03: 07 - دوشنبه 09 اسفند 1395
کد خبر: ۴۷۷۹۲
تاریخ انتشار: ۲۲ دی ۱۳۹۵ - ۱۵:۴۰
"او به‌اندازه خود سیاست، پیچیده بود و همین پیچیدگی و بعضاً پارادوکسیکال بودن سیاست‌ورزی‌اش سبب شده که درگذشت او با ابهام بسیاری از صاحب‌نظران و مردم برای ارائه یک مفهوم مشترک و اجماعی از او توأم باشد...، واقعیت آیت‌الله هاشمی کدام است؟"

درگذشت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را باید جزو یکی از مهمترین اتفاقات و تحولات سیاسی در انقلاب اسلامی پس از رحلت امام خمینی(ره) به شمار آورد. آن مرحوم بدون تردید از  شخصیت‌های بسیار مؤثر در انقلاب اسلامی است که از آغازین روزهای نهضت، صمیمانه به یاری امام شتافت و در راه پیروزی و به ثمر رسیدن انقلاب اسلامی سختی‌ها و رنج‌های فراوانی را تحمل کرد. او در دوران مبارزه با رژیم پهلوی طعم تلخ زندان‌های مکرر و شکنجه‌های طاقت‌فرسا را چشید اما در یاری و همراهی امام(ره) تردید به خود راه نداد و دست از مبارزه نکشید و در عین حال بنا به شهادت رهبر معظم انقلاب اسلامی از مبارزان جبهه انقلاب و خانواده‌های آنان نیز دستگیری و حمایت می‌کرد.

 تصویری معروف از آیت‌الله هاشمی در زندان ساواک/برخی مورخان می‌گویند اسفندماه 43 در روزهایی که هنوز شکنجه عمومی نشده بود، شیخ اکبر سخت‌ترین شکنجه‌های دوران مبارزاتش را تجربه کرد، شکنجه‌ای که جای جای بدنش را مجروح کرد و او را با پایی شکسته و عفونی راهی بیمارستان. پس از آزادی از زندان به همان راه پیشین رفت و طعم چندین زندان دیگر را هم چشید.

وصف‌های شنیدنی از استقامت‌هایش در زندان وجود دارد؛‌ حسین شریعتمداری از مهمترین و سرسخت‌ترین منتقدان دوران پایانی زندگی ایشان، در توصیف یکی از این مقاومت‌ها می‌گوید: "یک بار در اتاق بازجویی خودم را به بیهوشی زده بودم تا مأموران شکنجه دست از سرم بردارند، در آن حال متوجه شدم آقای هاشمی رفسنجانی را به اتاق شکنجه آوردند. ایشان را قبلاً در جلسات دیده بودم و می‌شناختم. ازغندی، شکنجه‌گر معروف، دستگاه فرنچ (وسیله‌ای که دور گردن قرار می‌گرفت و با پیچاندن پیچ، هر لحظه محکم‌تر می‌شد و راه تنفس را می‌بست) را دور گردن آقای هاشمی قرار داد و آن را پیچاند. من از زیر چشم شاهد صحنه بودم. ازغندی به‌حدی فرنچ را پیچاند که آقای هاشمی درحال خفه شدن بود. همزمان با این شکنجه، ازغندی فحاشی هم می‌کرد، بعد گفت: «تو چرا برای خمینی تبلیغ می‌کنی؟». ازغندی در حالی که باز هم فرنچ را محکم می‌کرد به هاشمی گفت: «دیگر از این کارها نکن» و بعد از لحظاتی فرنچ را باز کرد، به‌محض اینکه فرنچ باز شد، آقای هاشمی گفت: «باز هم از این کارها می‌کنم.»، این رفتار هاشمی برای من خیلی روحیه‌بخش بود".

تصویری از حسین شریعتمداری در زندان ساواک/ او از منتقدان سرسخت بسیاری از سیاست‌های آیت‌الله هاشمی در دوران ریاست‌جمهوری و پس از آن است؛ با این حال رؤیت و روایت‌های او از مقاومت‌های آیت‌الله در زندان ساواک خواندنی است

او همواره در متن سیاست، یک بازیگر بسیار مهم و کم‌نظیر بود؛ حضور دائمی‌اش در مرکز میدان سیاست و اثرگذاری کم و بیش اما مداوم او، از آیت‌الله شخصیت کم‌نظیری ساخته است. بسیاری از کارشناسان و مردم او را به مرد پیچیده حوزه سیاست می‌شناسند؛ در واقع او به‌اندازه خود سیاست، پیچیده بود و همین پیچیدگی و بعضاً پارادوکسیکال بودن سیاست‌ورزی‌اش سبب شده که درگذشت او با ابهام بسیاری از صاحب‌نظران و مردم برای ارائه یک مفهوم مشترک و اجماعی از او توأم باشد. سیطره این «عدم قطعیت» از همان شب اول درگذشت ایشان در شبکه‌های اجتماعی و بعضی رسانه‌ها واضح و روشن است.

فی‌الحال مهمترین پرسش پیش روی ناظران آن است: واقعیّت آیت‌الله هاشمی کدام است؟ به‌ویژه آنکه او در دسته‌بندی‌های موجود در امر سیاسی نقل‌مکان‌های قابل توجهی داشته است؛ روزگاری یک شخصیت درجه اول در جناح راست به شمار می‌رفته و سالهای سال و به‌ویژه پس از دوم خرداد 76 آماج هجمه‌های گروه موسوم به اصلاح‌طلبان بود، اما مدتی بعد جزو مشایخ و مراجع آنها شده است. ضدانقلاب در برهه‌های بسیاری شب و روز به او به‌مثابه یک نماد غیرقابل کتمان برای انقلاب اسلامی تاخته و حتی حکم بازداشتش را هم صادر کرده، اما در برهه‌ای دیگر به پوشش مبلغانه مواضع او همت گماشته‌ است. او از یک سو می‌گوید عشقش آیت‌الله خامنه‌ای است و هیچ دو نفری در زیر آسمان ایران نزدیک‌تر از آن دو به یکدیگر نیستند و او در نهایت مطیع ایشان است، اما از دیگر سو اختلاف‌نظرهای بعضاً آشکار و جدی‌اش با رهبر انقلاب، غیرقابل انکار است.

آیت‌الله هاشمی سرلیست جناح راست در انتخابات مجلس ششم/او روزگاری یک چهره محوری در جناح راست بود؛ اردوگاه سیاسی او بعدها دچار تغییر اساسی شد

این زوایای متقابل و ظواهر پارادوکسیکال، تحلیل‌ها و نتیجتاً ارائه یک تفسیر قطعی درباره ایشان را برای بسیاری دچار مشکل کرده است. او نهایتاً متعلق به کدام جریان سیاسی است؟ تبلیغ رسانه‌های معارض نظام از بعضی مواضع آیت‌الله هاشمی رفسنجانی چه معنایی می‌تواند داشته باشد؟ به‌ویژه آنکه همین سال گذشته بی‌بی‌سی فارسی به‌نوعی لیست انتخاباتی تنظیم شده توسط آیت‌الله برای خبرگان را هم تبلیغ و ترویج و برای رأی نیاوردن رقبایش تلاش کرده است. میزانسن ارتباط او با ضدانقلاب را چگونه می‌توان ترسیم کرد و چه قضاوتی درباره آن می‌توان کرد؟ و نهایتاً آنکه داستان اختلاف‌نظر‌های او با آیت‌الله خامنه‌ای رهبر معظم انقلاب، با چه تحلیلی می‌تواند رمزگشایی شود؟

رازگشایی از این سؤالات از طریق معنابخشی به وقایع مذکور، می‌تواند آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را "همان‌گونه که بود" در دسترس افکار عمومی قرار دهد و سرگشتگی‌ها را بزداید. پاسخ به این سؤالات کلان‌ترین مسئله‌ای را که حل می‌کند این است: آیا ضدانقلاب از آیت‌الله چیزی به ارث می‌برد؟

1 ــ در پدیدارشناسی جابه‌جایی‌های آیت‌الله هاشمی در دسته‌بندی‌های سیاسی، نزاع بر سر دو گونه «معنابخشی» است؛ دسته اول این جابه‌جایی‌ها را دلالتی روشن بر یک «دگردیسی فکری» برای آیت‌الله معنا می‌کند و دسته دوم فارغ از محتوای تفسیرش از این جابه‌جایی‌ها، مهمترین مدعایش رد ادعای دسته اول است.

توضیح بیشتر سؤال اینکه مرد همیشه حاضر در صحنه سیاست ایران، پس از گذران دوران حشمت و جلال ریاست‌جمهوری که با جمله معروف "هیچ کس برای من هاشمی نمی‌شود" رهبر معظم انقلاب پایان یافته بود، در دوران دوم خرداد شدیداً منکوب و متهم می‌شود؛ تا جایی که روزنامه صبح امروز با مدیریت سعید حجاریان، دوران دولتداری او را دوره «هر 40 روز یک قتل مشکوک سیاسی» توصیف می‌کند. اکبر گنجی، قلم به دست آن روزهای اصلاح‌طلبان هم در کتاب مشهور «عالیجناب سرخپوش» که با  حمایت‌های دولت اصلاحات روانه بازار و کتابخانه‌های سراسر کشور می‌شد، می‌نویسد: "هاشمی که انتقادات برخی از مطبوعات را برنمی‌تافت، چگونه اقدامات مهم‌ترین وزارتخانه خود (وزارت اطلاعات) را نادیده می‌گرفت... ولی همین امر کار دستش داد و منجر به ده‌ها قتل شد". "خشونت‌ورزان و جنایتکاران عرصه سیاست در دوره هاشمی، بدون دغدغه خاطر و ترس از مکافات دست به جنایات می‌زدند".

نمونه‌ای از مطالب مندرج در کتاب عالیجناب سرخ‌پوش نوشته اکبر گنجی از فعالان دوم‌خردادی آن روز/ این کتاب با حمایت وزارت ارشاد دولت دوم خرداد روانه بازار و کتابخانه‌ها شده بود

اما همین آیت‌الله هاشمی با همان جریان دوم خرداد سالها بعد مؤتلف می‌شوند و به‌ویژه در انتخابات‌ مختلف پیوندهای محکمی با یکدیگر برقرار می‌کنند.

برخی به‌ویژه در جناح موسوم به اصلاح‌طلبان، گذر از آن «تخاصم» به این «تفاهم» را ناشی از «دگردیسی فکری» آیت‌الله و تغییر مبنای نگرش او به جهان و سیاست و ماسوای آن تفسیر و تأویل می‌کنند، به‌ویژه با توجه به ریشه‌کردن سکولاریزم در جریان دوم خرداد، شبهه‌ای ظهور می‌کند مبنی بر اینکه آیت‌الله آگاهانه از مبانی دینی به مبانی سکولار تغییر فاز داده است.

مهمترین معارض این تفسیر، شخص آیت‌الله است؛ اساساً آقای هاشمی خود را فارغ از هرگونه دسته‌بندی و جناح‌بندی‌های سیاسی می‌داند و تلویحاً می‌گوید او خودش است و نه چیز دیگر. او در گفت‌وگویی که خرداد سال 94 با خبرگزاری ایسنا داشته، درباره این تطورات می‌گوید که خصلت اعتدالی خود در عرصه سیاست را از «قرآن» گرفته و با مطالعه به این نظر و عقیده رسیده است. آیت‌الله هاشمی تأکید می‌کند: "اگر می‌بینید بعضی‌ها که قبلاً با من موافق نبودند و حالا همراه شده‌اند، من عوض نشده‌ام، بلکه آنها عوض شدند، زمانی افراط کردند و ضررهایش را دیدند، در جلسات خود هم بحث کردند و فهمیدند که عملکرد آنها اشتباه داشت، اکثراً اعتراف به اشتباه کرده‌اند."(لینک گفتگوی آیت‌الله هاشمی با ایسنا)

به‌طور کلی موافقان تغییر مبنای آیت‌الله هاشمی هیچ نشانه نظری و شفاهی از ایشان برای ارجاع تفسیر خود ندارند و صرفاً تطورات عملی او را مبنای تحلیل قرار می‌دهند. اما بین منتقدان سیاست‌ورزی دوران پایانی آیت‌الله هاشمی صاحب‌نظران قابل توجهی هستند که علی‌رغم انتقاد به آن رفتارها، اما آن را به هیچ روی ناشی از تحول فکری تحلیل نمی‌کنند.

ظهور پدیده احمدی‌نژاد در سال 84 مهمترین عنصر رمزگشا در این دست تحلیل‌هاست که به نظر می‌رسد با در نظر گرفتن جهات گوناگون، به صواب نزدیک‌تر است.  به میدان آمدن احمدی‌نژاد در عرصه سیاست، نقطه آغاز پیوند سیاسی آیت‌الله هاشمی با جریان موسوم به دوم خرداد بوده است. در یک سوی این ائتلاف، آیت‌الله هاشمی است که مهمترین هدفش جبران پایگاه اجتماعی آسیب‌دیده در سال 84 و بازگشت مجدد به سطح بالای قدرت اجرایی است و در دیگر سو، جریان دوم خرداد قرار دارد که برای کسب یک نقطه اتکای مطمئن در هسته مرکزی جمهوری اسلامی نیازمند شخصیتی با اعتبار و سابقه آیت‌الله است، لذا این پیوند با انگیزه‌های «عملگرایانه» برقرار می‌شود و ردی از انگیزه‌ها و تحولات فکری و اندیشه‌ای از هیچ طرف در آن وجود ندارد.

به‌بیان دیگر، سخن بر سر این نیست که مواضع سیاسی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی تغییر نکرده؛ بلکه این چرخش روشن است،‌ اما بحث بر سر این است که این گردش‌، «مبناگرایانه» و در نتیجه تحولات فکری است یا اصطلاحاً «پراگماتیستی» و عملگرایانه و با انگیزه تجدید قوا برای بازگشت مجدد به سطح بالای قدرت؟ آن‌چنان که گفته شد، دلالت‌های متقن و نشانه‌های روشن، حالت دوم را تثبیت می‌کند.

احمدی‌نژاد در انتخابات ریاست‌‌جمهوری 84 با پیروزی بر آیت‌الله هاشمی رئیس‌جمهور شد؛ این برهه سرآغاز مهمی برای پیوند خوردن عملگرایانه آیت‌الله و گروه موسوم به اصلاح‌طلبان است

2 ــ پوشش برخی مواضع آیت‌الله هاشمی توسط رسانه‌های بیگانه و جبهه معارض در سالهای اخیر روشن است، به‌ویژه آنکه این جریان احتمال می‌داد می‌تواند قطب مخالف نیرومندی در مقابل بالاترین شخصیت مذهبی و سیاسی در جمهوری اسلامی مستقر کند. در غالب تحلیل‌ها و مطالبی که رسانه‌های مذکور درباره آیت‌الله هاشمی منتشر کرده‌اند، علاقه به تأسیس و تقویت این دوقطبی محرز است. همین مسئله موجب شده بود در مواردی، آیت‌الله از جانب برخی دلسوزان و وفاداران به انقلاب مورد نصیحت قرار بگیرد؛ اما مهمتر از آنچه رسانه‌های اپوزیسیون و غربی در این باره علاقه داشته‌اند که رخ بدهد، آن‌چیزی است که نهایت کار در نفس‌الامر ماجرا رخ داد.  بی‌بی‌سی فارسی را می‌توان مهمترین پایگاه رسانه‌ای ضدانقلاب توصیف کرد که با بودجه و پشتیبانی‌های مهم و چندجانبه‌ای که از دستگاه‌های امنیتی انگلیس و حتی آمریکا می‌شود برای خودشان «مرکزیت» و «محوریت» در این جریان دست و پا کرده است. یکی از آخرین مقالات بی‌بی‌سی فارسی درباره آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، نمایانگر برداشت واپسین ضدانقلاب از ایشان است. تیتر این مقاله به‌خوبی پاسخ به همه سؤالات در این حوزه است: "نباید هاشمی را جدی گرفت".

بی‌بی‌سی در این مقاله خود که پس از انتخابات چند ماه پیش رئیس مجلس خبرگان رهبری نوشته و چند ساعت بعد از ارتحال آیت‌الله نیز بازنشر داده شد، ضمن ارائه تصویری از پایگاه سیاسی و اجتماعی آیت‌الله هاشمی، به‌طور ضمنی به هم‌کیشان خود توصیه کرد که امیدی به آیت‌الله برای پیشبرد اهداف معارضان انقلاب اسلامی در ایران نداشته باشند.

بی‌بی سی، دلبستگی ضدانقلاب به هاشمی برای ایجاد تغییرات مورد پسند آنان در ایران را تقبیح می‌کند و می‌نویسد: "افسانه هاشمی امروز تجلّی رؤیای تحقق نیافته همان قدرتی است که قرار بود در پی اعتراضات سال 88، مجلس خبرگان را رودرروی آیت‌الله خامنه‌ای قرار دهد".

این تقریباً آخرین نوشته مهم همراه با جمع‌بندی یک رسانه ضدانقلاب، قبل از ارتحال آیت‌الله هاشمی است. بی‌بی‌سی در پایان نوشته خود پا را فراتر گذاشته و تلویحاً می‌نویسد که برای پیشبرد اهداف تقابلی علیه انقلاب اسلامی حتی به مرگ آیت‌الله هاشمی هم نباید دلخوش بود: "شاید کتاب‌های پرحجم خاطرات هاشمی رفسنجانی یک فصل نانوشته دارد، فصلی درباره زندگی پس از مرگ او، مرگی که دیگر شاید اثری در حیات سیاسی و اجتماعی ایران نداشته باشد".

مقاله معروف بی‌بی‌سی درباره آیت‌الله هاشمی/بی‌بی‌سی در این مقاله که آخرین مقاله مهمش درباره آیت‌الله، پیش از درگذشت ایشان، است تلویحاً به اپوزیسیون جمهوری اسلامی توصیه می‌کند که برای تحقق اهدافشان
به آقای هاشمی دل نبندند

3 ــ تحلیل مناسب درباره اختلاف‌نظرهای جناب هاشمی رفسنجانی با رهبر معظم انقلاب اسلامی، هم نیازمند گزینش میان دو معنای متقابل و متخاصم است. دسته اول تحلیلها، تفاوت اجتهادها را دلالتی بر اختلاف‌نظر مبنایی آیت‌الله با رهبر انقلاب می‌داند و نشانه‌ای بر قائل نبودن رئیس فقید مجمع تشخیص مصلحت نظام به مشروعیت تام و تمام سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای برای حضور در جایگاه رهبری. این تفسیر محبوب اپوزیسیون و ضدانقلاب هم هست که ذیل مقالات و گزارش‌های بسیاری سعی کرده‌اند چنین نتیجه‌گیری‌ای در ذهن مخاطبان بسازند، به‌ویژه اینکه جریان مذکور طی سالهای اخیر راهبرد اصلی رسانه‌ای خود در این حوزه را به تأسیس یک دوقطبی میان بیت‌ امام(ره) و بیت‌ رهبری نیز اختصاص داد و بنایش بر آن بود که آیت‌الله هاشمی رفسنجانی را یار وفادار و پیروی دائمی امام خمینی(ره) توصیف کند و در قطب مخالفش آیت‌الله خامنه‌ای را بنشاند. جمع‌بندی مورد پسند رسانه‌های مذکور آن بود که تلقی شود آیت‌الله هاشمی برای حفظ و تداوم راه امام(ره)، با رهبر معظم انقلاب به اختلاف نظر رسیده و به همین دلیل هر از گاهی به‌صورت ضمنی و تلویحی با سیاست‌های کلان این روزهای نظام مخالفت جدّی می‌کند.

بدین ترتیب از یک سو در این مسئله که آیت‌الله هاشمی رفسنجانی مرید امام(ره) و مصرّ بر مشروعیت تام و تمام سیاسی و فقهی او بوده، شک و تردیدی روا داشته نمی‌شود اما درباره نسبت او با امام خامنه‌ای شبهه‌افکنی مجاز تلقی و یک رابطه علّی و یا موضوع و محمولی میان اختلاف‌نظر و عدم ارادت و اطاعت برقرار می‌شود.

اما مروری به زندگی آیت‌الله هاشمی رفسنجانی نشان می‌دهد اختلاف نظرهای ایشان با امام(ره) اگر هم‌سنگ و هم‌تراز با برخی اختلا‌ف‌نظرهای او با رهبر فعلی انقلاب اسلامی نباشد، یقیناً عمق و میزانش از این دومی بیشتر هم هست.

تسخیر لانه جاسوسی آمریکا از جمله مواردی است که آقای هاشمی حداقل تا مدتها نظری مخالف امام داشته است. او در این باره با اشاره به اینکه اطاعت اولیه‌اش از امام در موضوع لانه جاسوسی، اطاعت قلبی بوده و نظراً نمی‌توانسته آن را بفهمد، می‌گوید: "جاهایی بود که ایشان تصمیمی می‌گرفتند و ما نمی‌فهمیدیم، بعد می‌دیدیم که حق با ایشان است. معمولاً وقتی ایشان چیزی می‌گفتند، ما قلباً اطاعت می‌کردیم..."(بی‌پرده با هاشمی رفسنجانی، قدرت‌الله رحمانی، تهران، کیهان، 1382، چاپ دوم، صص 43ــ42)

نمایی از تصویر لانه جاسوسی آمریکا توسط دانشجویان پیرو خط امام(ره)
 این واقعه از جمله مواردی است که هاشمی می‌گوید نظراً با امام موافقتی نداشته و اطاعت اولیه‌اش از امام قلبی بوده است

اما مواردی هم هست که آیت‌الله هاشمی تا آخر عمر خویش موضع مخالفت خود با نظر امام را حفظ کرده است. ماجرای منع آیت‌الله بهشتی برای کاندیداتوری در اولین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری توسط امام(ره) از آن جمله است؛ آیت‌آلله هاشمی در  گفت‌وگوی سال 82 خود با قدرت‌الله رحمانی که کتاب آن با عنوان "بی‌پرده با هاشمی" توسط انتشارات کیهان منتشر شده، می‌گوید: "مثلاً در قضیه جلوگیری از نامزدی شهید بهشتی، ما خیلی مخالف بودیم، ولی آخر هم قانع نشدیم... هنوز فکر می‌کنیم که (تصمیم امام) اشتباه بود".

تصویر جلد کتاب بی‌پرده با هاشمی رفسنجانی؛ آیت‌الله در مصاحبه‌های خود با قدرت‌الله رحمانی به موارد مهمی از اختلاف‌ دیدگاه‌های خود با امام خمینی(ره) اشاره کرده است

اتفاق مهمتر در این زمینه به موضوع قائم‌مقامی آیت‌الله منتظری مربوط است. در ماجرای این انتصاب توسط  مجلس خبرگان وقت، آیت‌الله هاشمی به‌خلاف نظر امام خمینی(ره) عمل کرده است. آیت‌الله ری‌شهری در خاطرات خود با عنوان «سنجه انصاف» در این زمینه به نقل قولی از مرحوم آیت‎الله محمدی گیلانی ــ که در آن زمان عضو فقهای شورای نگهبان بوده است ــ اشاره کرده است، که آن مرحوم در سخنرانی خود در تاریخ 1379.9.6 در منزل آقای رازینی گفته است: یک روز قبل از مطرح شدن قائم‌مقامی آقای منتظری در مجلس خبرگان (25 تیر 1364) من ضمن تماس با دفتر امام کتباً از ایشان درخواست ملاقات کردم... امام اجازه دادند، خدمتشان رسیدم، گفتم: «فردا قرار است موضوع قائم‌مقامی آقای منتظری در مجلس خبرگان مطرح شود، خواستم به عرضتان برسانم به آقای هاشمی بگویید مطرح نشود. من به آقای منتظری ارادت دارم، خدمتشان درس خوانده‌ام، ایشان را عابد و زاهد می‌دانم، ولی این خصوصیات کافی نیست. او از عهده این کار برنمی‌آید...». امام گله‌های سوزانی از آقای منتظری را آغاز کرد که کجا چه کرده و کجا چه. اضافه نمودند: «احمد هم از او دفاع می‌کند. از منزل سیدمهدی هاشمی دست‌نویس‌های او را آورده‌اند. من دیده‌ام نامه‌های آقای منتظری از نوشته‌های مهدی هاشمی الهام گرفته. این را من برای ایشان نوشتم.»...، عرض کردم: «بفرمایید که فردا ایشان به‌عنوان قائم‌مقام رهبری مطرح نشود». امام قدری فکر کرد و فرمود: «احمد نیست. شما زحمت بکشید و به آقای هاشمی بگویید بعد از ظهر من ایشان را ببینم». عرض کردم: «بله. اما به آقای هاشمی نفرمایید که من آمدم [و این جریان را به شما گفتم]، به هیچ‌کس نگویید. می‎ترسم مرا هم شمس‌آبادی کنند [که گروه مهدی هاشمی او را کشتند] یا مثل شیخ قنبر در چاه بیندازند». این را که گفتم، امام خندید و سه بار فرمود: «خاطرت جمع باشد»... . رفتم خدمت آقای هاشمی و گفتم «صبح خدمت امام رسیدم، کاری داشتم، فرمودند به آقای هاشمی بگویید که من ایشان را ببینم». پس از این ماجرا، روزی آقای هاشمی در حضور جمعی گفت: «من بعدازظهر رفتم خدمت امام. امام فرمودند: «موضوع قائم‌مقامی آقای منتظری را فردا مطرح نکن.» گفتم: «چرا؟ ما در اجلاسیه قبل به آقایان گفته‌ایم که ایشان را به‌عنوان قائم‌مقام مطرح کنیم.»، فرمودند: «نه. یکی از دوستان آمده و چنین گفته... .»، گفتم: «ما اعلام کرده‌ایم، نمی‌شود.» ... فردای آن روز، آقای هاشمی موضوع قائم‌مقامی آقای منتظری را در مجلس خبرگان مطرح کرد». ری‌شهری سپس اضافه می‌کند: «تأمل در آنچه از آقای محمدی گیلانی نقل کردیم، نشان می‌دهد که امام در مورد طرح قائم‌مقامی آقای منتظری در مجلس خبرگان، در مقابل کاری انجام‌شده قرار گرفته بود... . بی‌تردید اگر [اعضای مجلس] خبرگان نظر امام را می‌دانستند، آقای منتظری را به‌عنوان جانشین او تعیین نمی‌کردند». (ری‌شهری. سنجه انصاف. نشر دارالحدیث. تهران. صفحه 16.)

آیت‌الله هاشمی و آیت‌الله منتظری در محضر امام خمینی(ره)
 آیت‌الله محمدی گیلانی می‌گوید درباره انتخاب آقای منتظری به قائم‌مقامی رهبری، هاشمی کاملاً نظری مخالف امام داشته و علی‌رغم نهی امام، به آن عمل هم کرده است

موارد دیگری از این دست اختلاف‌نظرهای عمیق آیت‌الله هاشمی با بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی وجود دارد که از جمله آنها به بحث ارتباط با آمریکا مربوط است و در خاطرات آیت‌الله نیز به آن اشاره‌هایی شده است.

با در نظر گرفتن این اختلاف‌نظرها و با لحاظ این اصل موضوعه مورد اتفاق دوست و دشمن که "ارادت و تبعیت آیت‌الله هاشمی از امام خمینی و قائل بودن ایشان به مشروعیت تام و تمام سیاسی و فقهی امام(ره) تشکیک‌ناپذیر است"، مهمترین نتیجه‌گیری حاصل آن است که نمی‌توان اختلاف نظر میان دو شخصیت را به اختلاف بنیادی تحویل داد، بر مبنای آن موج‌سواری کرد و از این اختلاف‌نظرها عدم اعتقاد آقای هاشمی به آیت‌الله خامنه‌ای را نتیجه‌ گرفت.

به‌ویژه آنکه ارادت به آیت‌الله خامنه‌ای و ضرورت اطاعت از ایشان، بارها در سخنرانی‌های آیت‌الله هاشمی تکرار شده و در این بین تعابیری همچون "عشق من آقای خامنه‌ای است" نیز به میان آمده است.


منبع : تسنیم 

ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه های عکس و فیلم

اینفوگرافی/ اصطلاحات عجیب کافی‌شاپ‌ها

عکس/ محل خوشگذرانی آخر هفته ترامپ

عکس/ سلفی با ظریف

کاریکاتور/ نمک نشناسی به سبک عثمانی

ویدئو/ اعتراض به هوای خوزستانه «حسن ریوندی»

کاریکاتور/ چه می‌کنه این زلاتان

چشم انداز تونل، عکس روز نشنال جئوگرافیک

انیمیشن کوتاه مفهومی "پدر"

طرح/ بستر اصلی مقاومت

عکس نوشت/ چون تو دارم...

ویدئو/ موزیک ویدئویی زیبا از بابک جهانبخش

عکس نوشت/ قوی ترین مردم

عکس/ لحظه به دنیا آمدن کروکودیل

کاریکاتور/ هماهنگ نبودن برق اهواز با دولتمردان

عکس/ شهربازی یخ زده در رشت

موشن گرافیک/ کتاب نخوانیم!

عکس/ هتل سبز پاریس فرانسه

عکس/ دیدار مردم آذربایجان شرقی با رهبر انقلاب

طرح/ کاری کنید که مرد با شوق به خانه برگردد

کاریکاتور/ لیلا و مریلا سوار بر سیمرغ

ویدئو/ دعوتنامه‌ای که اشک مهمانان را در میآورد

کاریکاتور/ رطوبت و غبار تدبیر بر رخ خوزستان

عکس/ شکار پهپاد توسط عقاب

عکس نوشت/ آسان ترین راه برای گریختن از مشکلات

ویدئو/ مقاومت کلاه ایمنی چقدر است؟

انیمیشن کوتاه زومجی

طرح/ پهلوی نهایت اشرافیت!

عکس نوشت/ دوستى اى که رشته آن را طمع ببندد...

عکس/ انتهای دیوار عظیم چین

تصاویر به مناسبت ایام‌الله فجر انقلاب اسلامی

ویدئو/ نفس‌های آخر این "یوز ایرانی"

عکس/ مهریه جالب عروس همدانی

کاریکاتور/ دیوانه از قفس پرید

ویدئو/ کشتی اقیانوس پیمای ایرانی

کاریکاتور/ احمق و احمق‌تر

عکس/ تصویری کم نظیر از بارش برف در نخلستان

طرح/ آنان همه از تبار بارانند

عکس/ حواشی مراسم تشییع شهیدان آتش نشان

ویدئو/ حضور مردم در مراسم تشییع پیکر آتش‌نشانان

کاریکاتور/ جراحانی که چپ و راست را نمیشناسند

عکس/ حمایت مردمی از مسلمانان فرودگاه دنور آمریکا

ویدئو/ تقدیم به شهدای پلاسکو

انیمیشن/ ‫حریم شخصی

عکس/ بازگشایی خیابان جمهوری تهران پس از 10 روز

عکس/ میزان گرد و غبار بیش از حد در اهواز

عکس/ مراسم بزرگداشت آیت الله رفسنجانی

ویدئو/ نمایش قدرت جگوار

عکس/ نمای داخل پاساژ پلاسکو

عکس/ تبریک متفاوت زن کویتی برای ازدواج مجدد همسرش

رشد اعتیاد در سه دهه اخیر

چگونه آهن بدن را حفظ کنید؟

مصوبات جلسه امروز هیات دولت

خبر خوش برای "پدیده‌"ای ها

فیلم «فروشنده» بیش از 10 هزار نفر را به میدان ترافالگار لندن کشانده

راه‌حل پدر علم کویر شناسی ایران برای حل بحران "ریزگردها"

ترامپ همسرش را دیپورت می‌کند؟

خاکِ خوراکی در ایران!

جراحی زیبایی برای کوچک کردن شکم "ابدومینوپلاستی"

هشدار "فتا" درباره خرید از کانال‌های تلگرامی

تجمع اعتراضی ستارگان هالیوود بر ضد دونالد ترامپ

وضعیت جوی کشور طی روزهای آینده

حکم استفاده از کالای خارجی

گاف بزرگ و عجیب در سریال تلویزیونی

جمعیت ۳ تا ۷ میلیونی "کودکان کار" ایرانی

آیا سخنگوی معروف کاندید می شود؟

راه اندازی فروشگاه اپلیکیشن اختصاصی کودکان

عامل 55درصد مرگ و میرها چیست؟

کی‌روش با شرایط کنونی نمی‌توان در تیم ملی ایران کار کرند؟

تمدید قانون مالیات بر ارزش افزوده

روش کنترل چاقی قبل از بارداری

مصرف نمک در ایران 3برابر حد مجاز!

داستان عتاب و خطاب روحانی به ظریف

فناوری جدید برای حذف کامنت نامناسب دراینترنت

ستاره گران‌قیمت "دورتموند" در لیست میلان

رتبه فولادی ایران چندم است؟

اسکار بهترین بازیگر مرد را چه کسی می برد؟

چگونگی وضعیت تعطیلی پنج‌شنبه‌های مدارس در سال ۹۶

علت گردشگران برای بازدید از ایران

هفت پیشنهاد سناتور آمریکایی برای فشار بر ایران

زمان شروع هشتاد و نهمین دوره از مراسم آکادمی اسکار

دلیل لاغری افراد پرخور چیست؟

تعیین سقف درآمدهای دولت در سال 1396

اکران نوروزی 96 «نهنگ عنبر سلکشن رویا» ن

پر استرس‌ ترین شغل های دنیا در سال ۲۰۱۷ را بشناسید

حکم پاساژ "علاءالدین" اجرا شد

تعیین رئیس فراکسیون پارلمانی حماس

روغن‌های طبیعی با خاصیت ضدباکتریایی

تکذیب فروش 100 موتور هواپیما به ایران

توصیه‌های نوروزی پلیس فتا

کدام شهرها بیشترین فضای سبز را دارند؟

ریل‌گذاری دو ساله برای ادامه تولید "پراید و پژو ۴۰۵"

اولین کنش سیاسی رهبر انقلاب اسلامی

"خوب، بد، جلف" دو میلیاردی شد

قضاوت داوران زن ایرانی در مسابقات آسیایی

بیلبوردهای تبلیغاتی داعش در خیابان‌های ترکیه!

اقدامات اپراتور سوم برای شبکه ملی اطلاعات

اعتراف تلخ وزیر پیشین آموزش و پرورش

رقبای اصلی کسب بهترین بازیگر زن اسکار 2017

اجرای طرح رجیستری تلفن همراه تا تیر سال ۹۶

نامه برانکو به کی‌روش آماده انتشار؟

واکنش مجلس به سخت‌گیری ترامپ برای ایرانیان

نامه سپرده گذاران کاسپین به حسن روحانی

بیماری‌های ریوی در کمین افراد چاق!

دلیل ضعف سریال‌های طنز تلویزیون چیست؟

سرانجام پرونده های مفسدان بزرگ اقتصادی

تعیین زمان پرداخت سود سهام عدالت

مخالفت نمایندگان مجلس با ۳ برابر شدن نرخ اینترنت در سال ۹۶

پیش‌بینی ۳ بازیگر ایرانی درباره این دوره اسکار

فراخواندن 14نهاد برای ارائه توضیحات در خصوص "حادثه پلاسکو"

بلایی که مسکن‌ها بر سر بدن می‌آورند

اعلام نرخ جدید مرغ و انواع مشتقات آن

گرانترین حیوانات دست آموز جهان کدامند؟

جزئیات درآمد حامل‌های انرژی در سال ۹۵

فاجعه امنیتی در اینترنت؛ حتما کلمات عبورتان را عوض کنید

معرفی مجریان تحویل سال 96

معرفی عوارض مصرف بی رویه ویتامین C

سرانجام خانه‌های غیرمجاز چینی‌ها در تهران چه شد؟

معرفی برندگان تمشک طلایی سال

برای سفر نوروزی کدام یک از شهر های ایران را انتخاب کردید؟

عیدانه مجلس به بدهکاران بانکی؟

فرایند توسعه نسخه ویندوزی وایبر متوفق شد

برگزاری آخرین کنسرت‌های موسیقی زمستانی

چهارشنبه سوری نیامده قربانی گرفت!

از واردات مشکوک خودروهای فرانسوی به ایران رمزگشایی شد

چه چیزهایی بدبختى را به خوش بختى تبدیل میکنئ؟

مصدومیت و بهبود بی سر و صدای دو بازیکن پرسپولیس

جزییاتی از تغییرات بودجه آموزش‌وپرورش در مجلس

سناریوی سرقت داده‌ها!

تلخ و شیرین زندگی «هاشمی رفسنجانی» از زبان دخترش

سکولاریسم و نوشرق شناسی در مطالعات اسلامی

نمایندگان ایران در اسکار 2017 را بشناسید

نوشیدن چای در این زمان ها و برای این افراد ممنوع!

آمریکا با سازمان ملل قهر می‌کند؟

نماینده اتحادیه جهانی کشتی در راه ایران است

هر آنچه که در مجلس دهم اتفاق افتاد

روش مناسب صحبت کردن زوج های جوان

راه کارهایی برای از بین بردن خطوط صورت

اختلاف نظر مجلس و دولت بر سر اخراج ۷ شرکت از سبد سهام عدالت

کره شمالی برای شورای امنیت تره خرد نکرد!

دلایل به تعویق افتادن افتتاح پروژه دولت الکترونیک

پرسپولیس جنگ رسانه‌ای را به الهلال باخت؟

۵ فرآورده‌ از بوفه مدارس حدف میشود

انتشار فراخوان دهمین جشنواره ملی موسیقی نواحی ایران

آیا امضای قراردادهای جدید نفتی به سال بعد موکول شد؟

پیام رسان ها باید از چه جایی مجوز بگیرند؟

سوءاستفاده رژیم صهیونیستی از اوضاع سوریه همچنان ادامه دارد

نکاتی درباره اعتراض به تاکسی‌های اینترنتی

تقویت ناخن ها با چند روش ساده

کاهش ۱۰۰۰ میلیاردی پرداخت بودجه نقدی

میزان درآمدهای حاصل از هدفمندی یارانه‌ها

آغاز رزمایش بزرگ دریایی ولایت ۹۵ با رمز یا زهرا

چرا«کتایون ریاحی» بعد از «یوسف پیامبر» بازیگری نکرد؟

دونالد ترامپ مراسم شام کاخ سفید را تحریم کرد

بارش باران در شمال و جنوب کشور

بازخوانی خواسته های بانکی روحانی از سیف

ردپای سندرم داون در دوران جنینی؟

افزایش 11درصدی فوت شدگان در اثر حوادث کاری

چگونگی وضعیت خرید الحاقیه بیمه در سال 96

میزان بودجه‌ جشنواره‌ی فیلم فجر چقدر بود؟

زنان باردار حتما «کولین» بخورند

مشمولان غایب حتما بخوانند

چند حدیث گهربار از حضرت فاطمه زهرا(س)

تحلیل نشریه آمریکایی درباره محبوبیت «سردار سلیمانی»

سالگرد شصت و دومین تولد استیو جابز

شکلات باعث سوختن کالری بیشتر در بدن می‌شود؟

خبری خوب برای رانندگان متخلف

پرتقال مصری در راه ایران است

سه چیزی که انسان آن را حق خود می‌داند؟

اطلاعیه دفتر رضایی درباره نخستین مجمع "جمنا"

معرفی بهترین بازی سال

چه زمانی بهترین زمان خوردن عصرانه است؟

هشداری جدی برای دیابتی‌ها!

آیا طرح ساماندهی پیام رسانهای موبایلی تصویب می شود؟

ویژه‌برنامه‌های "رادیو ایران" به مناسبت ایام فاطمی (س)

جزئیاتی از آخرین جلسه بانک‌ها در سال ۹۵

عامل فروش اطلاعات مشترکان تلفن همراه دستگیر شد

اسکار ۲۰۱۷ با چاشنی تظاهرات ضد دونالد

صادرات نفت آمریکا رکورد زده است

درمان ریزش مو خود با طب سنتی

داستان نبرد 8 برادر در زمین فوتبال

عربستان تهران را نشانه رفته است؟

حمایت ویژه از "پیام رسان‌" های بخش خصوصی

پرفروش‌ترین فیلم‌های سینما در هفته‌ای که گذشت

AFC به بازیکن پرسپولیس تذکر داد

بهترین اپلیکیشنها برای تازه والدین شده ها

اظهار شگفتی پارلمان عراق از سفر الجبیر!

سهم قوه قضائیه از کل بودجه ۲درصد هم نیست

هر چه نمک کمتر زندگی سالم تر

متن کامل گزارش آمانو درباره "برنامه هسته‌ای" صلح‌آمیز ایران

چرا دو سیمرغ در بخش بهترین بازیگر زن جشنواره فجر اهدا شد؟

پولی که باید به ایرانی‌ها می‌رسید نه روس‌ها

۵ کودک یمنی در حمله هوایی عربستان کشته شدند

دردسرهای جدید سینما در اسفند ماه

تیرهای "آنتی برجامی" آمریکا به در بسته خورد

"اسنپ" و "تپسی" را نمی‌توان متوقف کرد؟

اعلام آخرین آمارهای خط تلفن ملی اعتیاد

معرفی جاذبه های گردشگری شهر مکناس در مراکش

ظریف: چندبار بگویم کاندیدا نمی‌شوم

ورود سامانه بارشی جدید ناپایدار از اواخر هفته

ویتامینی برعلیه کلسترول بد خون

سردرگمی در کابینه دونالد ترامپ

نقدی بر فیلم سینمایی «خوب، بد، جلف»

ازدواج با همکار خوب است یا بد؟

قانون جنجالی ترامپ دامن پسر "کلی" را هم گرفت!

برنامه وزارت بهداشت برای نوروز چیست؟

۵ بیمار ایذری با واکسن درمان شدند

اینفوگرافی/ اصطلاحات عجیب کافی‌شاپ‌ها

چرا نباید تلفن همراهمان را روت کنیم؟

دستگیری مظنونین سرقت "هالیوودی"

مزایا و معایب بودجه ٩٦ چیست؟

بیانیه ای مشترک نامزدهای اسکار خارجی 2017

اظهارات پدر یکی از "شهدای آتش‌نشان پلاسکو"

عکس/ محل خوشگذرانی آخر هفته ترامپ

عکس/ سلفی با ظریف

از خط ریلی ایران_افغانستان تا سال 96 بهره برداری میشود

دانستنی های عالم مرگ و حقایقی عجیب آن

اتمام ساخت سری دوم انیمیشن «بیشه مثلها»

چگونگی شرایط سفر ایرانیان به روسیه بدون ویزا

شناسایی سردرد تنشی و درمان آن

بازار مسکن ۹۶؛ رونق است یا رکود؟

کسبه پلاسکو، ابزار رونق پاساژ نور؟

رتبه دولت الکترونیکی ایران در منطقه و جهان

شناسایی 300 هزار فرار مالیاتی جدید

کاریکاتور/ نمک نشناسی به سبک عثمانی

هنگام سقوط آسانسور چه کار کنیم؟

اسکار سینمای فرانسه به «او» رسید

علائم پیری زودرس چیست؟

روحانی: ظلم ما باعث قهر طبیعت شده است

جزئیاتی از افزایش قیمت گاز از فروردین ۹۶

از کنگره جهانی موبایل 2017 چه انتظاراتی باید داشت؟

مصرف مرغ و تخم‌مرغ‌های محلی ممنوع شد!

پیامدهای جمعیت۳۶میلیونی زیر۲۵سال براشتغال

ریزش آرای روحانی قطعی است؟

معرفی بهترین شهرها برای زندگی

معرفی خواص فوق العاده بهارنارنج

نسخه‌ی جدید نوکیا 3310 چه تغییراتی میکند؟

دانشمندان ایرانی سنگ تمام گذاشتند!

چرا ژاپن را کشور "آفتاب تابان" می نامند؟

چه مواد غذایی را نباید به ماست اضافه کنید؟

یادداشت تند کارگردان «گشت 2» بر علیه «مسعود فراستی»

آموزش برگرداندن اکانت غیر فعال شده اینستاگرام

48 سد سال جاری در کشور بهره برداری شد!

اظهارات "محیط زیستی" معاون حقوقی رییس جمهوری

چه کسانی نمایندگان «اصغر فرهادی» در اسکار شدند؟

میزان ذخیره اورانیوم غنی شده ایران کمتر از حد مجاز

برگزاری بزرگداشت مفاخر ائمه جماعت استان تهران

چرا هنوز اعتراضات به "جشنواره فیلم فجر" ادامه دارد؟

«قرص برنج» همچنان جان می‌بلعد و مسئولان ناظرند

دوربین جلوی آیفون ۸ انقلابی خواهد شد