09: 33 - پنجشنبه 27 دی 1397
کد خبر: ۶۴۲۹۳
تاریخ انتشار: ۱۵ آبان ۱۳۹۷ - ۱۵:۴۳
دست‌اندرکاران کتاب اربعین مرثیه جزئیاتی از انتخاب برترین اشعار عاشورایی ادبیات فارسی را در طول هزار سال سرایش شعر فارسی بیان کردند.
چندی قبل و در آستانه اربعین حسینی، بنیاد دعبل خزائی از کتاب «اربعین مرثیه» شامل برترین اشعار عاشورایی زبان فارسی به داوری کارشناسان را که با همکاری انتشارات سپیده باوران منتشر شده است، رونمایی کرد. کتابی که در آن ۴۰ شعر برجسته ادبیات فارسی با محوریت عاشورا در طول هزار سال سرایش شعر فارسی و در ادامه چهار دهه پس از انقلاب اسلامی معرفی شده است و البته همانطور که کتاب مدعی آن است تمامی اظهار نظرهای علمی و نمرات احصا شده از داوران برای انتخاب این اشعار نیز در این کتاب به صورت شفاف و دقیق درج شده است. نوآوری و البته حساسیت موجود در این انتخاب موضوع نشستی بود که با حضور محمدرضا سنگری مدیر هیئت علمی و اندیشه‌ورز بنیاد دعبل خزایی، رضا اسماعیلی شاعر و مسئول اجرایی پروژه اربعین مرثیه و مسلم نادعلی‌زاده مشاور علمی این پروژه در خبرگزاری مهر برگزار شد. در ادامه مشروح اظهار نظرهای این افراد درباره این کتاب را می‌خوانیم:

نخستین موضوعی که در مواجهه با کتابی چون اربعین مرثیه خود را نشان می‌دهد ضرورتی بوده است که تالیف و تدوین آن را ایجاد کرده است. چه الزامی بنیاد دعبل را به این نتیجه رساند که این کتاب در دست تدوین قرار بگیرد

سنگری: موضوع کتاب «اربعین مرثیه» و تالیف آن به ۱۰ سال قبل بر می‌گردد. در آن زمان در بنیاد دعبل ما یک هیئت علمی شکل دادیم. بنیاد تا پیش از آن به طور عمده به مسائل رفاهی مداحان و ذاکران می‌پرداخت و از آن مقطع به این نتیجه رسیده بود که نیاز به یک هیات اندیشه‌ورز برای تامین نیازهای علمی مداحان و ذاکران هم هست. از وقتی که این هیات علمی شکل گرفت، مباحث زیادی در زمینه مداحی در آن مطرح شد. از موضوعات اخلاقی تا مسائل علمی و هنری آن مثل اجرا، نغمه‌های مذهبی و شعر. نشست‌های مختلفی هم برای آن برگزار شد. یکی از موضوعاتی که بسیار مورد توجه این هیات علمی قرار گرفت این موضوع بود که اگر قرار باشد شاخص‌ترین اشعار خودمان را به مداحان عرضه کنیم آنها کدام‌ها هستند و به چه دلیل. گاهی برخورد ما با این مساله عاطفی است و گاهی با پشتوانه‌ای از دلیل. زمینه این موضوع پیش آمد تا سه سال قبل. در آن زمان صحبت شد که اگر قرار باشد نمونه‌های برتر شعر عاشورایی را فراهم کنیم باید چه کاری انجام دهیم.

من قبول کردم که دو فهرست تهیه کنم. یک فهرست از شاعران هزاره شعر فارسی که با موضوع عاشورا صاحب اثر هستند و یک لیست از شاعران عصر انقلاب که آثار عاشورایی دارند. به ویژه اینکه در سال‌های پس از انقلاب از منظر کمیت و کیفیت هیچ حوزه‌شعری مثل شعر عاشورایی بارور نشده است. شاعران عصر انقلاب و جنگ محور اصلی‌شان عاشورا بود و پس از آن نیز هیچ شعری گستره شعر عاشورایی را پیدا نکرد.



لیستی که من تهیه کردم بالای صد نفر را شامل می‌شد. برای هر اسم شاخص‌ترین اثر نیز انتخاب شد. حالا برخی از شاعران یک اثر  و برخی دیگر با یک مجموعه شاخص شناخته می‌شدند. در عصر پس از انقلاب ماجرا متفاوت هم می‌شد برخی از شاعران نه تنها یک شعر که یک مجموعه شعر درباره یکی از اصحاب امام حسین(ع) داشتند. این دو فهرست در نهایت تهیه شد. تهیه آن هم خیلی از من وقت گرفت.

برخی از شاعرانی که انتخاب شدند مثل محتشم کاشانی و سیف فراغانی خیلی شناخته شده بودند. یا مثل شعر عاشورایی معروف دکتر شفیعی کدکنی را خیلی‌ها می‌شناسند و برخی را هم نه. به دنبال این انتخاب مساله داوری مطرح شد. به این نتیجه رسیدیم که داورانی از شعرا برای انتخاب این اشعار انتخاب کنیم اما نه هر شاعری بلکه شعرایی که در حوزه نظر هم تسلط داشته باشند تا بتوانند نظر دهند آیا اشعار و شعرایی که استخراج شده‌اند نگاهی جامع و ژرف به حادثه عاشورا داشته یا خیر. این شاعران انتخاب و دعوت شدند و اشعار در اختیار آنها قرار گرفت تا درباره آن نظر بدهند و از آنها خواسته شد اگر جدای از این فهرست نیز شاعری می‌شناسند که در زمینه عاشورایی صاحب رای و نظر است، او و اشعارش را معرفی کنند.

در ادامه درباره معیارهای داوری نیز دوستان بنیاد دعبل خزایی همکاری زیادی کردند. انتخاب چهل شاعر که وقت گذارند این حجم از اثر را در یک کتاب بخوانند و نظر و نمره بدهند و واقف باشند که نظر و نمره آنها عینا در کتاب درج می‌شود، کار ساده‌ای نبوده است. در این زمینه هم چهره‌های دانشگاهی و موثق را برگزیدیم و هم چهره‌های ادبی.انتخاب چهل شاعر که وقت گذارند این حجم از اثر را در یک کتاب بخوانند و نظر و نمره بدهند و واقف باشند که نظر و نمره آنها عینا در کتاب درج می‌شود، کار ساده‌ای نبوده است. در این زمینه هم چهره‌های دانشگاهی و موثق را برگزیدیم و هم چهره‌های ادبی. باقی کار همت بلند آقای رضا اسماعیلی بود که کار را پیگیری کند تا آرا جمع شود و بعد هم نقش و همت دوستان بنیاد از جمله آقای حسام مظاهری که به این کتاب منجر شد.

آنچه حاصل شده امروز برای ما یک ماده خام است که باید مورد توجه و مداقه قرار بگیرد. اینکه چرا یک چهره دانشگاهی شعر محتشم را فاقد ارزش ادبی می‌داند محل توجه جدی کارشناسی است و اینکه یک شاعر بالاترین سروده عاشورایی پس از انقلاب را شعری از سیدحمیدرضا برقعی می‌داند  هرچند این شعر تنها مطلوب این شخص می‌شود و نه هیات داوری محل توجه است و باید مورد بررسی دقیق قرار بگیرد و حتی می‌تواند تکیه‌گاهی برای بررسی‌های سبکی و ادبی قرار بگیرد.

کتاب «اربعین مرثیه» به این گواهی الان می‌تواند محمل بحث و نظر جدی قرار بگیرد و به نظرم کار رسانه است که به سراغ کسانی که نظرهای چالش‌برانگیزی در این اثر داشته‌اند، برود.

از توضیحات شما متشکرم. اما به نظرم بد نیست به این بهانه نگاهی هم داشته باشیم به وضعیت پژوهش ادبی درباره عاشورا و به این استناد بگوییم که این کتاب در چه مرتبه و جایگاهی از پژوهش ادبی درباره عاشورا ایستاده است؟

سنگری: ما یک جایزه کتاب سال عاشورا در بنیاد دعبل داریم که نشان داده عرصه پژوهش‌های عاشورایی در این سال‌ها با رشد قابل توجهی همراه بوده است اما کار به زیادی هنوز نیاز داریم. پژوهش‌های ادبی عاشورا این روزها خیلی بارز و پررنگ نیست. تعداد پایان‌نامه‌ها با رویکرد ادبی روند نزولی داشته است. به نظرم باید به فکر تقویت این مساله باشیم.

اسماعیلی: ضرورت پژوهش درباره ادبیات عاشورا را چند سالی است که حس کرده ایم و به این نتیجه رسیده بودیم که باید کارهای جدی و نظری در این مساله داشته باشیم. خاطرم هست در ۱۵ سال قبل به دعوت جهاد دانشگاهی پژوهشی برای بررسی و انتخاب بهترین شعر عاشورایی پس از انقلاب اسلامی را انجام دادیم و حاصلش در یک کتاب منتشر شد. حدود دوازده داور انتخاب شدند و اشعار عاشورایی پس از انقلاب را بررسی و ۱۰ اثر انتخاب کردند. البته در آنجا شعر عاشورایی و کلاسیک به صورت مستقل داوری شد. نتایج آن پژوهش با ارزیابی جدید ما در اربعین مرثیه نزدیکی دارد هرچند که کار دوم جامع‌تر است. بنیاد دعبل در عرصه پژوهش به صورت دغدغه‌مند و جدی در این سالها وارد شد و گام‌های بلندی در این عرصه برداشت. به نظر من مهمترین دستاورد تولید کتابی مثل اربعین مرثیه این است که در حوزه عاشورا پژوهشی و ادبیات عاشورا به سمت عقل جمعی پیش رفت و از توجه به نظر شخصی که متمایل می‌شود به انحراف و تحریف و ....دوری کرد. به نظر من این عقل جمعی توانست آثار شاخص را در محیطی علمی رصد و برای علاقه‌مندان عرضه کند. با این حرکت شاعران و ذاکران می‌توانند با اطمینان از آثار فاخرتری در مجالس خود بهره ببرند

نادعلی‌زاده: ادبیات مذهبی در دانشگاه‌های ما مظلوم و شناخته نشده است. در دهه‌های اخیر دانشگاه‌های ما با فضای شعر مذهبی بیگانه بودند و این شعر را به فضاهای عامی مرتبط می‌دانستند. در حالی که خیلی از اشعار خوب تاریخ ادبیات ما به بهانه‌های مذهبی سروده شده است و همین اشعار مورد کار و پژوهش علمی جذاب قرار نگرفته است. از سوی دیگر شاعران اشعار مذهبی نیز به طور عمده شاعرانی بوده‌اند که فاقد درجه و رتبه علمی و دانشگاهی بوده‌اند و به همین خاطر دانشگاه‌های ما نیز به آنها توجه و دقت کافی مبذول نداشته‌اند. در تالیف کتاب اربعین مرثیه نیز ما همین مساله را داشتیم. بسیاری از اشعار عاشورایی شاعران توسط ناشرانی بدون دقت منتشر شده بودند و بعضا قابلیت استناد به آنها وجود نداشت. این حرکت ما را واداشت تا در این زمینه حرکتی جدی داشته باشیم و رویکردی علمی به ادبیات مذهبی و عاشورایی داشته باشیم.

پژوهشی که در این مسیر منجر به تولید کتاب «اربعین مرثیه» شد نیز شامل سه مرحله بود. نخست برپایه کوشش سترگ آقای سنگری شاعران و اشعار عاشورایی پیش و پس از انقلاب انتخاب شدند. این کار به غایت دشواری بود و به سرانجام رسید. در مرحله بعد لیستی از داوران انتخاب و با آنها جلسه گذاشته شد و شاخص‌هایی برای داوری تعیین شد و در نهایت آثار داوری شده تبدیل به کتاب شدند که در این مرحله آراء داوران مرتب و معدل‌گیری شد و بر اساس آنها هر شعری که معدل بالایی داشت و نصف به علاوه یک داوران به آن رای داده بودند به عنوان آثار برتر انتخاب شدند. این انتخاب شامل ۲۸ شعر از اشعار پیش از انقلاب و ۱۲ شعر از اشعار پس از انقلاب اسلامی بود که در مجموع ۴۰ شعر را شامل شد. اشعار انتخابی را از منابع قابل اعتماد استخراج کردیم. می‌دانید که نسخه‌های قابل اعتماد این اشعار خیلی سخت پیدا می‌شود. در این میان سه مجموعه را نیز به صورت گزیده در کتاب قرار دادیم که شامل گنجینه اسرار عمان سامانی و زبده السرار سروش اصفهانی، زبده السرار صفی علیشاه و آتشکده نیر تبریزی می‌شود و منبع انتخابی خود را که بهترین چاپ هر دیوان بود را نیز معرفی کردیم.

کتاب در نهایت با این کیفیت و با جدول آرا هر یک از داوران برای هر شعر منتشر شد.



مساله‌ای هست که باید در زمینه هیات داوران شفاف طرح شود. آیا ما برای داوری در چنین زمینه‌ای تعداد شاعران پژوهشگر و اهل نظرمان به همین اندازه است که در این کتاب آمده است؟ ۴۰ نفر؟ برخی معتقدند این آراء کم تعداد را نمی‌توان به کل تعمیم داد. مساله دیگر هم به تعداد اشعار انتخابی بازمی‌گردد که چرا چنین حجم کمی را در بر می‌گیرد؟

سنگری: وقتی سراغ افراد می‌رویم برای انجام کاری دشوار، تعداد قابل توجهی لبیک نمی‌گویند. قرار نبوده کسی از میان اشعاری یک یا چند شعر انتخاب کند، داوران باید معیار خودشان را بیان می‌کردند و نمره می‌دادند و همه اینها هم منتشر می‌شده است. طبیعی است که برخی در این راه همراه نشوند. ما تقریبا برای این مساله سراغ همه آنهایی که شایستگی حضور در این داوری را داشتند رفتیم و درباره داوران چندین بار در شورای علمی بنیاد نیز بحث کردیم. قرار بر این بود که افرادی انتخاب شوند که نه فقط اطلاعات شعری که تجربه شعری داشته باشند و شعر را زندگی کرده باشند. در این شرایط خیلی از دوستان از همکاری انصراف دادند و برخی نشد که همکاری کنند.  با این همه ترکیب داوری ما ترکیبی از شاعران کاملا شناخته شده هستند.

مساله بعدی هم نمره دادن به این آثار بود و تعداد آرایی که برترین‌ها را مشخص کند. می‌خواستیم شعر ضعیف و شعری که خرد جمعی شاعرانه ما تاییدش نمی‌کند، اینجا نیاید و به دست ذاکرانمان نرسد. در داوری بالاخره باید یک جایی ایستاد و حدی را تعیین کرد. ما حد نمره حداقل ۶۰ را برای درج شعرها در کتاب در نظر گرفتیم. برخی اشعار نمره پایینی داشت و در کتاب به طبع قرار نمی‌گرفت. برای همین این نمره حداقل را مد نظر گرفتیم.می‌خواستیم شعر ضعیف و شعری که خرد جمعی شاعرانه ما تاییدش نمی‌کند، اینجا نیاید و به دست ذاکرانمان نرسد. در داوری بالاخره باید یک جایی ایستاد و حدی را تعیین کرد. ما حد نمره حداقل ۶۰ را برای درج شعرها در کتاب در نظر گرفتیم. برخی اشعار نمره پایینی داشت و در کتاب به طبع قرار نمی‌گرفت. برای همین این نمره حداقل را مد نظر گرفتیم.

نادعلی زاده: ما ۲۲ داور برای اشعار پیش از انقلاب اسلامی داشتیم و ۱۸ داور برای اشعار پس از انقلاب اسلامی. این اشعاری که در بخش کهن انتخاب شده حداقل دوازده داور آنها را خوانده‌اند و به آن رای داده‌اند. شعر بعدی را حداقل دوازده داور درباره‌اش رای نداده‌اند. در اشعار بعد از انقلاب نیز حداقل ۱۰ داور به اشعار انتخابی رای داده‌اند.

سنگری: برخی داوران در این دو بخش مشترک هم رای داده‌اند. اینها افرادی بودند که در این پروسه ماندند و رای دادند. بحث ما این بود که ۴۰ داور برای شعر هزاره فارسی و ۴۰ داور برای شعر پس از انقلاب اسلامی باشند و رای بدهند اما در نهایت به همین مقدار رسیدیم.

اسماعیلی: فهرستی که برای داوران انتخاب شد و مورد بررسی در هیات علمی بنیاد دعبل قرار گرفت، بیش از ۴۰ نفر بودند. من با تک تک آنها تماس گرفتم و صحبت کردم. مثلا با استاد گرمارودی تماس گرفتیم و به دلیل مشغولیت به ترجمه نهج‌البلاغه از این کار انصراف دادند و یا با آقای سیدحمیدرضا برقعی تماس گرفتیم و گفت من جوانم و نمی‌خواهم شائبه باشد که چرا من داوری کرده‌ام. مثلا با آقای سعید حدادیان یک ساعت تلفنی صحبت کردم. او برای داوری شروطی گذاشت که با چهارچوب‌های ما در بنیاد همخوانی نداشت و نشد که با وی همکاری کنیم. می‌خواهم بگویم که سراغ همه طیف و همه افراد رفتیم و در نهایت ترکیبی حاصل شد که دیدید و بسیار هم فاخر هستند. دوست دارم یادی کنم از مرحوم شکوهی که در ترکیب داوری ما بودند و خاطرم هست که در انتخاب اولشان همه اشعار را از شاعران خراسانی انتخاب کردند و با خواهش ما این لیست تغییر کرد و شمولیت کشوری گرفت. ما از اکثر استانها داوری داشتیم و به سوالات و شبهات آنها پاسخ گفتیم. بسیاری می‌گفتند شدنی نیست که از مقطع هزار سال شعر فارسی فقط چهل اثر معرفی کنیم و بیشتر معرفی کردند اما در نهایت ما به چهل شعر فعلی رسیدیم. خدا را شاکریم که نتیجه تا موارد زیادی محل استناد است.



سنگری: داوری در شعر پس از انقلاب خیلی سخت بود. برخی نگران دلخوری برخی از شعرا بودند. برای همین خیلی‌ها از داوری در آن انصراف دادند. آنها که جسارت کردند و در این عرصه وارد شدند جزو شایستگان این عرصه هستند.

نادعلی زاده: ما در بنیاد تصمیم گرفتیم در کنار دوسالانه کتاب عاشورا دوسالانه شعر عاشورا هم برگزار شود و با این اثر خواستیم آنچه تاکنون بر شعر عاشورایی گذشته را به جریان ادبی کشور معرفی کنیم. در این رویداد تازه به صورت دوسالانه بهترین شعر عاشورایی کشور انتخاب و معرفی خواهد شد.

سنگری: پیشنهاد داده‌ایم که این اتفاق به سایر گونه‌های شعر نیز تعمیم بیابد. ما قبل از شعر عاشورایی شعر علوی و نبوی را داشته‌ایم. اگر جهت‌گیری بنیاد دعبل تولید محتوا برای مداحان و ذاکران است باید به این موضوعات نیز توجه کنیم. ما درخصوص شعر رضوی سابقه زیادی داریم یا در عرصه شعر مهدوی و شعر موعود که پیشینه شعر فارسی است بسیار غنی هستیم.

اربعین مرثیه را پیشنهادی برای استفاده مداحان اهل بیت(ع) معرفی کردید. چطور می‌شود اطمینان داشت که مداحان و ذاکران از این دست اشعار استفاده کنند و کمتر به سراغ عامه‌پسندی در شعر بروند. می‌دانیم و می‌دانید که اشعار امروز بسیاری از مراسم با فخامت این اشعار که در کتاب عرضه شده فاصله زیادی دارد. این کتاب چطور می‌خواهد این فاصله را کم کند و شعر باشکوه اصیل فارسی را به این مجالس ببرد؟

سنگری: باید این کتاب را معرفی کرد و البته توزیع. رسانه‌ها باید این کتاب را معرفی کنند و بشناسانند. مداح و ذاکر ما برای انتخاب شعر می‌رود سراغ شاعر و صاحب نظر. کارشناسان الان در این کتاب شعر پیشنهاد داده‌اند. نکته سوم اینکه پاکیزه‌ترین شکل ممکن برای عرضه شعر در این کتاب به کار گرفته شده است. این کتاب شعر منقح و پاکیزه عرضه کرده است و اطلاعات جانبی درباره آن شعر بیان کرده است. اگر کسی بخواهد درباره شعری پرسشی داشته باشد این کتاب شناسنامه آن شعر را عرضه کرده است و به شعر هویت بخشیده است. بر همین اساس این کتاب می‌تواند کتاب بالینی مداحان شود. اگر ما هر دو سال یکبار برترین اشعار آئینی را برای آنها عرضه کنیم نوعی پالایش در آنچه آنها عرضه می‌کنند رخ خواهد داد.

اسماعیلی: در جریان رونمایی کتاب «اربعین مرثیه» دیدید که چه رخ داد؟ گفته می‌شود که مردم با شعر سخت و سنگین ارتباط برقرار نمی‌کنند. در جلسه رونمایی از این کتاب استاد گرمارودی شعر سپید خط خون را قرائت کردند و دیدید که چقدر مردم و مداحان حاضر با این شعر سپید گریستند. ما اگر کار خوب عرضه کنیم، نوحه و مرثیه فاخر را عرضه کنیم، مطمئن باشید مردم از آن تاثیر می‌پذیرند. مداحان ما البته کمتر این ریسک را می‌کنند که جای تامل دارد. ولی تجربه ثابت کرده که کالای فاخر اگر عرضه شود مردم ما با آن ارتباط برقرار می‌کنند. مگر امسال در یکی از هیئت‌های معروف امسال متنی از شهید آوینی قرائت نشد و از آن استقبال نشد؟ اگر اثر خوب رصد و معرفی شود بدون شک مردم به آن گرایش پیدا خواهند کرد. به نظرم ما در آغاز راهیم و در صورت  برقراری این اتفاق به صورت دوسالانه حتما از آن استقبال خواهد شد.

سنگری: در روزگار ما مداحی نسبت به شصت، هفتاد سال قبل اتفاقی تازه رخ داده است. در گذشته سطح فهم مداحان ما چندان بالا نبود اما امروز سطح فهم عمومی مردم بالا رفته است و اگر کوچکترین خطایی در مداحی و منبر رفتن رخ دهد مردم آن را درک می‌کنند و در مقابل سطح مداحان ما هم بالارفته و بسیاری از آنها چهره دانشگاهی هستند. این کتاب می‌تواند پای به پای این تعالی و رشد عرضه شوددر روزگار ما مداحی نسبت به شصت، هفتاد سال قبل اتفاقی تازه رخ داده است. در گذشته سطح فهم مداحان ما چندان بالا نبود اما امروز سطح فهم عمومی مردم بالا رفته است

نادعلی زاده: اربعین مرثیه را نباید تصور کرد که محدود کننده اشعار خوب عاشورایی به صورت انحصاری است. ما در پایان این کتاب لیست همه اشعاری که به داوران پیشنهاد شد را آورده‌ایم و چه بسا که خارج از این فهرست هم چنین اشعاری را داشته باشیم. این کتاب دریچه‌ای برای پیشنهاد برخی از اشعار خوب بود و امیدواریم که بتوانیم زمینه‌ای فراهم کرد برای انتشار عالمانه اشعار مذهبی و تعدیل کننده این مدعی که دسترسی به اشعار خوب مذهبی وجود ندارد. باید تلاش کرد منظومه‌ها و اشعار خوب راحتتر در دسترس قرار بگیرد و می‌شود انتظار داشت مورد استفاده ویژه قرار بگیرد. البته صدا و سیما هم باید ذائقه مردم را تعالی ببخشد. یکی از مهمترین متهمان پایین آوردن ذائقه مردن رسانه‌ها هستند که بحث مفصلی می‌طلبد.
منبع: مهر
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه های عکس و فیلم

فیلم/ حذف چهار صفر از پول ملی، تورم را کم می‌کند؟

اینفوگرافیک/سهم ایران از برف و باران

اینفوگرافیک / تأثیر فناوری فضایی در زندگی روزمره

اینفوگرافیک / بودجه آموزش و پرورش و محیط زیست در سال ۹۸

فیلم/لحظه پرتاب ماهواره پیام به فضا

فیلم/شوخی کاربران با پست جدید وزیر ارتباطات

فیلم/ابر زیبایی که موجب طوفان شد

فیلم/لواسان، بهشت آقازاده‌ها

فیلم/پاسخ سربازان یگان رزم‌نواز درباره فیلم پخش شده از آنان

اینفوگرافیک/ نگاهی به وضعیت مجردها در ایران

فیلم/ روایتی از قیام 19 دی در بیان پدر شهید «محمد انصاری»

کاریکاتور/ بد و بدتر پایتخت!

کاریکاتور/ کاردانم ولی بی‌کارم!!!

اینفوگرافیک/گزارش عملکرد ناظران افتخاری سازمان های « صمت » استان ها

اینفوگرافیک/ آمار ازدواج کودکان در ایران

اینفوگرافیک/ رشد اقتصادی ایران در شش ماهه اول ۱۳۹۷

اینفوگرافیک/ چه عواملی فشار خون را کاهش می‌دهد؟

اینفوگرافیک/ بودجه سازمان‌های فرهنگی و مذهبی در سال ۹۸

اینفوگرافیک/ اصلی‌ترین کمبودهای مواد غذایی بدن انسان

فیلم/واکنش مهدی یراحی به خبر ممنوع‌ الفعالیت شدنش

فیلم/کدام شایعه‌ها این هفته بیشتر دست به دست شد؟

اینفوگرافیک/صادرات 33 میلیاردی کالاهای غیر نفتی

فیلم/تعقیب و گریز هالیوودی در خیابان‌های تهران

فیلم/مرغ خوب را چگونه تشخیص دهیم؟

فیلم/ بهترین گل‌های «ادن هازارد» در چلسی

اینفوگرافیک/ ۵ دلیل برای اینکه از بطری پلاستیکی آب ننوشیم

اینفوگرافیک/ نگاهی به چالش‌های زیست‌محیطی ایران

اینفوگرافیک/ تغییر بهای کالا و خدمات در شهرهای ایران

عکس/۶۲ سال در انتظار دعوت «شاه غریبان»

فیلم/ اروپا آمادگی هزینه کردن ندارد

فیلم/تصاویری از حضور مرحوم آیت‌الله شاهرودی در کنار رهبر انقلاب

فیلم/جابجایی اتوبوس حادثه دیده دانشگاه آزاد علوم و تحقیقات

اینفوگرافیک/گردش مالی بازار مسکن پایتخت در 8 ماهه نخست 97

اینفوگراف/جشن انقلاب زمستانی در کشورها

اینفوگرافیک/چطور آتش دامن «تولد » را می گیرد؟

اینفوگرافیک/ چه عواملی موجب ضعف حافظه می‌شوند؟

اینفوگرافیک/11حقیقت جالب که از جایزه نوبل نمی‌دانید

اینفوگرافیک/ هفت عامل سردی دائمی دست‌ها

اینفوگرافیک/ نگاهی به آمار مهاجرت در جهان

فیلم/تایم‌لپس ساخت استخر

فیلم/انتقاد فواد بابان از مجری 20:30

گزارش تعزیرات از گوشت های یخی در رستوران لوکس

فیلم/ حذف چهار صفر از پول ملی، تورم را کم می‌کند؟

فیلم/ واقعا هدف برجام چه بود؟ زنو ناوین!

پرونده‌ بیمه شدگان تامین اجتماعی الکترونیک می‌شود

هشدار در مورد فروش شیر خشک در سوپرمارکت‌ها

برگزاری نخستین همایش آموزش رابطان طرح «بازی و یادگیری»

کمبود آهن بهره هوشی کودک را کاهش می‌دهد

نکات مهمی که در مورد تب باید بدانید

کاریکاتور/تورم

اینفوگرافیک/سهم ایران از برف و باران

خودروهای پیش فروش شده با قیمت قطعی مشمول افزایش قیمت نمی شوند

گزینه تحریم بنزین از روی میز آمریکا برداشته شد

مردم عراق و سوریه بدون کمک آمریکا داعش را شکست دادند

تامین ارز وارداتی کشور توسط بانک مرکزی

واکنش روحانی به قرار نگرفتن ماهواره "پیام "در جایگاه خود

FATF منجر به اشراف اطلاعاتی اجانب بر شریان‌های بانکی کشور می شود

کسب‌وکارهای جدید از اثرات تحریم‌های اقتصادی می‌کاهد

رشد صادرات محصولات کشاورزی ایران در شرایط تحریم

9 محصول فولادی جدید در کشور تولید شد

اینفوگرافیک / تأثیر فناوری فضایی در زندگی روزمره

اینفوگرافیک / بودجه آموزش و پرورش و محیط زیست در سال ۹۸

اینفوگرافیک / ۶ خوراکی برای کاهش سردردهای میگرنی

آخر هفته برفی در تهران

۱۴ هزار کودک بیوه زیر ۱۸سال در کشور

یادی از هَپَلی شیرین «محله بهداشت»

کدام آزادراه‌ها تا پایان امسال عوارض الکترونیکی می‌گیرند؟

وزارت ورزش دلایل قانونی ابقای "تاج" را توضیح دهد!

هوای سرد در کشور تا هفته آینده ماندگار است

قطع همکاری ایران با اروپا در حوزه مبارزه با ترانزیت مواد مخدر و مهاجران

اجاره نشینها ۸۰ درصد درآمدشان را صرف اجاره‌بها می‌کنند

موضوع پولی شدن معابر صحت ندارد

چرا مسئولان اتحاديه طلا از پذيرش مسؤوليت قانونی خود فرار می‌كنند

انصراف شهاب حسینی از یک نقش به خاطر شهید بابایی

شهرداری خانه نیما را تا پایان سال خریداری می‌کند

یارانه ۴۵۵۰۰ تومانی دی ماه امشب واریز می شود

تعیین تکلیف پولی شدن طرح و زوج فرد

کلید تحریم‌ ایران در دست عراق است؟

تحریم‌های امریکا تأثیری بر روابط اقلیم کردستان با ایران نگذاشته است

جنگ و تحریم‌ها تاثیری در رشد ورزش نداشته است

حمایت آشنا از رویکرد دولت نسبت به تحریم‌ها

تاثیر مخرب مشکلات داخلی بیش از تحریم‌ها بر اقتصاد ایران

کاریکاتور/ به‌جون‌خودم تقصیرِ تحریم‌هاست!!!

تدوین شکایتی برای خروج فرش ایران از دایره تحریم

تورم‎های نجومی را دولت رقم زد یا تحریم؟

تحریم های نفتی ایران تا 2020 ادامه دارد

نقش مردم در مقابله با توطئه تحریم

ترامپ معافیت از تحریم‌های نفتی ایران را تمدید می‌کند

مشکلات امروز کارگران هم «تقصیرِ تحریم است؟»

28 درصد جرائم کشور مربوط به سرقت است

بازداشت مجری شبکه پرس‌تی‌وی ایران در آمریکا

جوانه زدن نخستین گیاه روی ماه

مروری بر ۴دهه داستان‌نویسی ایرانی

برای نخستین بار مراحل تزریق ماهواره در مدار رصد شد

اتحادیه اروپا با لندن گفتگو نمی کند

اروپا اطلاعی از زمان آغاز به کار SPV نداده است

مسکن در سال ۹۸ وضع خوبی ندارد

دشت «سیلاخور» از وجود درخت خالی شد

«اسپیرولینا» به کاهش فشار خون کمک می کند

پیش ثبت نام عتبات نوروزی در دهه اول بهمن

ادامه تعیین سرنوشت ورزش ایران با «صلوات»

تشکیل حداقل ۱۰۰ پرونده زمین خواری در کمیسیون اصل۹۰

3 سناریوی افزایش حق مسکن مشمولان قانون کار

جهاد نهادهای انقلابی در دل مناطق محروم

شب سخت ترزا می

پیکر حسین محب‌اهری صبح فردا تشییع می‌شود

ایران دوست قابل اعتمادی برای کردها است

مشکلات داخلی بیش از تحریم‌ها اقتصاد ایران را اذیت می‌کند

تحریم‌ها تاثیری بر کشاورزی ندارد

شهدای هواپیمای ۷۰۷ فردا تشییع می‌شوند

غذا در جنگ‌های رسمی هم تحریم نمی‌شود

«صنعت سیمان» توانمند در گذر از تحریم و تداوم صادرات

ورود سامانه بارشی جدید از فردا

گفت‌وگو با فرشته نجات تنها بازمانده بوئینگ 707

چرا هنوز آب و برق مدارس رایگان نشده است؟

مسئولان، نقاط ضعف را شناسایی و پیگیری کنند

ضعف نظارتی دانشگاه آزاد بر پیمانکار اتوبوس محرز شد

فردا بسته حمایتی کارگران واریز می‌شود

فیلم/لحظه پرتاب ماهواره پیام به فضا

فیلم/شوخی کاربران با پست جدید وزیر ارتباطات

فیلم/از کاخ 6000 متری آقای بانکدار تا ویلای لوکس فوتبالیست معروف

نفوذی‌ها می‌خواهند چهره قم را تغییر دهند

موتور برقی ۸ هزار وات کاملا ایرانی تولید شد

بودجه دفاعی و امنیتی کشور ریسک‌پذیر نیست

آمریکا با جنگ اقتصادی درصدد جدایی مردم از انقلاب است

مردم برای خواسته‌های مسئولان کم نگذاشته‌اند

5400 پروژه عمرانی نیروی زمینی سپاه افتتاح شد

روسیه تعداد نظامیان خود را در سوریه افزایش می دهد

کار سپاه در محرومیت زدایی یک مُسکن است

مهمترین خطاهای ماهواره ای دنیا

پیش‌بینی هافبک عراقی پرسپولیس از نتیجه دیدار با تیم ملی ایران

لایحه تقسیمات کشوری تقدیم هیئت دولت شد

۵ نفر از شهدای سقوط هواپیمای ٧٠٧ ارتش همدانی هستند

2 ماه است صادراتم را متوقف کردم

گزینه جدید کشتی «گوش‌شکسته» نیست!

ضرورت پاسخ دندان‌شکن به لهستان

سفارش ساخت و ساز غیرمجاز نورچشمی‌ها در لواسان

پیام، سیگنال به زمین فرستاد

وضعیت نهاد ریاست جمهوری جهانگیری را کلافه کرده است

واردات خودرو بدون انتقال ارز ممنوع

دغدغه بزرگ وزارت ورزش برای تامین ۲۷ هزار سکه مدال آوران ایران!

دور جدید برخورد با صادرکنندگانی که تاکنون ارز نیاورده‌اند

تحریم ایران از سوی اروپا بی‌شرمانه است

تحریم‌ها قراردادهای خودرو را منتفی کرد

پاتک به تحریم

رهبری به‌دنبال مشارکت ولی هاشمی به‌دنبال مهندسی انتخابات بود

آیا صادرات نفت ایران رو به صفر است؟

استراتژی صنعت برق برای گذر از تاریکی تحریم ها

ارز و ریال را به صنایع اشتغالزا و صادراتی بدهید

2 ماهواره در روزهای آینده به هوا پرتاب می‌کنیم

مقابل تحریم ها ایستادگی می کنیم

تکانه‌های تحریم دهک‌های پایین جامعه را له می‌کند

با وجود تحریم های یکجانبه آمریکا برهمکاری با ایران تاکید داریم

قدردانی روزنامه آمریکایی از تحریم ضدایرانی اروپا

سفیر آمریکا چند شرکت‌ آلمانی را تهدید به تحریم کرد

تحریم ها عراق را به تقویت روابط با ایران مصمم تر می کند

نخبگان برای عبور از شرایط تحریم به دولت کمک کنند

پارادوکس وابستگی نفتی و تحریم

جعبه سیاه هواپیما در زیبادشت البرز پیدا شد

هفت جسد سقوط هواپیما پیدا شد

برای پرتاب ماهواره معطل نظر دیگران نخواهیم بود

فیلم/جزئیات جدید از سانحه سقوط هواپیمای ارتش

تصاویر جدید از باقیمانده حادثه هواپیمای باری

طلب ۲ هزار میلیاردی شهرداری از نیروهای مسلح

محور چالوس بازگشایی شد

باران و ترافیک عجین شده با هم

تیم های تخصصی بررسی سانحه در محل سقوط هواپیما هستند

روایتی متفاوت از تعلیم و تربیت واقعی در ایران

آزمون:به فکر انتقام از عراق نیستیم

اسامی جانباختگان سقوط هواپیما توسط ارتش اعلام می‌شود

ذخبره ۲۵ هزار تن سیب درختی برای تنظیم بازار شب عید

عکس/طوفان شن در اردبیل

هراز و فیروزکوه سفید پوش شد

ساخت پایتخت 6 به نظر مدیران تلویزیون بستگی دارد

«بانوی عمارت» شانس بزرگی برایم بود

رانت ارز ۴۲۰۰ تومانی در بودجه سال آینده نباید تکرار شود

حضور ۸ تیم هلال‌احمر در محل سقوط هواپیما

روحانی: طرح‌های جدیدی در گلستان اجرایی می شود

فیلم/اولین فیلم از محل سقوط هواپیما

تنها مهندس پرواز در سقوط هوپیما نجات یافته است

فیلم/ابر زیبایی که موجب طوفان شد

فیلم/لواسان، بهشت آقازاده‌ها

فیلم/پاسخ سربازان یگان رزم‌نواز درباره فیلم پخش شده از آنان

فیلم/سقوط هواپیما در صفادشت کرج با ۱۰ سرنشین

دشمن در پی ایجاد بی‌ثباتی در کشور است

8 میلیون ایرانی در معرض ابتلا به دیابت هستند

برنامه فشرده کادر فنی تیم ملی فوتبال ایران برای گرفتن انتقام!

کار سخت تیم ملی از دیدار با عراق آغاز می‌شود

امارات از میزبان جام جهانی کمک گرفت

ترامپ: اقتصاد ترکیه را نابود می کنیم

ایران روی تضمین‌های موگرینی بیش از اندازه حساب باز کرده است

اختصاص تسهیلات بانکی برای جبران خسارات حوادث غیرمترقبه 5 استان

بودجه98 فرهنگیان، ما را نسبت به پذیرش دانشجو مردد می کند

توافق نهایی کی‌روش و کلمبیا بعید است

چغندرکاران منتظر اصلاح قیمت

بزدلان سیاسی به بهانه حفظ نظام ترمز جمهوری اسلامی شده‌اند

روی اسب بازنده شرط‌بندی نکنید

۹ میلیاردی که از مردم گرفته می‌شود، به کجا می‌رود؟

پیش‌بینی بیش از ۶۵ هزار میلیارد تومان برای ایجاد شغل در سال ۹۸

بلیت واشنگتن و نقش دهلی نو در تحریم‌

آمادگی خدمت رسانی به زائران ایرانی در سوریه را داریم

ثبت نام بیمه همگانی سلامت متوقف نشده است

66 هزار میلیارد تومان از درآمدهای نفتی محقق نمی‌شود

اینفوگرافیک/ ۲۰ کشور با کندترین اینترنت جهان

اینفوگرافیک/ نگاهی به وضعیت مجردها در ایران

دریاچه ارومیه دیگر نمی‌خشکد

تداوم صادرات گاز ایران با وجود تحریم‌ها

دلار را چه کسی گران و ارزان کرد؟

تحريم‌كنندگان، جنايت‌كار جنگي هستند

گردشگری بزرگترین فرصت در شرایط تحریم است

دوره آموزش «راه‌های توسعه صادرات در شرایط تحریم» برگزار می‌شود

رابطه فرارهای مالیاتی با تحریم چیست

اخذ عوارض از تونل‌های شهری تهران شایعه است

برنامه اقدام ملی حفاظت از «فک خزری» تدوین می‌شود

گزارش رسمی از منشا بوی نامطبوع تهران نرسیده است

ترافیک سنگین در ورودی‌های تهران

استفاده از بخاری غیرایمن در 140 هزار کلاس درس کشور

احصای اطلاعات ۱۳۰ هزار کودک بازمانده از تحصیل

بارش برف و باران در برخی جاده‌ها از امروز

بارش‌های اخیر نباید مردم را به خطا بیندازد

۴۰درصد از حجم واردات پوشاک مربوط به لباس کودک است

منتظر برداشت محصول ۸ ساله از فوتبال ملی هستیم

اتصال متروی اسلامشهر به خطوط متروی تهران

جاده پولسازی در آزادی!

ایالات متحده دیگر مهم‌ترین بازیگر دنیا نیست

۲ نوع پذیرش دانشجو برای سال ۹۸

عوامل «پناه» به موزه سینما رفتند

تمدید قرارداد با کی‌روش غیر ممکن نیست

افزایش ظرفیت صادرات نفت عراق

بازداشت رهبر جلیقه‌زردهای فرانسه

فروش بلیت قطارهای پرسرعت آغاز شد

تجاوز جنگنده های رژیم صهیونیستی به غزه

دستگاه ها در پاسخگویی به انتشار اطلاعات اقتصادی منفعلانه عمل نکنند

واکنش مدیر دبیرخانه جشنواره فجر به شایعه نرسیدن فیلم‌ها

بغداد تحرکات نظامی آمریکا در موصل را تکذیب کرد

شورای همکاری خلیج فارس قدرتی ندارد

آمریکا از اختلاف قطر با شورای همکاری سود می برد

تاکید بر مبارزه جدی با موارد فساد اقتصادی

خنثی سازی جنگ روانی ارزی آمریکا

مرز مستحکم در برابر قاچاق انسان

جزئیات عیدی پایان سال کارکنان مشمول قانون کار تشریح شد