21: 24 - جمعه 24 آذر 1396
کد خبر: ۵۸۲۴۱
تاریخ انتشار: ۱۷ مرداد ۱۳۹۶ - ۲۳:۰۰
سحر در لغت به معنای انجام کاری باطل است که به شکل حق درآمده که به آن خدعه نیز گفته می شود.
سحر در لغت به معنای انجام کاری باطل است که به شکل حق درآمده که به آن خدعه نیز گفته می شود.[1] هم چنین به هر چیزی که سبب آن پنهان و دقیق و ظریف باشد، اطلاق می گردد. سحر در اصطلاح، مجموعه باورها، اعمال، فنون و روش هایی است که گمان می رود می توان با بکارگیری آن شرایط طبیعی و فراطبیعی را دگرگون نمود و بدین ترتیب به اهدافی دست یافت. در قرآن کریم 66 آیه به سحر و ساحری اختصاص دارد. یکی از آیاتی که از سحر و جادو سخن گفته است، آیه 102 سوره بقره است:
« وَ اتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ الشَّیَاطِینُ عَلىَ‏ مُلْکِ سُلَیْمَنَ وَ مَا کَفَرَ سُلَیْمَنُ وَ لَاکِنَّ الشَّیَطِینَ کَفَرُواْ یُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَ مَا أُنزِلَ عَلىَ الْمَلَکَینْ‏ِ بِبَابِلَ هَرُوتَ وَ مَرُوتَ وَ مَا یُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتىَ‏ یَقُولَا إِنَّمَا نحَْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَکْفُرْ فَیَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا یُفَرِّقُونَ بِهِ بَینْ‏َ الْمَرْءِ وَ زَوْجِهِ وَ مَا هُم بِضَارِّینَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ یَتَعَلَّمُونَ مَا یَضُرُّهُمْ وَ لَا یَنفَعُهُمْ وَ لَقَدْ عَلِمُواْ لَمَنِ اشْترََئهُ مَا لَهُ فىِ الاَْخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَ لَبِئْسَ مَا شَرَوْاْ بِهِ أَنفُسَهُمْ لَوْ کَانُواْ یَعْلَمُون.»
و آنچه را که شیطان [صفت‏] ها در سلطنت سلیمان خوانده [و درس گرفته‏] بودند، پیروى کردند. و سلیمان کفر نورزید، لیکن آن شیطان [صفت‏] ها به کفر گراییدند که به مردم سحر مى‏ آموختند. و [نیز از] آنچه بر آن دو فرشته، هاروت و ماروت، در بابِل فرو فرستاده شده بود [پیروى کردند]، با اینکه آن دو [فرشته‏] هیچ کس را تعلیم [سحر] نمى‏ کردند مگر آنکه [قبلًا به او] مى‏ گفتند: «ما [وسیله‏] آزمایشى [براى شما] هستیم، پس زنهار کافر نشوى.» و [لى‏] آنها از آن دو [فرشته‏] چیزهایى مى‏ آموختند که به وسیله آن میان مرد و همسرش جدایى بیفکنند. هر چند بدون فرمان خدا نمى ‏توانستند به وسیله آن به احدى زیان برسانند. و [خلاصه‏] چیزى مى‏ آموختند که برایشان زیان داشت، و سودى بدیشان نمى‏ رسانید. و قطعاً [یهودیان‏] دریافته بودند که هر کس خریدار این [متاع‏] باشد، در آخرت بهره‏ اى ندارد. وه که چه بد بود آنچه به جان خریدند- اگر مى‏ دانستند.

این آیه از سحر و جادوگری در میان مردم بابل سخن می گوید و شاید تنها آیه ای است که به تاثیر داشتن سحر اشاره می کند، آنجا که بیان می کند ساحران بین زن و شوهر جدایی می انداختند. به همین دلیل برخی علما سحر بیان شده در این آیه را سحر موثر خوانده اند. [2] اما در آیاتی دیگر به بی اثر بودن سحر اشاره شده است، مثلا در آیه 116 سوره اعراف که از سحر ساحران فرعون سخن گفته شده است، می فرماید:
« قَالَ أَلْقُواْ فَلَمَّا أَلْقَوْاْ سَحَرُواْ أَعْینُ‏َ النَّاسِ وَ اسْترَْهَبُوهُمْ وَ جَاءُو بِسِحْرٍ عَظِیمٍ[3]». در عبارت « سَحَرُواْ أَعْینُ‏َ النَّاسِ»در این آیه اشاره شده که این ساحران تنها چشمان مردم را سحر کردند. یعنی با تلقین هایی که ساحران کرده بودند و صحنه سازی هایشان ، این چنین در چشم مردم مجسم می شد که چوب ها جان گرفته اند.
مفسران درباره سحر و حقیقت داشتن آن دیدگاه های مختلفی دارند. برخی آنرا واقعی می دانند، برخی معتقدند آیات قرآن درباره حقیقی بودن یا نبودن آن سکوت کرده است، برخی نیز سحر را دارای اثر نمی دانند. اکثر مفسران اهل سنت مانند فخر رازی[4] سحر را واقعی می دانند. در میان شیعیان نیز برخی مفسران مانند علامه طباطبایی و آیه الله مکارم سحر را حقیقی دانسته اند. اما آیه الله مکارم تاکید می کند که این آیات مشخص نمی کند تاثیر سحر تنها روانی است یا تاثیر جسمانی هم دارد.[5] برخی نیز با این دلیل که در کتاب و سنت دلایل کافی بر وقوع سحر موجود و امر به پناه بردن از آن شده است، نتیجه می گیرند سحر حتما واقعیت دارد.[6]

اما برخی مفسران شیعی مانند ابن شهر آشوب و آیه الله معرفت مخالف اثر داشتن و واقعی بودن سحر هستند. برخی با توجه به آیاتی مانند آیه 116 سوره اعراف که به واقعی نبودن سحر اشاره دارد، با حقیقت داشتن سحر مخالفت می کنند[7]. برخی نیز معتقدند با علم به صحت معجزات انبیا این امور از سوی ساحران امکان پذیر نیست، زیرا در این صورت توقع می رود مانند معجزات با سحر و حیله انجام شود.[8] اما باید گفت این مسائل با ربوبیت الهی و وقوع معجزات هیچ منافاتی ندارد، زیرا سنت الهی براین جاری شده که این قدرت را به ساحر عطا کند که با خواندن وردی سحر او تاثیر گذار باشد[9] و اعجاز انبیا قابل مقایسه با سحر ساحران نبوده و به راحتی سحر آنان را می تواند باطل کند.
علامه طباطبایی ذیل همین آیه مطرح شده به اثبات اثر داشتن سحر می پردازد. وی معتقد است جاى هیچ تردید نیست که بر خلاف عادت جاریه، افعالى خارق العاده وجود دارد، حال یا خود ما آن را به چشم دیده‏ایم، و یا آنکه بطور متواتر از دیگران شنیده و یقین پیدا کرده‏ایم، و بسیار کم هستند کسانى که از افعال خارق العاده چیزى یا کم و یا زیاد ندیده و نشنیده باشند، بسیارى از این کارها علل مادی و طبیعی دارد و تنها با تمرین و ممارست زیاد تحقق یافته اند، مانند شعبده بازی. دسته ای دیگر علل طبیعی مرموزی دارند که تنها به این دلیل که ما اسباب آنرا نمی دانیم برایمان عجیب است. مانند نسوختن فردی در آتش که بدنش آغشته به ماده نسوز است.اما برخی امور هستند که منشا طبیعی و عادی ندارند، مثلا احضار ارواح و بیمار ساختن و خواب نمودن و پیشگویی از آینده. این کارها از نیروی اراده و باور به تاثیر است که تحقق می پذیرد. در واقع ساحر دارای چنین اراده ای است که می تواند چنین اعمالی انجام دهد. اما باید دانست هر قدر اراده و قدرت تاثیر یک ساحر بالا باشد باز هم تواناییهای او انسانی و تابع ضعف ها و نقص های انسان است. اما اگر صاحب اراده از انبیا و اولیا باشد و صاحب مقام یقین که جز برای خدا اراده‎ای نمیکنند، آنگاه این اراده، آلوده به هوا و هوس نمی شود، در نتیجه اراده‎ای ربانی است که تاثیرش حدود معینی ندارد و می تواند اراده ساحران را بی اثر کرده و سحر آنان را باطل نماید.[10]

بنابراین طبق استدلال علامه صحیح تر آنست که تاثیر سحر را بپذیریم. اما باید دانست که خداوند برای امتحان و ابتلای بندگان اجازه انجام این امور را به انسان داده است؛ اما پرداختن به آن یا آموزش آن هم ردیف کفر است. هم چنین چنان چه خداوند در بخش پایانی آیه مطرح شده، می فرماید هیچ کس بدون اذن خدا نمی تواند به کسی ضرر برساند، نباید نگران تاثیر این امور در زندگی بود و قدرت خداوند و کرامات اولیای الهی برتر و قوی تر از قدرت ساحران است.
پی نوشت:
[1] . ابن فارس، معجم المقاییس اللغة، (عبد السلام محمد هارون)، دارالفکر،1399ق،ج‏3، ص: 138
[2] . خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، انتشارات دوستان و ناهید، 1379ش، ج2، ص1194
[3] . گفت: «شما بیفکنید!» و هنگامى (که وسایل سحر خود را) افکندند، مردم را چشم‏ بندى کردند و ترساندند و سحر عظیمى پدید آوردند.
[4] . فخرالدین رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج3، ص620
[5] . مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دار الکتب الإسلامیة، ج‏1، ص: 379
[6] . زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دار الکتاب العربی، چاپ سوم، 1407 ق، ج‏4، حاشیه احمد بن منیر، ص821
[7]. شبهات و ردود حول القرآن، موسسه التمهید، قم،1423ق، ص: 221
[8] . طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار احیاء التراث العربى، بی تا ص371؛ ابن شهر آشوب، محمد بن علی، متشابه القرآن و مختلفه، قم: انتشارات بیدار، 1410 ق، ج‏1، ص: 39
[9] . فخرالدین رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، بیروت: دار احیاء التراث العربى، 1420 ق،ج3، ص620-621
[10] . ترجمه تفسیر المیزان، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه ق، قم،1374،ج‏1، ص: 363-366



منبع:انوار طاها 
مطالب مرتبط
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:

ریسک خرید بیت کوین بالاست؛ مراقب باشید

واکنش نتانیاهو به بیانیه پایانی کنفرانس استانبول

هزینه تولید بنزین بیش از 2000 تومان است!

«هیراد» مهمان امشب "دورهمی"

رهبر انقلاب از چه طریقی در جریان مسائل کشور قرار می‌گیرند؟

آدرس های اینترنت در انحصار شرکت ‌های آمریکایی

قول و قراری که روحانی و اردوغان گذاشتند

دیدار روحانی و اردوغان پشت درهای بسته

افزایش ۴۰درصدی صادرات به روسیه

قدیمی‌ترین نقاره‌زن حرم امام رضا (ع) درگذشت

مایحتاج برنج کشور چقدر است؟

آشنایی با هکر مشهور جهان

دیدار هیات های ایرانی و آمریکایی در وین

آشنایی 3 راز داشتن عمری طولانی

تمدید مهلت ثبت نام آزمون ارشد

بهترین سن ازدواج بنا بر تحقیقات چه سنی است؟

برطرف شدن مشکلات فنی صدور کارت ملی هوشمند

شرایط حذف پیشوند یا پسوند از نام‌خانوادگی

افزایش وابستگی آمریکا در حوزه فضایی به روسیه

نامه مهم 127 نماینده مجلس به رئیس‌جمهور

بیانیه نشست سازمان همکاری اسلامی برای قدس

نام سیلیکون ولی از کجا آمده است

«خبرسازترین متهمان و محکومان»!

حقایق عجیب و جالب درباره زبان حیوانات!

حداکثر سن برای فعالیت وزرا 65 سال شد

تهدید به قتل "ترامپ و نتانیاهو" توسط داعش

رونمایی لنوو از لپ تاپ هیبریدی Yoga 920

آیا شیر گران می‌شود؟

خبرهای خوب و بدی برای گروه‌های خونی

اعلام زمان واریز یارانه آذرماه

آشنایی با سرطان «سارکوم»

پایان فرصت ثبت‌نام در آزمون ارشد۹۷

تاثیر سرعت اینترنت بر رشد اقتصادی کشور

نوسان قیمت نفت در مرز 64 دلار!

کی‌روش هفتمین مربی برتر سال ۲۰۱۷ جهان در رده ملی

گذر طلا از کوچه ارزانی

اعلام میزان پول همراه مسافر

غایب امروزِ نشست کمیسیون برجام!

جیغ زدن نوزاد ناشی از مشکل اعصاب است؟

عجایب "رضا ضراب"!

چشم دولت به درآمد ۳۷ هزار میلیاردی از گرانی سوخت!

مردم کشورهای دیگر چقدر عوارض خروج می‌دهند؟

تعطیلی سفارت روسیه در یمن

پرهیز از رفت و آمد به مکان های تهمت برانگیز

واکنش سخنگوی شورای نگهبان به سوت زدن "اژه‌ای"

چرا با افزایش قیمت بنزین، یارانه یک ریال اضافه نشد؟

پایان مهلت کنگره؛ برجام دوباره تهدید شد!

گوگل قفل آیفون جدید را شکست!

مهم‌ترین دلایل بی‌حالی و بی‌حوصلگی

پاسخ کیهان به سلبریتی های معترض

اعلام زمان پیش فروش بلیت قطارهای زمستانی

چطور ویتامین D به کاهش وزن کمک می‌کند؟

سفر هیأت نظامی روسیه به کره شمالی

آخرین وضعیت روابط ایران و عربستان

خبر جدید اتحادیه اروپا درباره برجام

افزایش طول عمر با مصرف 5 خوراکی

دانشگاه علوم پزشکی اراک در جمع برترین های دنیا

اعلام تاریخ قطعی خروج انگلیس از اتحادیه اروپا

ابلاغ 2 قانون جدید رئیس جمهور

ارسال پیش‌نویس قطعنامه به شورای امنیت علیه تصمیم ترامپ

پیام سردار سلیمانی به فرماندهان گردان قسام و القدس

بهترین توصیه برای جلوگیری از عقب انداختن کارها

حذف جدول ویژه پژوهش و فناوری در لایحه بودجه ۹۷

انتقاد تند "سجاد انوشیروانی" از جو ایجاد شده علیه «سلیمی»

ضرر خریداران در حراجی سکه!

گزارش وزیر خارجه انگلیس از سفرش به تهران

پیش قدم شدن "گمرک ایران" در اجرای طرح اتحادیه اروپا

رازهای زندگی سلبریتی‌های وطنی در اروپا و آمریکا

آیا جهان در حال مرگ است؟

کاهش بودجه "مرکز ملی فضای مجازی" ۸۵درصد

بیان حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام در قضا و قدر

بیان حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام در قضا و قدر

افزایش شمار کشته شدگان زلزله کرمانشاه

خانه‌های میلیاردی تهران کجاست؟

اتفاقات باورنکردنی که تا سال 2100 در جهان خواهد افتاد

۲۶ دلیل نمایندگان برای استیضاح ربیعی

چربی شکم‌تان به این 4 دلیل آب نمی‌شود!

اعلام کشف جدید "تلسکوپ ناسا"روز پنجشنبه

آشنایی با خواص هندوانه شب یلدا

سفر ناگهانی پوتین به سوریه!

اعلام زمان اعلام نتایج مرحله تکمیل ظرفیت کنکور۹۶

حذف صبحانه ساعت درونی بدن را مختل می کند!

ابوبکر البغدادی کجاست؟

چرا سریال «لیسانسه‌ها 2» پُربیینده شده است؟

گزارش ارزانی و گرانی مواد خوراکی

آماده‌باش طلای جهانی برای سقوط

۱۱ سنت ازدواج باور نکردنی در سراسر جهان!+تصاویر

اعلام 3 گروه یارانه بگیر از سوی "نوبخت"

یاوه‎گویی‎های نتانیاهو علیه ایران در دیدار با موگرینی

تنبیه دولت برای متقاضیان سفر به خارج

فایده های افزایش عوارض خروج ازکشور

پیامهای سفرِ تهران جانسون به کاخ سفید

پیامهای سفرِ تهران جانسون به کاخ سفید

مبتلایان به ام اس حتما بخوانند

اعلام ترکیب "پرسپولیس" مقابل صنعت نفت

آماده‌باش پلیس در 29 استان و 100 گردنه برف‌گیر

ارزش روز سهام عدالت چقدر است؟

بزرگترین ایراد طرح رجیستری موبایل

تکذیب افزایش نرخ جرایم رانندگی+جدول

جدال لفظی نتانیاهو و اردوغان

درآمد دولت از جرائم رانندگی در بودجه97 چقدر است؟

توصیه امام رضا (ع) درباره انگشتر عقیق

این مواد غذایی را در یخچال نگذارید!

حیاط کافه نادری از فهرست مزایده خارج شد

کنگره نمی‌تواند تحریم‌های ایران را برگرداند!

اتفاق نظر ضد ایرانی نتانیاهو و مکرون!

آغاز طرح زمستانه پلیس راهور

قطر مجهزتر می شود!

آغاز انتشار بروزرسانی جدید برای نوکیا 3

جدول/دلار بانکی گران‌تر شد!

جزئیات جدید از قرارداد مهم نفتی ایران و عراق

چه چیزی باعث کلسترول بالا می شود؟

چه چیزی باعث کلسترول بالا می شود؟

واکنش وزارت کشور به راه‌اندازی گشت‌های ویژه سپاه

بارش باران در شمال و جنوب کشور از فردا

اطلاعیه وزارت اطلاعات درباره انتشار یک عکس در فضای مجازی

ایران قهرمان تپانچه بادی جوانان آسیا شد

اخراج هیات بحرینی از سازمان اوقاف اسلامی قدس

چه کسانی نباید نماز اول وقت بخوانند؟

در ملل چه می گذرد؟

ائتلاف با اعتدال گرایان ایدولوژیک نیست

ائتلاف با اعتدال گرایان ایدولوژیک نیست

ائتلاف با اعتدال گرایان ایدولوژیک نیست

ائتلاف با اعتدال گرایان ایدولوژیک نیست

ائتلاف با اعتدال گرایان ایدولوژیک نیست

ائتلاف با اعتدال گرایان ایدولوژیک نیست

یخ بازار "مسکن" باز شد

ممنوعیت نگاه کردن به یک اسکناس در اسرائیل!

برف و کولاک ۱۲ استان را درنوردید

بانکها همچنان نرخ سود را دور می‌زنند!

دیدار امام زمان(عج) با پیرمرد قفل ساز

هم‌نوایی عربستان و بحرین با رژیم صهیونیستی

پیشنهاد وسوسه‌انگیز پوتین به عربستان

ادعاهای تکراری "کاخ سفید" علیه ایران درباره « یمن »

افزایش رشته‌های بدون کنکور دانشگاه آزاد

افزایش "10درصدی" حقوق کارکنان

چه افرادی در معرض ابتلا به سرطان مثانه هستند؟

آخرین آمار تخمینی ایدز در کشور

212 هزار دلار پاداش فیفا برای باشگاه‌ها

تسهیل شرایط گرفتن "وام بانکی"

جشنواره موسیقی فجر با طعم "سینما"!

جدول/دلار بانکی با گرانی استارت زد

جودوکار ایرانی در تیم ملی ترکیه!

ذره بین نظارتی روی وزیران درباره تحقق شعار امسال

اقدام وقیحانه گوگل در پیشواز از تصمیم ترامپ!+عکس

آغاز اجرای فرمان ضد مهاجرتی ترامپ

پشت پرده جریان تشیع انگلیسی و ماموریت آنها

حدیث خاتم الانبیاء درباره شرک‌ورزی

ایران قهرمان کشتی آزاد باشگاه‌های جهان

ایران قهرمان کشتی آزاد باشگاه‌های جهان

واردات برنج منتفی است!

چگونه "اروپا" با بیت کوین کنار می‌آید؟

آمریکا هنوز در چارچوب برجام عمل می‌کند!

قهرمان رفتنی است؟!

آسیب دیدگی مغز کودکان با آلودگی هوا

توافق بزرگ آمریکا با داعش!

برف و کولاک ۱۱ استان کشور را درنوردید

غار اصحاب کهف کجاست؟

واکنش سپاه پاسداران به حماقت ترامپ

برگزاری کنفرانس خبری کمپین حمل مشعل المپیک زمستانی2018 به میزبانی سامسونگ

نهایی شدن توافق نظامی فرانسه با قطر

۷ روش برای داشتن موهای قوی و درخشنده

ایران به اتهام زنی دستیار ترامپ واکنش نشان داد

۸ حقیقت تکان دهنده در مورد مضرات وای فای!

جزئیات جدید از کشته شدن صالح و دو دستیارش هنگام فرار از یمن

رضا ضراب باز هم خبرساز شد!

دارچین چه خواصی دارد؟

زیر پوست تغییرات در وزارت خارجه!

اعلام مبلغ تمدید قرارداد برانکو

اعلام پیش شرط گفتگو آمریکا با کره شمالی

سفر رئیس دومای روسیه به ایران

هوای تهران آلوده‌تر شد!

قرارداد فامیلی در فرودگاه امام خمینی(ره)!

اظهارات مهم نخست وزیر دوران "مبارک"!

نورهایی که معلوم نیست از کجا می آیند!+عکس

جزئیاتی از دادگاه "یاران" احمدی نژاد

اعلام راه های استعلام میزان خلافی خودرو

پشت پرده نوسانات نرخ ارز

ممنوعیت ارسال پیامک تبلیغاتی

آمار عجیب قهوه‌خانه‌های غیرمجاز در تهران!

حمله مشاور امنیت ملی کاخ سفید به ایران

دلایل بی‌حوصلگی مداوم

جدول/جهش دوباره قیمت‌ها در بازار سکه و ارز

چه کنیم نفس، ما را به آسانی به گناه نکشاند؟

عیدانه تلویزیون در میلاد پیامبر اکرم(ص)

دومین عامل مرگ افراد در اورژانس چیست؟

کاریکاتور/این هم عذاب وجدان سعید مرتضوی!

تصاویر/پدیده زیبای «ابرماه» در چهارگوشه دنیا

شکایت"سودان" از عربستان و مصر

آیا "سیف" از بانک مرکزی می‌رود؟

جنجال‌های مدل شدن عجیب بازیگران زن ایرانی+تصاویر

داماد ترامپ مامور اتحاد جهانی علیه ایران!

ثروت «نرگس کلباسی» است؟

کسب مدال طلا و رکوردشکنی "سهراب مرادی"

دیابتی ها کنجد بخورند!

توافق فتح و حماس در قاهره

امضای تفاهمنامه علمی بین ایران وبرزیل

عملکرد ۱۰۰ روزه بانک مسکن

کدام خواننده‌های خارج نشین به ایران بازمی‌گردند؟

جدول مقایسه تعرفه اینترنت غیر حجمی