11: 43 - سه‌شنبه 31 مرداد 1396
کد خبر: ۵۸۲۴۱
تاریخ انتشار: ۱۷ مرداد ۱۳۹۶ - ۲۳:۰۰
سحر در لغت به معنای انجام کاری باطل است که به شکل حق درآمده که به آن خدعه نیز گفته می شود.
سحر در لغت به معنای انجام کاری باطل است که به شکل حق درآمده که به آن خدعه نیز گفته می شود.[1] هم چنین به هر چیزی که سبب آن پنهان و دقیق و ظریف باشد، اطلاق می گردد. سحر در اصطلاح، مجموعه باورها، اعمال، فنون و روش هایی است که گمان می رود می توان با بکارگیری آن شرایط طبیعی و فراطبیعی را دگرگون نمود و بدین ترتیب به اهدافی دست یافت. در قرآن کریم 66 آیه به سحر و ساحری اختصاص دارد. یکی از آیاتی که از سحر و جادو سخن گفته است، آیه 102 سوره بقره است:
« وَ اتَّبَعُواْ مَا تَتْلُواْ الشَّیَاطِینُ عَلىَ‏ مُلْکِ سُلَیْمَنَ وَ مَا کَفَرَ سُلَیْمَنُ وَ لَاکِنَّ الشَّیَطِینَ کَفَرُواْ یُعَلِّمُونَ النَّاسَ السِّحْرَ وَ مَا أُنزِلَ عَلىَ الْمَلَکَینْ‏ِ بِبَابِلَ هَرُوتَ وَ مَرُوتَ وَ مَا یُعَلِّمَانِ مِنْ أَحَدٍ حَتىَ‏ یَقُولَا إِنَّمَا نحَْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَکْفُرْ فَیَتَعَلَّمُونَ مِنْهُمَا مَا یُفَرِّقُونَ بِهِ بَینْ‏َ الْمَرْءِ وَ زَوْجِهِ وَ مَا هُم بِضَارِّینَ بِهِ مِنْ أَحَدٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَ یَتَعَلَّمُونَ مَا یَضُرُّهُمْ وَ لَا یَنفَعُهُمْ وَ لَقَدْ عَلِمُواْ لَمَنِ اشْترََئهُ مَا لَهُ فىِ الاَْخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ وَ لَبِئْسَ مَا شَرَوْاْ بِهِ أَنفُسَهُمْ لَوْ کَانُواْ یَعْلَمُون.»
و آنچه را که شیطان [صفت‏] ها در سلطنت سلیمان خوانده [و درس گرفته‏] بودند، پیروى کردند. و سلیمان کفر نورزید، لیکن آن شیطان [صفت‏] ها به کفر گراییدند که به مردم سحر مى‏ آموختند. و [نیز از] آنچه بر آن دو فرشته، هاروت و ماروت، در بابِل فرو فرستاده شده بود [پیروى کردند]، با اینکه آن دو [فرشته‏] هیچ کس را تعلیم [سحر] نمى‏ کردند مگر آنکه [قبلًا به او] مى‏ گفتند: «ما [وسیله‏] آزمایشى [براى شما] هستیم، پس زنهار کافر نشوى.» و [لى‏] آنها از آن دو [فرشته‏] چیزهایى مى‏ آموختند که به وسیله آن میان مرد و همسرش جدایى بیفکنند. هر چند بدون فرمان خدا نمى ‏توانستند به وسیله آن به احدى زیان برسانند. و [خلاصه‏] چیزى مى‏ آموختند که برایشان زیان داشت، و سودى بدیشان نمى‏ رسانید. و قطعاً [یهودیان‏] دریافته بودند که هر کس خریدار این [متاع‏] باشد، در آخرت بهره‏ اى ندارد. وه که چه بد بود آنچه به جان خریدند- اگر مى‏ دانستند.

این آیه از سحر و جادوگری در میان مردم بابل سخن می گوید و شاید تنها آیه ای است که به تاثیر داشتن سحر اشاره می کند، آنجا که بیان می کند ساحران بین زن و شوهر جدایی می انداختند. به همین دلیل برخی علما سحر بیان شده در این آیه را سحر موثر خوانده اند. [2] اما در آیاتی دیگر به بی اثر بودن سحر اشاره شده است، مثلا در آیه 116 سوره اعراف که از سحر ساحران فرعون سخن گفته شده است، می فرماید:
« قَالَ أَلْقُواْ فَلَمَّا أَلْقَوْاْ سَحَرُواْ أَعْینُ‏َ النَّاسِ وَ اسْترَْهَبُوهُمْ وَ جَاءُو بِسِحْرٍ عَظِیمٍ[3]». در عبارت « سَحَرُواْ أَعْینُ‏َ النَّاسِ»در این آیه اشاره شده که این ساحران تنها چشمان مردم را سحر کردند. یعنی با تلقین هایی که ساحران کرده بودند و صحنه سازی هایشان ، این چنین در چشم مردم مجسم می شد که چوب ها جان گرفته اند.
مفسران درباره سحر و حقیقت داشتن آن دیدگاه های مختلفی دارند. برخی آنرا واقعی می دانند، برخی معتقدند آیات قرآن درباره حقیقی بودن یا نبودن آن سکوت کرده است، برخی نیز سحر را دارای اثر نمی دانند. اکثر مفسران اهل سنت مانند فخر رازی[4] سحر را واقعی می دانند. در میان شیعیان نیز برخی مفسران مانند علامه طباطبایی و آیه الله مکارم سحر را حقیقی دانسته اند. اما آیه الله مکارم تاکید می کند که این آیات مشخص نمی کند تاثیر سحر تنها روانی است یا تاثیر جسمانی هم دارد.[5] برخی نیز با این دلیل که در کتاب و سنت دلایل کافی بر وقوع سحر موجود و امر به پناه بردن از آن شده است، نتیجه می گیرند سحر حتما واقعیت دارد.[6]

اما برخی مفسران شیعی مانند ابن شهر آشوب و آیه الله معرفت مخالف اثر داشتن و واقعی بودن سحر هستند. برخی با توجه به آیاتی مانند آیه 116 سوره اعراف که به واقعی نبودن سحر اشاره دارد، با حقیقت داشتن سحر مخالفت می کنند[7]. برخی نیز معتقدند با علم به صحت معجزات انبیا این امور از سوی ساحران امکان پذیر نیست، زیرا در این صورت توقع می رود مانند معجزات با سحر و حیله انجام شود.[8] اما باید گفت این مسائل با ربوبیت الهی و وقوع معجزات هیچ منافاتی ندارد، زیرا سنت الهی براین جاری شده که این قدرت را به ساحر عطا کند که با خواندن وردی سحر او تاثیر گذار باشد[9] و اعجاز انبیا قابل مقایسه با سحر ساحران نبوده و به راحتی سحر آنان را می تواند باطل کند.
علامه طباطبایی ذیل همین آیه مطرح شده به اثبات اثر داشتن سحر می پردازد. وی معتقد است جاى هیچ تردید نیست که بر خلاف عادت جاریه، افعالى خارق العاده وجود دارد، حال یا خود ما آن را به چشم دیده‏ایم، و یا آنکه بطور متواتر از دیگران شنیده و یقین پیدا کرده‏ایم، و بسیار کم هستند کسانى که از افعال خارق العاده چیزى یا کم و یا زیاد ندیده و نشنیده باشند، بسیارى از این کارها علل مادی و طبیعی دارد و تنها با تمرین و ممارست زیاد تحقق یافته اند، مانند شعبده بازی. دسته ای دیگر علل طبیعی مرموزی دارند که تنها به این دلیل که ما اسباب آنرا نمی دانیم برایمان عجیب است. مانند نسوختن فردی در آتش که بدنش آغشته به ماده نسوز است.اما برخی امور هستند که منشا طبیعی و عادی ندارند، مثلا احضار ارواح و بیمار ساختن و خواب نمودن و پیشگویی از آینده. این کارها از نیروی اراده و باور به تاثیر است که تحقق می پذیرد. در واقع ساحر دارای چنین اراده ای است که می تواند چنین اعمالی انجام دهد. اما باید دانست هر قدر اراده و قدرت تاثیر یک ساحر بالا باشد باز هم تواناییهای او انسانی و تابع ضعف ها و نقص های انسان است. اما اگر صاحب اراده از انبیا و اولیا باشد و صاحب مقام یقین که جز برای خدا اراده‎ای نمیکنند، آنگاه این اراده، آلوده به هوا و هوس نمی شود، در نتیجه اراده‎ای ربانی است که تاثیرش حدود معینی ندارد و می تواند اراده ساحران را بی اثر کرده و سحر آنان را باطل نماید.[10]

بنابراین طبق استدلال علامه صحیح تر آنست که تاثیر سحر را بپذیریم. اما باید دانست که خداوند برای امتحان و ابتلای بندگان اجازه انجام این امور را به انسان داده است؛ اما پرداختن به آن یا آموزش آن هم ردیف کفر است. هم چنین چنان چه خداوند در بخش پایانی آیه مطرح شده، می فرماید هیچ کس بدون اذن خدا نمی تواند به کسی ضرر برساند، نباید نگران تاثیر این امور در زندگی بود و قدرت خداوند و کرامات اولیای الهی برتر و قوی تر از قدرت ساحران است.
پی نوشت:
[1] . ابن فارس، معجم المقاییس اللغة، (عبد السلام محمد هارون)، دارالفکر،1399ق،ج‏3، ص: 138
[2] . خرمشاهی، بهاءالدین، دانشنامه قرآن و قرآن پژوهی، انتشارات دوستان و ناهید، 1379ش، ج2، ص1194
[3] . گفت: «شما بیفکنید!» و هنگامى (که وسایل سحر خود را) افکندند، مردم را چشم‏ بندى کردند و ترساندند و سحر عظیمى پدید آوردند.
[4] . فخرالدین رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج3، ص620
[5] . مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، دار الکتب الإسلامیة، ج‏1، ص: 379
[6] . زمخشری، محمود، الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل، بیروت: دار الکتاب العربی، چاپ سوم، 1407 ق، ج‏4، حاشیه احمد بن منیر، ص821
[7]. شبهات و ردود حول القرآن، موسسه التمهید، قم،1423ق، ص: 221
[8] . طوسی، محمد بن حسن، التبیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار احیاء التراث العربى، بی تا ص371؛ ابن شهر آشوب، محمد بن علی، متشابه القرآن و مختلفه، قم: انتشارات بیدار، 1410 ق، ج‏1، ص: 39
[9] . فخرالدین رازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، بیروت: دار احیاء التراث العربى، 1420 ق،ج3، ص620-621
[10] . ترجمه تفسیر المیزان، دفتر انتشارات اسلامى جامعه‏ى مدرسین حوزه علمیه ق، قم،1374،ج‏1، ص: 363-366



منبع:انوار طاها 
مطالب مرتبط
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:

دستور دولت برای تغییر مسئول فرودگاه امام

دوره پیش‌دانشگاهی حذف شد

بانک مرکزی خط و نشان کشید!

چگونه یک سبک زندگی سالم به دست می آید؟

راز سبقت کره جنوبی از ایران چیست؟

پیش‌بینی وضع هوای کشور

عقب نشینی دیگری از ترامپ!

اعلام رای نیاوردن «بیطرف» از سوی صادقی

رئیس موساد دیپلمات می شود!!

نقدی بر جلسات رای اعتماد کابینه

تعیین وضعیت فیلم های توفیقی به زودی

سوءاستفاده از آرم و عنوان پلیس فتا در شبکه اجتماعی!!

توجه رسانه ها به مقام مرموز این روزهای قطر

«هیپنوتیزم» روشی جدید برای زایمان سزارین!

پشت پرده سفر سرلشکر باقری به ترکیه چه بود؟

طلاق عاطفی ایران و آمریکا در برجام!

گرانی 30 ارز در بازار +جدول

جدول/ثبات در بازار خودروهای وارداتی

تشریح اولویت های وزارت نفت

آغاز انتخاب رشته مجدد دانشگاه آزاد

خورشیدگرفتگی کامل امروز در آمریکا

احیای سازمان ملی جوانان میراث جامانده از دولت یازدهم

جزئیات ایجاد ۹۷۱ هزار شغل در سال ۹۶

تأثیر عفونت‌ لثه در بروز سکته‌ مغزی و سقط جنین!

برگزاری چهارمین آزمون استخدامی کشور 3 شهریورماه

صدور اولین حکم انتصاب "وزیرارتباطات"

تشریح سیاست های جمعیتی وفرزندآوری

برجام با بی اعتمادی به آمریکا تدوین شد

اولین موضع "قاضی زاده هاشمی" در دولت دوازدهم

آشنایی با جوان‌ترین و پیر‌ترین استان‌های کشور

کدام محصول در ایران به زودی ارزان می‌شود؟

حقایقی درباره سیب

۱۴ حکم انتصاب روحانی در دولت دوازدهم

تکذیب مهم رئیس پلیس راه

حاشیه‌هایی از جلسه دیروز مجلس

سردار دهقان مشاور فرمانده کل قوا شد

در فریز کردن مواد غذایی مراقب این اشتباهات باشید

رفع ابهام مهم وام خرید مسکن

نخستین دستور روحانی به وزرای جدید چه بود؟

آشنایی با مهمترین معضل اقتصادی کشور

چه کشورهایی به داعش سلاح می‌دهند؟

چرا حجم اینترنت زود تمام می شود؟

ریزش آب دهان نشانه چیست

آیا عذر «نمی دانستم» را خداوند از بنده اش می پذیرد؟

بازتاب رای اعتماد مجلس به وزیران پیشنهادی در رسانه‌های خارجی

نصب تصاویر پادشاه عربستان در مسکو

احوالات افراد عبوس در قیامت

مهاجرت یک سوم یهودیان انگلیس

اعلام علت گرانی گوشت!

خواننده معروف جزئیات قتل را تشریح کرد

واشنگتن به دنبال ارتباط با دمشق

مصرف کدام قرص برای لاغری ممنوع است؟

ثبات نرخ سود سپرده های بانکی

آشنایی با مکان‌های خطرناک دنیا

پُست نوبخت در دولت دوازدهم

انتصاب رییس "سازمان اداری و استخدامی کشور"

احضار متهمان پرونده "بنیتا" به دادگاه

جدیدترین قیمت سکه و دلار+ جدول

وضعیت مالیات بر درآمد رانندگان "اسنپ و تپ‎سی"

تذکرات کتبی نمایندگان به مسئولان اجرایی کشور

اعضای خارجی داعش بیشتر از چه کشورهایی هستند

تایید تخلفات کارخانه چسب هل درباره بنر" نماز اجباری"

برگزاری الکامپ گیمز نیمه دوم شهریور

قدردانی وزیر دفاع از نمایندگان مجلس

هشدار کره شمالی به آمریکا

نقش آفرینی سه جانبه با پیشبرد صلح در سوریه

اشتباهات رایج خانم ها در بدنسازی چیست؟

رای قاطع مجلس به وزرای روحانی

سند حمایت عربستان از القاعده رو شد!!

چگونه "قدرت" از فاجعه سود می‌برد

وزیر ورزش در دولت دوازدهم مشخص شد

منظور از «رزق» چیست

علل بروز تحلیل لثه

برگزاری «مشاعره» تلویزیونی برای رشته های دانشگاهی

تکمیل شبکه ارتباطی و رهگیری مداری ناسا

سود بازار بین بانکی 18.62درصد شد

آغاز بزرگترین رزمایش نیروی دریایی کره‌جنوبی

فردا برگزاری آخرین جلسه اعضای شورای چهارم شهر تهران

نرخ سود بازار بین بانکی ۱۸.۶۲ درصد شد+نمودار وجدول

اعطای جایزه زنان در علم به 16 بانوی ایرانی

اولین و بزرگترین اشتباه آمریکا در قبال کره‌شمالی

آشنایی با 10 نشانه مسومیت غذایی

همه سکانداران کشتی سرگردان محیط زیست از آغاز تاامروز

نشانه‌های آلودگی به جاسوس‌افزارها چیست؟

حراج آپارتمان‌های لوکس در شهریورماه!

افزایش ریسک سرطان با شبکاری

مهلت دوباره برای انتخاب رشته دانشگاه آزاد

پخش "سفر در خانه" از ابتدای شهریورماه

آمارهای نگران‌کننده‌ از شاخص‌های جمعیتی کشور

معناى ولایت تکوینى امام

سیگنال‌های افزایش نرخ ارز!!

جابجای "برجام" از معاونت حقوقی به معاونت سیاسی!

دلیل عدم حفر چاه در صحرای کربلا چه بود؟

نسخه طلایی برای منصوریان جواب نداد

برنامه دولت دوازدهم برای یارانه نقدی

باران در راه 9 استان

راز حضور مدل زن 28 ساله در دفتر ترامپ!!

حکایتِ پشت پرده حمله به ربیعی چیست؟

نتایج جمع‌بندی ۳ فراکسیون سیاسی مجلس درباره وزرای پیشنهادی

سقف وام "تعمیر مسکن"

صدور حکم بازداشت نتانیاهو

آشنایی با خواص فراوان مصرف کشمش

نفس دولتی‌ها در سینه حبس شد!

آیا "فرهاد مجیدی" مربی شد!؟

انتشار متن کامل لایحه اصلاح قانون پولی و بانکی

تسلیم چین در مقابل فشار تجاری آمریکا

حسرت مهاجمان استقلال 360 دقیقه‌ای شد

سیب‎زمینی سرِ زمین چند؟

انجماد همسر به امید زنده شدن در آینده!

هفت روش شکایت از شرکت های هواپیمایی

خیز مجلس برای بررسی صلاحیت 7 وزیر

جدیدترین راه برای رشد مجدد مو کشف شد

سایه سنگین مادرید روی بارسلونا

اظهارات جدید مردی که پدر معنوی "ترامپ" بود

روغن زیتون چطور سمی می‌شود؟

بلایی که مادر بر سر دختربچه آورد

معرفی چهار مزاج اصلی و خصوصیات آن ها

نگاهی به وعده جدید وزیر راه

«سارا و آیدا» بدترین شکست مازیار میری

دستور فرمانده کل قوا به ارتش

تقویت بازیهای رایانه‌ای بهترین زمینه ایجاد اشتغال

وقتی بار کج یارانه به مقصد نمی‌رسد

علی ‌بابا، غول چینی تجارت الکترونیک

زمان استعفای ترامپ مشخص شد

علائم کمبود منیزیم و درمان آن

برانکو با آمار خودش مساوی کرد

قابل توجه "حجاج ایرانی"

مجوز غیرمستقیم گرانی؟

یکی از زیباترین کشورهای دنیا را بهتر بشناسید

ادعای رسانه‌های غربی درباره درخواست جاسوس آمریکایی

افتتاح نمایشی یک "شبکه"

شروع عملیات گسترده لبنان علیه گروهک داعش

اعلام برنامه‌های یازدهمین جشنوارۀ ملی موسیقی جوان

بالاترین نرخ پیشرفت از آن کدام تیم‎هاست؟

هوای پایتخت ناسالم شد

سونامی "سرطان" در ایران

بررسی عملکرد 12 ساله قالیباف در برنامه "نگاه یک"

تعیین زمان انتشار رسمی اندروید O

تصمیم مهم روسیه و ایران درباره نفت

انتقاد روزنامه جوان از بادیگاردهای «مهران مدیری» و «محمدرضا گلزار»

رونق ساخت و ساز به معنای خروج بازار از رکود نیست

سیاست مداری با خدمات و اشتباهات بزرگ!

تدوین اساسنامه جشنواره موسیقی فجر

مشکلات همکاری ترامپ با متحدان آمریکا

کدام قابلمه ها سرطان‌زا هستند!

آخرین وضعیت حجاج ایرانی در عربستان

پیش بینی درباره استعفای ترامپ چیست؟

دلیل تناقض گویی های مدیر تلگرام درباره انتقال سرورها

آیا شهریه‌های دانشگاه پیام نور افزایش می‌یابد؟

تلاش ایتالیا برای بازگشت استعماری به لیبی

پاسخ ایران به اتهامات تکراری آمریکا

اعلام هدف بعدی داعش در اروپا

علائم کمبود منیزیم و درمان آن

حکومتِ مهدوی را می شناسید

افشای «راز موفقیت» امارت از حاکم دبی

تشکیل ستاد توسعه همکاری‌های ایران و سوریه

سه مورد از شایع‌ترین علائم افسردگی در مردان

ظروف کریستالی که مرگ را به ارمغان می آورند!

ظروف کریستالی که مرگ را به ارمغان می آورند!

چالش 10 وزیر پیشنهادی روحانی در مجلس

برملای دوستی امارات و رژیم صهیونیستی

معرفی نامزدهای جشن فیلم کوتاه

افزایش بیمه شخص ثالث +جدول

آماری از شمار حافظان قرآن کریم درکشور

راه های افزایش زیبایی و درخشندگی پوست در تابستان

تغییر و تحولات جدید در صداوسیما

امحاء ماری جوانا کشف شده در شیراز

آیا فروش اعضای بدن کودکان در ایران حقیقت دارد؟

شهرک سینمایی را به غلط «غزالی» نامیدند

نامه وزیر اطلاعات به نمایندگان مجلس

گوگل ۳ میلیارد دلار به اپل پول داد؟

طلا بالای ۱۲۷۰ دلار ماند

علت بی حسی و سوزش در بدن

سونامی بزرگ مالی استقلال در راه است

قتل کودک ۷ساله با سلاح جنگی!

شروع توزیع اینترنتی مستندپرتره‌ «مجید انتظامی»

کره شمالی در تولید موتور موشک خودکفا شده است؟

5 ترفند جذاب برای باهوش تر شدن

آمار عجیب در سرشماری 95

در تابستان احساس خستگی می‌کنید؟

افزایش قیمت مواد غذایی در قطر

بالاترین ثواب زیارت امام رضا(ع)

مسی و رونالدو از چه کسی تقلید کردند؟

تفسیر آزمایش‌های هماتولوژی یا CBC

سخنگوی سازمان ملل: برای حفظ برجام هرکاری لازم است را انجام می‌دهیم

غافلگیری به سبک "مهران مدیری"

کارتن خوابی مرجان ۱۵ساله معتاد با نوزادش در پارک!

حل تهدید دامنه‌های اینترنتی ایرانیان

وقتی بحرین از اظهارنظر تیلرسون ناراحت می شود!

باور به «پَری دندان» از کجا پیدا شد؟

ظرافت تنها در ظریف یافت می‌شود و بس

20 هشدار برای اسیدی شدن بدن!

ردپای کی‌روش در درگیری کمال و برانکو؟

وقف افسانه‌ای "بیل‌گیتس"

به روز رسانی جدید اینستاگرام دنبال کردن نظرات را راحت تر می کند

الزامی‌بودن بستن کمربند ایمنی برای سرنشینان عقب خودروها در جاده

افشاگری «مجید افشاری» از پشت پرده "خنداننده شو"

مردان خطرناک لیگ قهرمانان آسیا

وزارت «بطحایی»‌ از دیدگاه موافقان و مخالفان

امضای قرارداد حفاری نفت و گاز میان ترکیه، روسیه و ایران