانی آسیا

بارش باران بهاری در ۱۱ استان کشور ادامه دارد

تجارت اتحادیه اروپا با ایران افزایش 79 درصدی یافت

ارتباط "سندرم "خستگی مزمن با باکتری روده

وضعیت کشاورزی آمریکا چگونه است؟

در کنار رودخانه‌ها و کوه‌ها توقف نکنید!

پشت پرده خبر استعفای طاهری

پخش سریالی جدید از امشب در شبکه یک

شوک‌هایی که با خوردن کافئین بهتان وارد می‌شود!

کره شمالی موشک بالستیک جدیدی را آزمایش کرد

رابطه میان گناه با مرگ ناگهانی چیست؟

برنامه هفته بیست و نهم لیگ برتر

برنامه هفته بیست و نهم لیگ برتر

ایجاد ۱۳۰ هزار شغل در شبکه ملی اطلاعات

گزارشی از موسیقی در هفته پیش رو

عربستان می‌خواهد به جای دیه جان‌باختگان حادثه منا، هبه بدهد

3 میزبانی تیم ملی، 526 میلیون جریمه

پُرسودترین تجارت های دنیا کدامند؟

دلایل شایع کم بینایی

حاشیه های مناظره انتخاباتی ایران از نگاه رسانه غربی

روابط عاشقانه موفق با رعایت ادبِ عاشقی

قرارداد بزرگ تبلیغاتی "عربستان" برای توجیه تجاوز به یمن

جدیدتریت آمار شکایت از سایت های اینترنتی

درگیری 3 استان کشور با بیماری مالاریا

تماشای این فیلم‌ها را از دست ندهید!

پاسخ باشگاه پرسپولیس به عدم حضور هانی نوروزی در جشن قهرمانی

واکنش ترامپ به آزمایش موشکی "کره شمالی"

قیمت سیم‌کارت‌های دائمی ایرانسل نصف شد

وقوع 9 زلزله در اطراف تهران در هفته گذشته

چندین روش برای باهوش‌تر شدن

اعلام رشد نقدینگی در سال 95

برنامه امروز نامزدهای انتخاباتی در صدا و سیما

چرا بعضی‌ها همیشه سردشان است؟

راهزنی ۳.۵میلیارد دلاری آمریکا از ایران!

وقوع سیل در 6 روستای استان زنجان

راه یابی فیلم کوتاه ایرانی به رقابت اولیه اسکار

فتح سنگر به سنگر تریبون‌ها

انتقام خون شهدا را خواهیم گرفت

کاربران اینستاگرام ۷۰۰ میلیونی شدند

15 ماده‌ای که کبد چرب را پاک می‌کنند

آخرین اخبار از گیشه سینماها

خصوصیات نادان چیست؟

سرانجام کرایه های تاکسی در سال ۹۶ چه شد؟

چگونگیه کمک واقعیت مجازی به خلق تصاویر سه بعدی

رتبه دوم ایران در تعداد "شناور" صیادی

ضرورت تغییر وضع بدن در هر 20 دقیقه

"البغدادی" دقیقا کجاست؟

تغییرات پشت پرده در هیئت مدیره باشگاه استقلال

بیماری «شیگلوز» بشناسید

فوق لیسانس از رونق افتاد؟

شخصیت شناسی از روی فرم لب ها

سرنوشت دلار پس از انتخابات چگونه است؟

تعیین رنگ انتخاباتی نامزدها

چرا ایرانی‌ها خرید حضوری را به خرید آنلاین ترجیح می‌دهند؟

سرانجام تلخ زندگی مرد تاجر و همسرخرافاتی

برانکو‌ سرمربی 3 میلیارد تومانی پرسپولیس!

پیش بینی طول عمر با اندازه دور کمرتان

استثمار به سبک ایوانکا ترامپ!

"گشت 2" پرفروش‌ترین فیلم سال 96

آمار اخیر ثبت شماره شبای بانکی مشمولان سهام عدالت

هر آن‌چه که باید درباره دوربین دوگانه بدانید

جوانگرایی را از دولت دوم روحانی مطالبه می‌کنیم

پاتایا شهر ساحلی خوش آب و هوای تایلند

ادامه بارش‌ها با ورود سامانه جدید از شنبه

اثرات هوش مصنوعی بر لجستیک زنجیره تأمین

هواپیماهای "ای‌تی‌آر" ۳هفته دیگر به ایران میاید

مجری بعدی «هفت» چه کسی میشود؟

هشدار نظامی روسیه به آمریکا

نقش کمرنگ مربیان در "پنالتی‌های چیپ"

چرا نباید کودکان را تنبیه بدنی کنیم؟

می‌شود یارانه را تا سه برابر افزایش داد!

95 درصد داروها در ایران تولید داخل است

عجیب ترین راه تسکین سردرد

طرح میلیاردی ترامپ برای توسعه نیروی دریایی آمریکا

آغاز آزمایش تاکسی های پرنده اوبر در سال 2020

شرط بزرگ ستاره استقلال برای تمدید قرارداد چیست؟

آیا مچ‌بند الکترونیکی برای حجاج ایرانی واقعیت دارد؟

تورم فروردین ماه ۹.۵ درصد شد

راز محبوبیت ابرقهرمان های آمریکایی چیست؟

ممنوعیت تبلیغات داروهای چاقی و لاغری

دختر روستایی قربانی جنایت شیطانی شد

رشد ۴۰۰ درصدی مصرف دیتای مشترکان تلفن همراه

وعده یک میلیون دلاری هاشمی طبا

ممنوعه های هر کشوری را قبل از سفر بدانید

فروش «دارو» در عطاری‌‌ها ممنوع شد

ثبت‌ نام اینترنتی فیبر نوری فعال است

فیلم های جدید را در کدام سینماها ببینیم؟

بلیت لیگ برتر گران نمی‌شود؟

آمار اخیر از تعداد بیکاران در کشور

AFC از طرفداران استقلال تمجید کرد

نقش آنتی اکسیدان در سلامت انسان ها

عربستان در بخش انرژی خورشیدی ایجاد "شغل" میکند

اندرز دادن دشمن توسط امام علی (ع)

آیا به همکاری با روسیه تا آخر ادامه می‌دهیم؟

دور کردن "آلزایمر" با ترفندهای روانشناسی

وضعیت اخیر اعلام شماره حساب به سامانه سهام عدالت

حساب باشگاه پرسپولیس باز هم مسدود شد؟

تکذیب خبر حادثه مترو کهریزک به تجریش

همه چیز  درباره "پایتخت 5"

مزیت استفاده از دوربین دوگانه در گوشی هوشمند

یک ساعت ماساژ چند؟!

عکس نوشت/ آمدم نبودی....

اینفورگرافی نامزدهای نهایی انتخابات