کد خبر : ۶۵۹۱۸
تاریخ انتشار : ۱۵ دی ۱۳۹۷ - ۰۹:۰۵
با وجود اینکه ظریف در جلسه رأی اعتماد به مجلس تعهد می‌دهد به همسایگان و منطقه غرب آسیا توجه بیشتری داشته باشد، اما تا کنون تنها ۱۳ سفر به این منطقه انجام داده است.
پس از آغاز به کار دولت دوازدهم، محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه کشورمان تاکنون ۳۰ سفر خارجی را به انجام رسانده است؛ در این گزارش به تفکیک قاره های مختلف جهان اعم از آسیا، آفریقا، آمریکا، اقیانوسیه و اروپا مورد بررسی قرار گرفته اند.

با بررسی های انجام شده، از میان ۳۰ سفر وزیر امور خارجه در بازه زمانی آغاز به کار دولت دوازدهم تا به امروز، ۱۳ سفر سهم کشورهای «منطقه غرب آسیا و همسایه ها» بوده، ۲ سفر به کشورهای آسیای میانه، ۲ سفر به کشورهای شرق آسیا، ۲ سفر به کشورهای جنوب آسیا، ۱ سفر به کشورهای آفریقایی، ۹ سفر به کشورهای اروپایی و ۱ سفر هم به آمریکا (سازمان ملل).

با نگاهی به پراکندگی این سفرها می توان متوجه شد که از میان ۳۰ سفری که وزیر امور خارجه در دولت دوازدهم به کشورهایی از نقاط مختلف جهان انجام داده است، سهم قاره آفریقا تنها یک سفر است و آمریکای لاتین و اقیانوسیه تاکنون سهمی در این سفرها نداشته اند. سوال اینجاست که آیا اصول «دیپلماسی متوازن» در وزارت امور خارجه مورد توجه قرار می گیرد؟ 

بر همین اساس در ادامه گزارش به بررسی سفرهای محمدجواد ظریف می پردازیم:

«کشورهای آسیایی»

در این گزارش قاره آسیا را به تفکیک غرب آسیا (کشورهای منطقه و همسایه)، شرق آسیا و آسیای میانه لحاظ کرده ایم و از آنجا که یکی از دوابر اولویت دستگاه دیپلماسی در دولت دوازدهم تقویت روابط با کشورهای همسایه و منطقه عنوان شده است، این مهم را به عنوان اولین قسمت مورد بررسی قرار داده ایم.

کشورهای منطقه غرب آسیا و همسایه

۱- عمان

اولین سفر وزیر امور خارجه کشورمان در دولت دوازدهم سفری منطقه ای بود. مهرماه ۹۶ بود که محمد جوادظریف وزیر امور خارجه پس از ورود به مسقط پایتخت عمان با «یوسف بن علوی» همتای عمانی خود در خصوص مسائل مختلف گفتگو کرد. همچنین ظریف با «سلطان قابوس» پادشاه عمان دیدار و گفتگو داشت.

مسائل دو جانبه، منطقه ای و بین المللی، توسعه همکاری ها در حوزه های مختلف از جمله انرژی از جمله مهمترین محورهای گفتگوهای میان ظریف با وزیر امور خارجه عمان و دیگر مقامات عالی رتبه آن کشور بود.

۲- قطر 

دومین سفر ظریف هم بلافاصله پس از عزیمت به عمان در مهر ماه ۹۶ به دوحه پایتخت قطر صورت گرفت. در ابتدا، وزیر خارجه کشورمان با «شیخ تمیم آل ثانی» امیر قطر دیدار کرد. در ادامه این سفر، ظریف دیداری هم با «شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی» وزیر امور خارجه قطر داشت.

گفتنی است، روابط دو جانبه با تاکید بر همکاری های اقتصادی، اوضاع جاری در کشورهای منطقه خلیج فارس از جمله موضوعات مورد گفتگو و تبادل نظر بین وزیر امورخارجه کشورمان و طرف قطری بود.

۳- ارمنستان 

آذر ماه سال ۹۶ بود که ظریف به ایروان پایتخت ارمنستان وارد شد و در اولین برنامه با همتای خود دیدار و گفتگو کرد. در ادامه، نشست مشترک اقتصادی میان ایران و ارمنستان با حضور وزرای امور خارجه دو طرف برگزار شد.

دیدار با «کارن کاراپتیان» نخست وزیر ارمنستان هم از دیگر برنامه های ظریف در این سفر بود. 

گفتنی است، محور مذاکرات وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با مقامات ارمنستانی، پیرامون مسائل دو جانبه، منطقه ای و بین المللی بوده است.

۴- آذربایجان

 وزیر امور خارجه به منظور شرکت در نشست بین المللی قلب آسیا که آذرماه سال ۹۶ در باکو برگزار شد عازم آذربایجان شد.

در این سفر، ظریف علاوه بر دیدار با «الهام علی اف» رئیس جمهور آن کشور، با «محمد یار اف» همتای آذربایجانی خود هم دیدار و گفتگو کرد. در این ملاقات ها طرفین در خصوص طرح های انتقال انرژی و افزایش همکاری های بانکی گفتگو کردند.

۵- نشست سه جانبه وزرای خارجه ایران، آذربایجان و ترکیه - باکو

در همین ماه سفر دیگری به آذربایجان برای وزیر امور خارجه ترتیب داده شد. نشست سه جانبه ظریف، مولود چاووش اوغلو و المار محمد یاراف وزرای امور خارجه ایران، ترکیه و آذربایجان آذر ماه سال ۹۶ در باکو برگزار شد.

این پنجمین نشست وزرای امور خارجه سه کشور بود که طیف وسیعی از موضوعات و همکاری‌های ممکن در زمینه‌های مختلف اقتصادی از جمله ترانزیت، حمل و نقل، انرژی، گمرک و دیگر مسائل مورد علاقه طرفین در حوزه های فنی، تجاری و همچنین موضوعات مرتبط با همکاری‌های سیاسی و منطقه ای بویژه راه‌های کمک به صلح و ثبات هرچه بیشتر در منطقه، مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت.

گفتنی است، وزیر امور خارجه کشورمان در مدت حضور خود در باکو با رئیس جمور و وزیر امور خارجه آن کشور و همچنین همتای ترک خود، دیدارهای جداگانه ای داشته و در آن ملاقات ها هر دو طرف در خصوص گسترش تعاملات و مناسبات دو جانبه گفتگو کرده‌اند.

۶- اجلاس میان دوره ای وزرای امور خارجه جنبش عدم تعهد - آذربایجان

اولین سفر سال ۹۷ محمدجواد ظریف در فروردین سال جاری به آذربایجان بود. وزیر امور خارجه ایران که به منظور شرکت در نشست سه جانبه وزرای خارجه ایران، روسیه و ترکیه به آنکارا سفر کرده بود، در اجلاس میان دوره‌ای جنبش عدم تعهد با عنوان «ترویج صلح و امنیت بین‌المللی در راستای توسعه پایدار» شرکت کرد.

۷- نشست وزرای خارجه کنفرانس اسلامی با موضوع فلسطین - استانبول 

اردیبهشت سال ۹۷ نشست فوق العاده وزرای امور خارجه سازمان همکاری اسلامی درباره بررسی بررسی آخرین تحولات در سرزمین های اشغالی در ترکیه با حضور «محمدجواد ظریف» وزیر خارجه ایران برگزار شد.

گفتنی است، این نشست برای بررسی تحولات اخیر در سرزمین های اشغالی فلسطین و اعتراض به جنایات رژیم صهیونیستی در غزه و انتقال سفارت آمریکا به قدس، برگزار شده بود.

۸- عمان 

وزیر امور خارجه تیر ماه سال ۹۷ در چارچوب مشورت های منظم دو جانبه با سفر به عمان با «یوسف بن علوی» همتای عمانی خود دیدار و گفتگو کرد.

گفتنی است محور گفتگوهای میان ایران و عمان بررسی روابط دو جانبه، مسائل منطقه‌ای و بین المللی بود. 

۹- سوریه 

محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه در صدر یک هیات سیاسی به دعوت رسمی ولید معلم وزیر امور خارجه سوریه، شهریور ۹۷ عازم دمشق شد. 

این سفر با هدف گفتگو و رایزنی با مقامات سوری از جمله بشار اسد رئیس جمهور، عماد خمیس نخست وزیر و معلم همتای سوری ظریف انجام شد. در این دیدارها در خصوص آخرین تحولات این  کشور و  مناسبات دوجانبه وارد دمشق شد و مورد استقبال فیصل مقداد قائم مقام وزارت امورخارجه سوریه قرار گرفت.

۱۰- ششمین نشست وزرای خارجه ایران، ترکیه و آذربایجان - استانبول

ششمین نشست سه جانبه وزرای امور خارجه ایران، ترکیه و آذربایجان با حضور ظریف، چاووش اوغلو و محمد یاروف، آبان ماه سال جاری در استانبول برگزار شد. 

در این نشست طرف های حاضر درباره فرصت‌های پیش روی گسترش همکاری‌ها بین سه کشور گفت‌وگو کرده و نقطه نظرات خود درباره تحولات جاری منطقه را با یکدیگر مبادله کردند.

۱۱- پاکستان 

محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه آبان سال ۹۷ پس از بازگشت از ترکیه در صدر هیاتی سیاسی و نظامی به اسلام آباد سفر کرد.

در این سفر  علاوه بر پیگیری آخرین اقدامات دولت پاکستان برای تامین امنیت و آزادی ۱۲ تن از مرزبانان کشورمان که توسط گروهک های تروریستی ربوده شدند، در خصوص روابط دو جانبه و مهمترین تحولات منطقه ای و بین المللی گفتگو و تبادل نظر شد.

۱۲- هجدهمین اجلاس وزرای خارجه D۸ - آنتالیا 

هجدهمین اجلاس وزرای امور خارجه کشورهای D۸ با حضور وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، آبان ماه ۹۷ در هتل کورنلیای آنتالیای ترکیه برگزار شد.

گفتنی است، هشت کشور اسلامی شامل ایران، اندونزی، بنگلادش، پاکستان، ترکیه، مالزی، مصر و نیجریه عضو D۸ هستند. تجارت کنونی بین این کشورها رقمی در حدود ۱۵۰ میلیارد دلار برآورد شده ولی هدف این سازمان رسیدن به رقم ۵۰۰ میلیارد دلار است.

۱۳- نشست بین المللی دوحه- قطر 

سفر ظریف به دوحه در آذر سال ۹۷ به منظور شرکت و سخنرانی در نشست بین المللی دوحه ( Doha Forum ۲۰۱۸) برنامه دیگر وزیر امور خارجه بود.

دیدار با شیخ عبدالله بن ناصر آل ثانی نخست وزیر قطر و محمد بن عبدالرحمان آل ثانی وزیر امور خارجه قطر از جمله ملاقات های ظریف در این کشور عربی بود. 

توسعه و تعمیق روابط دو جانبه، امنیت و ثبات منطقه‌ای و نیز ابراز حمایت از پیشرفت مذاکرات صلح در یمن از مهمترین محورهای گفتگوهای انجام شده میان دو هیات ایرانی و قطری بود.

کشورهای آسیای میانه 

۱- کنفرانس بین المللی امنیت و توسعه پایدار آسیای مرکزی- ازبکستان

آبان ماه ۹۶ بود که «کنفرانس بین‌المللی امنیت و توسعه پایدار در آسیای مرکزی» با حضور محمدجواد ظریف، در سمرقند ازبکستان آغاز به کار کرد.

ظریف در بخشی از سخنان خود در کنفرانس بین‌المللی امنیت و توسعه پایدار در آسیای مرکزی، اظهار داشت: امروزه نمی‌توان با صرف صدها میلیارد دلار امنیت را خرید و با کشتی وارد کشور کرد.

وی ادامه داد: تجاری سازی ِامنیت، مقوله و معامله تازه‌ای است که برخی قدرت های جهانی و فرامنطقه ای وارد ادبیات سیاسی کرده اند و تاسف آور اینکه مشتریان خوبی هم در این معامله دلار در برابر امنیت یافته‌اند. امروز امنیت مقوله ای پیوسته و متقابل است که درآن امنیت ِیکی در گرو امنیت ِدیگری است.

۲- نشست وزرای خارجه ۵ کشور ساحلی دریای خزر- قزاقستان

قزاقستان مقصد دیگر وزیر خارجه در مرداد سال ۹۷ بود. نشست وزرای خارجه ۵ کشور ساحلی خزر با حضور وزیران خارجه ایران، روسیه، قزاقستان، آذربایجان و ترکمنستان در بندر آکتائو برگزار شد.

کشورهای شرق آسیا

۱- چین 

ظریف اردیبهشت سال ۹۷ با سفر به چین، با «وانگ یی» همتای خود در آن کشور دیدار و گفتگو کرد. مهم ترین دستورکار مذاکرات طرفین برجام و شرایط آن پس از خروج آمریکا از آن و همچنین راه های توسعه همکاری های سیاسی و اقتصادی دو جانبه بود. 

۲- هند 

سفر وزیر امور خارجه به هند در خرداد سال جاری انجام شد و ظریف در صدر یک هیأت بلند پایه سیاسی و اقتصادی برای بررسی آخرین وضعیت روابط دوجانبه و گسترش و تعمیق روابط دو کشور و نیز گفتگو و تبادل نظر با مقامات هندی در خصوص تازه‌ترین تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی به دهلی نو سفر کرد.

در این سفر، ظریف، با «سوشما سواراج» همتای هندی خود در دهلی دیدار کرد و مسائل دو جانبه، منطقه ای و برجام محور گفتگوها و رایزنی های دو طرف بود.

کشورهای جنوب آسیا

۱- سریلانکا 

مرداد سال ۹۷ محمدجواد ظریف در سفری به سریلانکا با مقامات آن کشور دیدار و گفتگو کرد. از برنامه های ظریف در این سفر دیدار با نخست‌وزیر سریلانکا و ملاقات با همتای خود  بود. روابط دوجانبه و موضوعات منطقه‌ای و بین‌المللی از جمله محورهای این گفتگوها بود.

راه‌های گسترش همکاری‌های دوجانبه و یافتن زمینه‌های بیشتر در روابط دو کشور گفت‌وگو کردند. نفت و انرژی، پتروشیمی، ساخت و ساز، تبادلات بانکی و کشاورزی از محورهای گفت‌وگوی وزیران امور خارجه ایران و سریلانکا بود.

۲- سنگاپور 

در ادامه سفر سریلانکا، ظریف مرداد سال جاری با سفر به سنگاپور که میزبانی پنجاه و یکمین اجلاس وزیران امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه جنوب شرق آسیا «آ سه آن» برعهده داشت ضمن شرکت در آن نشست، اسناد پیمان مودت و همکاری ایران و آ سه آن موسوم به تاک را امضا کرد تا ایران از ظرفیت‌های سیاسی و اقتصادی این اتحادیه استفاده کند.

وزیر امور خارجه با مقامات آن کشور از جمله «حلیمه یعقوب» رئیس جمهور آن کشور دیدار کرد. دیدار با «ویویان بالاکریشنان» وزیر امور خارجه سنگاپور از دیگر برنامه های ظریف در این سفر بود. گفتنی است، روابط دو جانبه، آ سه آن، مسائل منطقه ای، شرایط بین المللی از جمله مهمترین موضوعات مورد گفتگوی دو مقام ایرانی و سریلانکایی بود.

«کشورهای آفریقایی»

۱- آفریقای جنوبی

خرداد ماه سال ۹۷ ظریف در رأس یک هیات اقتصادی و سیاسی به پرتوریا پایتخت آفریقای جنوبی سفر کرد. در آن سفر ظریف با «لیندیوی سیسیولو» وزیر امور خارجه آفریقای جنوبی و رئیس جمهور آن کشور دیدار و گفتگو کرد.

محور گفتگوهای میان هیات ایرانی با مقامات آفریقای جنوبی، موضوع برجام و روابط و همکاری های دو کشور بود. 

«کشورهای اروپایی»

۱- کنفرانس گفتگوهای مدیترانه ای- ایتالیا

ایتالیا نخستین مقصد ظریف به عنوان وزیر خارجه دولت دوازدهم در سفر به کشورهای اروپایی بود که آذرماه ۹۶ انجام شد. وزیر امور خارجه کشورمان در سفر یک روزه به رُم، در سومین کنفرانس بین المللی گفتگوهای مدیترانه ای شرکت و سخنرانی کرد.

علاوه بر سخنرانی در کنفرانس بین المللی گفتگوهای مدیترانه ای، دیدار با همتای ایتالیایی از دیگر برنامه های وزیر امور خارجه در ایتالیا بود.

همچنین در حاشیه این کنفرانس ظریف با ابراهیم جعفری وزیر امور خارجه وقت عراق، فدریکا موگرینی مسئول سیاست خارجی اروپا و برخی مقامات حاضر در آن نشست دیدار و گفتگو کرد.

۲- کنفرانس امنیتی مونیخ - آلمان 

مقصد دوم وزیر خارجه در سفر به قاره سبز «مونیخ» آلمان بود.

بهمن سال ۹۶ ظریف به منظور شرکت در کنفرانس امنیتی مونیخ و به منظور سخنرانی در آن کنفرانس و بیان دیدگاه های ایران درخصوص مسائل مربوط به امنیت منطقه ای، بین المللی و همچنین دیدار با مقامات حاضر در آن کنفرانس به آلمان سفر کرد.

۳- روسیه 

محمدجواد ظریف بهمن ماه سال ۹۶ برای دیدار با همتای روسی خود و همچنین سخنرانی در کنفرانس بین المللی باشگاه مباحثه والدای به روسیه سفر کرد. این کنفرانس بین المللی، به ابتکار باشگاه والدای روسیه و با همکاری انستیتو شرق شناسی آکادمی علوم این کشور ۳۰ بهمن ماه با سخنرانی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران و سرگی لاوروف وزیر امورخارجه فدراسیون روسیه، در مسکو افتتاح شد. 

موضوع  کنفرانس «روسیه در خاورمیانه، نقش آفرینی در تمامی صحنه‌ها» است.

۴- بلژیک 

وزیر امور خارجه اردیبهشت سال ۹۷ در ادامه تور برجامی خود بعد از چین و روسیه راهی بروکسل آخرین و مهم ترین مقصد سفرش شد.

در این سفر وزیر خارجه علاوه بر دیدار با «فدریکا موگرینی» مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، دیداری پنج جانبه با حضور وزیران خارجه انگلیس، فرانسه و آلمان به همراه رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا بر سر چگونگی ادامه اجرای برجام هم داشت.

ظریف در بروکسل دیدارهای جداگانه ای هم با وزرای خارجه کشورهای حاضر در نشست داشت و آخرین وضعیت روابط دوجانبه را با آنها مورد بررسی قرار داد. 

۵- روسیه 

اردیبهشت ۹۷ بود که ظریف در ادامه سفر به چین، عازم مسکو شد و با مقامات آن کشور هم در خصوص چگونگی ادامه مسیر برجام بدون حضور آمریکا وارد رایزنی شد. 

وزیر امور خارجه کشورمان که به منظور شرکت در نشست سه جانبه وزرای خارجه روسیه، ایران و ترکیه در مسکو حضور داشت، با «لاوروف» همتای روسی خود دیدار و گفتگو کرد.

۶- نخستین نشست کمیسیون مشترک برجام با حضور وزرای خارجه ایران و ۱+۴ در وین

تیر ماه سال جاری بود که نخستین نشست کمیسیون مشترک برجام پس از خروج آمریکا از برجام بود که با حضور وزرای خارجه ایران و گروه ۱+۴ در شهر وین برگزار شد و وزرای خارجه در پایان نشست های خود با صدور بیانیه ای نظر مشترک خود را درباره برجام اعلام کردند.

در این بیانیه وزرای خارجه تاکید کردند: تمام طرف‌های برجام بر لزوم ادامه اجرای این توافق و پایبندی به تعهداتشان تاکید و توافق کردند که صادارت نفت و گاز و تولیدات پتروشیمی ایران باید ادامه یابد و بعلاوه نشست‌های کمیسیون مشترک، از جمله در سطح وزیران ادامه داشته باشد.

همچنین شرکت کنندگان توافق کردند تا به پیشرفت‌ها (برای حفظ برجام) تحت بازبینی دقیق ادامه دهند و کمیسیون مشترک، ازجمله در سطح وزیران کماکان تشکیل جلسه دهد تا تلاش‌های مشترک به پیش رانده شود.

۷- کنفرانس گفتگوهای مدیترانه ای - ایتالیا 

آذر ماه سال ۹۷ بود که وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با ایتالیا  «میلانزی» همتای ایتالیایی خود در وزارت امور خارجه این کشور دیدار و گفتگو کرد.

وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در ایتالیا با میلانزی همتای ایتالیایی خود در وزارت امور خارجه این کشور دیدار و گفتگو کرد.

۸- کنفرانس افغانستان - ژنو

ظریف در ادامه سفرهای آذرماه سال جاری به ژنو سفر کرد تا در کنفرانس ژنو افغانستان شرکت کند. بررسی آخرین تحولات آن کشور از جمله روند صلح در افغانستان و مبارزه با تروریسم از محورهای مورد گفتگو در این کنفرانس بود.

از جمله برنامه های وزیر امور خارجه دیدار با مقامات شرکت کننده در این کنفرانس و برخی مقامات کشور میزبان از جمله، اشرف غنی رئیس جمهور و عبدالله عبدالله، رئیس اجرایی افغانستان بود.

۹- نشست مشورتی سه جانبه - ژنو

در  آذرماه سفر دیگری برای ظریف هماهنگ شده بود و آن هم ژنو بود. وزیر امور خارجه به منظور  شرکت در نشست مشورتی سه جانبه در خصوص کمیته قانون اساسی سوریه با حضور وزرای امور خارجه ایران، روسیه و ترکیه و نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل متحد در امور سوریه عازم ژنو شد.

گفتنی است، وزرای خارجه ایران، روسیه و ترکیه به عنوان ضامنین فرایند گفتگوهای  آستانه نشستی سه جانبه را با دمیستورا نماینده دبیرکل سازمان ملل در امور سوریه برگزار کرده و در پایان بیانیه ای صادر کردند.

«کشورهای آمریکایی» 

آمریکای شمالی

۱- نیویورک، سازمان ملل 

هرچند این سفر ظریف در مهر ماه سال جاری در قالب سفرهای سالانه رئیس جمهور به نیویورک برای حضور در نشست سالیانه مجمع عمومی سازمان ملل انجام شد، اما به دلیل اهمیت دیدارها و نشست هایی که به ریاست ظریف در این سفر انجام شد، در این گزارش جزو سفرهای ظریف به حساب آمد.

گفتنی است، جلسه وزرای خارجه ایران و ۱+۴ در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک به ریاست فدریکا موگرینی، نماینده عالی اتحادیه اروپایی و با حضور وزرای خارجه ایران، فرانسه، روسیه، چین، انگلیس و آلمان برگزار شد.

این نشست که پیش از تلاش آمریکا برای استفاده ابزاری از شورای امنیت و اجرای نمایش علیه ایران از اهمیت ویژه ای برخوردار بود؛ حمایت اروپا، چین و روسیه از ایران و برجام و انزوای آمریکا را به روشنی به تصویر کشید.  

دیدارهای جداگانه ظریف با وزرای امور خارجه فرانسه، آلمان، چین، روسیه، انگلیس و موگرینی مسئول سیاست خارجی اروپا در حاشیه این نشست از دیگر برنامه های ظریف در نیویورک بود. 

حضور و سخنرانی وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در نشست روز بین المللی امحاء کامل سلاح های هسته ای هم برنامه دیگر ظریف در این سفر بود.

آمریکای لاتین

علی رغم روابط خوبی که در سال های گذشته میان ایران و برخی کشورهای همسو در آمریکای جنوبی وجود داشت، شاهد هستیم که این منطقه تقریباً از سیاست خارجی کشورمان حذف شده است و در بی توجهی خاصی از سوی مسئولین دستگاه دیپلماسی به سر می برد.

«کشورهای اقیانوسیه»

هیچ سفری به کشورهای این قاره از جهان در بازه زمانی مورد بررسی در این گزارش از سوی وزیر امور خارجه کشورمان انجام نشده است. 

عدم رعایت «اصول دیپلماسی متوازن» در دستگاه دیپلماسی 

لحاظ کردن اصول دیپلماسی متوازن یکی از نشانه های بالندگی سیاست خارجی موفق به حساب می آید که متاسفانه بنا بر آنچه که در بالا گزارش شده است، تا کنون در دستگاه دیپلماسی کشور شاهد آن نبودیم. «محمدرضا باقری» معاون اسبق وزیر امور خارجه هم در گفتگو با خبرنگار مهر، در این خصوص گفت: «آن اصطلاح رایجی که در عرصه دیپلماسی مطرح است تحت عنوان «بُرد-بُرد» دقیقا همین دیپلماسی متوازنی است که در آن دو طرف از یکدیگر بهره می برند، ما از آنها انتفاع خود را تامین می کنیم و آنها هم از ما متقابلا به دنبال تامین منافع خود هستند و این یک ارتباط دو سویه و در عُرف دیپلماتیک پذیرفته شده است.»

همچنین «مهدی مطهرنیا» کارشناس مسائل بین‌الملل هم در گفتگو با خبرنگار مهر، در این رابطه گفت: در یک سیاست خارجی متوازن باید بهترین و بهینه‌ترین استفاده را برای تامین حداکثر امتیازات ممکن به نفع کشور از طرق مختلف و مشخص آن به عمل آورد.

شاید یکی از مواردی که سیاست خارجی را در سال های اخیر به سمت کشورهای غربی سوق داده، موضوع برجام و رایزنی های دیپلماتیک با آنها بوده که صد البته این امکان وجود داشت که همزمان با کشورهای غربی، ارتباط مناسبی هم با کشورهای شرقی و همسایه را در دستور کار قرار دهیم، اما این مورد هم محقق نشد. «شعیب بهمن» کارشناس مسائل بین‌الملل در گفتگو با خبرنگار مهر، در انتقاد از عدم رعایت دیپلماسی متوازن در سیاست خارجی کشور، گفت: «اگر ما در دوران پس از برجام به موازات گسترش روابط خود با غربی ها با کشورهای شرقی هم سیاست توسعه روابط را پیش می گرفتیم، شاید امروز شرایط ایجاد شده متعاقب اعمال تحریم ها و حتی خروج آمریکا از برجام به نوعی برای ما آسان‌تر از شرایط فعلی بود، چرا که توسعه ارتباطات با کشورهای شرقی علاوه بر اینکه می تواند فرصت ها و گزینه‌های بیشتری را  در حوزه مسائل بین المللی در اختیار ایران قرار دهد، می تواند به عنوان عاملی توازن بخش در سیاست خارجی ایران مطرح و به تحقق اهداف دستگاه دیپلماسی کشور کمک کند.»

بنا به گفته «علی‌اکبر فرازی» سفیر اسبق ایران در رومانی در گفتگو با خبرنگار مهر، مسئولان سیاست خارجی نباید در سوگیری های خود در روابط با کشورهای مختلف دچار افراط و تفریط شوند و بهتر آن است که برای تامین منافع و امنیت ملی با نقاط مختلف جهان در ارتباط باشند.

 وی در این باره گفت: «دیپلماسی متوازن به عنوان یکی از روش های مد نظر در هر دیپلماسی موفقی بیانگر این نکته است که نباید دچار افراط و تفریط شد، به تعبیری مجریان سیاست خارجی باید در راستای حفظ منافع ملی و تامین امنیت ملی کشورشان، ارتباطات گسترده و مناسبی را با کشورها در هر نقطه ای از جهان برقرار کنند تا نتیجه دلخواه از قِبل آن ارتباطات بدست آید.»

«نوذر شفیعی» عضو سابق کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفتگو با خبرنگار مهر، در خصوص اهمیت رعایت دیپلماسی متوازن در سیاست خارجی گفت: «امروزه ایران باید از هر ظرفیتی برای تامین منافع ملی خود استفاده کند و برخلاف گذشته نباید ظرفیت ها و گزینه های خود را در ارتباط و تعامل با جهان محدود کنیم، نکته دیگری را که باید در قالب دیپلماسی متوازن رعایت کنیم این است که نباید دستگاه سیاست خارجی را وادار به حرکت صرف به سمت شرق یا غرب کنیم بلکه باید به اقتضاء شرایط به توسعه مناسبات با کشورهای مختلف جهان اعم از شرقی و غربی به جهت تامین حداکثر منافع کشور بپردازیم.»

بنابراین با همه توضیحات فوق و بر شمردن سفرهایی که تا کنون وزیر خارجه به کشورهای مختلف داشته است، به وضوح مشخص می شود که دستگاه سیاست خارجی کشورمان در رعایت اصول دیپلماسی متوازن ناموفق عملکرده و نتوانسته میان ارتباطات ایران با کشورهای اقصی نقاط جهان توازنی برقرار کند. 

روی زمین ماندن قول و قرار ظریف با نمایندگان جلس در جلسه رای اعتماد

ظریف در جلسه رأی اعتماد از مجلس برای ابقا در سمت سکان داری دستگاه دیپلماسی در دولت دوازدهم که در ۲۵ مرداد سال ۹۶ برگزار شد، چنین وعده ای را به نمایندگان ملت داده است: «در صورتی که افتخار تداوم خدمت را با رای نمایندگان ملت بزرگ ایران پیدا کنند با توجه به چالش های موجود «دو ابر اولویت» تقویت روابط با همسایگان و حل و فصل مشکلات منطقه ای و کمک به دستیابی به اهداف اقتصاد مقاومتی و بهبود وضعیت معیشتی مردم را پیگیری خواهم کرد.»

 اما با آمار ارائه شده در این گزارش مشخص می شود که نهایتا حدود ۴۳ درصد سفرهای وزیر امور خارجه به کشورهای منطقه و همسایه اختصاص داده شده است. 

به عبارت دیگر، اینکه گفته می شود بدعهدی ظریف به آنچه که در مجلس گفته بود به این دلیل است که وقتی صحبت از اولویت یک منطقه خاص جغرافیایی می شود، یعنی «حداقل باید بیشتر از نیمی از سفرهای انجام شده» به کشورهای آن منطقه بوده باشد، چرا که تعداد سفرهای وزیر خارجه شاخص مهم مورد بررسی در این گزارش است.

«سید حسین نقوی حسینی» عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس در گفتگو با خبرنگار مهر در این رابطه تصریح کرد: آقای ظریف در ابتدای تصدی وزارت خارجه در دولت دوازدهم به مجلس وعده توسعه روابط ایران با کشورهای منطقه و پیرامونی را دادند همانطور که پیش‌بینی می‌شد وعده های داده شده در ارتباط با همسایگان محقق نشده و ما نتوانستیم مشکلاتی را که امکان حل آن به سادگی با گفتگو و مذاکره وجود داشت را رفع کنیم.

وی گفت: شما شاهد هستید که ما همچنان با برخی از کشورها مشکل داریم و تنش ها میان ایران و برخی کشورهای پیرامونی تداوم دارد و حتی برخی مسائل بسیار ساده بین ما تاکنون حل نشده که از جمله مسئله گروگانگیری در پاکستان یکی از آن موارد است که علی رغم تمام تلاش هایی که دستگاه‌های امنیتی برای حل این مسئله داشتند اما همچنان لاینحل مانده است.

نقوی حسینی با بیان اینکه در جلسات مشترک نمایندگان کمیسیون امنیت ملی با ظریف این مسائل را به وزیر امور خارجه منتقل کرده‌ایم، افزود: ما با آقای ظریف در خصوص اهمیت توسعه روابط با کشورهای پیرامونی و همسایگان در جلسات متعددی صحبت های خوبی داشتیم که باید منتظر ماند و دید نتیجه این صحبت ها چه خواهد بود.

باز هم در بین کشورهای همسایه سهم کشورهایی از جمله افغانستان، ترکمنستان و عراق که اصلاً در سفرهای وزیر امور خارجه وجود ندارد و البته بر کسی پوشیده نیست که ایران در برهه ای که از سوی آمریکا شدیدترین تحریم ها را تجربه می کند و دشمن با تمام تلاش خود درصدد به انزوا کشاندن ایران است، کشورهای همسایه می توانند منافع اقتصادی ایران را تامین کنند. 

بازارهای مناسب ۱۵ کشور همسایه، یکی از فرصت های ایران است که بتواند با تعامل گسترده با آنها منافع اقتصادی کشور را تامین کرده و در سایه همکاری های اقتصادی، در حوزه های سیاسی، نظامی و فرهنگی روابط خود را با آنها افزایش دهد.
منبع: مهر
مطالب مرتبط
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر:
تازه های عکس و فیلم

طرح های مغایر با اراده مردم فلسطین به نتیجه نخواهد رسید

وزیران خارجه روسیه و فرانسه بر حفظ برجام تاکید کردند

تلاش‌ها بر تامین کالاهای مورد نیاز کشور متمرکز شود

در حال غرق شدن در پلاستیک هستیم

ساعت مجاز تردد وسایل نقلیه سنگین در پایتخت اعلام شد

حکم یکسال حبس برای محسن افشانی صادر شد

مفقودی یک میلیارد یورو ارز دولتی صحت ندارد

کار مبارزه با قاچاق باید به صورت سیستمی باشد

اسقاط پهپاد آمریکایی و توقیف نفت‌کش انگلیسی نقاط عطف تاریخ مبارزات مسلمانان است

توقیف نفتکش‌ انگلیسی اقدام حقوقی درستی بود

وزش باد شدید در جنوب استان تهران پیش بینی می شود

توقیف نفتکش انگلیسی نشان از اراده پاسخ به تهدید دارد

موضوع فلسطین قطعاً به نفع مردم فلسطین و دنیای اسلام تمام خواهد شد

توقیف کشتی انگلیس، «شکستی بزرگ» برای لندن است

عدم واریز یارانه برخی افراد کار بانک‌ها بود

توجیه گران فروشی نان از سوی یک مقام مسئول!

همه چیز درباره حذف قبوض کاغذی برق از دو ماه دیگر

دیدار نایب رئیس دفتر سیاسی حماس با رهبر انقلاب

جزئیات بخشنامه شهریه مهدکودک ها

هفت شهر سیستان و بلوچستان در نوبت گازرسانی قرار گرفتند

دومین ضربه وزارت اطلاعات به سیا

مدیریت شهری برای انجام پروژه ها حالت تهاجمی ندارد

تردید وزیر دارایی انگلیس نسبت به امکان تحریم جدید علیه ایران

برابری دیه زن و مرد ایرادهایی دارد

طرح تولید مسکن ارزان توسط شهرداری‌ها سر کار گذاشتن مردم است

کودکان کار دوباره به خیابان بازمی گردند

واگذاری داروخانه در دفاتر اسناد رسمی به افراد غیر ممنوع است

اقدامات آمریکا تروریسم اقتصادی است

سه روایت نجفی در خصوص استفاده از سلاح

واکنش کویت به توقیف نفتکش انگلیسی در خلیج فارس

قدرت دفاعی و تهاجمی ایران برای متجاوزان غافلگیرکننده است

انتصاب رؤسای بنیاد مستضعفان و کمیته امداد امام خمینی(ره)

ساخت ۶۰ هزار واحد مسکونی ۳۰۰ میلیون تومانی در تهران

اردوی پرسپولیس در ترکیه سمبل‌کاری بود

اصرار دولت برای یک تصمیم غلط راه به کجا خواهد برد؟

آمریکا در برابر اتحاد شرکت های نفتی کاری از پیش نمی برد

برای انتقال پول، عکس کارت بانکی را منتشر نکنید

«بوی باران» مخاطب را شگفت‌زده می‌کند

جزئیات آزادسازی نفتکش ایرانی از بندر جده عربستان

کارت سوخت جایگاه‌داران تا مدت محدودی فعال است

دولت با وضع فعلی‌اش نیازی به برانداز ندارد

میزان اجاره‌بها در تهران به طور متوسط ۳۰ درصد افزایش یافته است

آغاز ساخت 57 هزار مسکن در قالب طرح اقدام

آخرین وضعیت نفتکش انگلیسی در لنگرگاه بندرعباس

جایگاه بالای ایران در پیوند عضو

دولت اردن با نظر مردم در قبال معامله قرن همراهی می‌کند

ایران دزدی دریایی انگلیس خبیث را بی‌جواب نمی‌گذارد

دهقان، طحان نظیف و صادقی‌مقدم اعضای حقوقدان شورای نگهبان شدند

برنامه پیشنهادی دولت برای اصلاح ساختار بودجه قابلیت اجرا ندارد

بازار ایران به روی شرکت‌های آمریکایی باز است

برخی مدیران مجلس بالاتر از حداکثر قانونی حقوق می‌گیرند

آغاز به کار دوباره پروژه های فنی و مهندسی ایران در عراق

بازپرداخت تسهیلات اشتغالزای روستایی به چرخه اشتغال برگردد

برادران ریخته گران به ١۵ سال حبس محکوم شدند

اینفوگرافیک / پرجمعیت‌ترین کشورهای جهان کدامند؟

برنامه وزارت بهداشت برای درمان "فشارخونی‌ها"

برانکو: عرب، مقصر اصلی جدایی‌ام بود

چه چیزی در انتظار جنگل‌های هیرکانی پس از ثبت جهانی است؟

نقشه‌ای از ساختمان‌های مهم و حیاتی تهران نداریم

روزهای گرم تابستان مقصر آلودگی هوای پایتخت!

ایستگاه‌های بسيج و محمديه در آستانه افتتاح

خیابان نجات الهی از فردا یک طرفه می‌شود

می‌خواهیم ببینیم چطور می‌شود برجام را حفظ کرد

۴۰ درصد افراد بالای ۴۰ سال کشور کبد چرب دارند

ریشه اصلی مشکل کاغذ وزارت ارشاد است

مسکن مهر به درد نمایندگان مجلس نمی‌خورد

پمپئو به اثرگذاری ایران بر افکار عمومی آمریکا اعتراف کرد

سه عضو فقهای شورای نگهبان برای یک دوره جدید منصوب شدند

دولت در مدیریت بازار مسکن نمره قبولی نمی‌گیرد

واکنش پمپئو به پیش شرط ایران برای مذاکره با آمریکا

محور هراز به صورت موقت مسدود می شود

دولت عزمی برای اصلاح ساختار اقتصادی ندارد

نگاه به اسباب‌بازی لاکچری است

نماینده مردم اصفهان سوءقصد به جانش را تکذیب کرد

۲ هزار واحد مسکونی ویژه مددجویان بهزیستی در سرپل ذهاب ساخته شد

قیمت موبایل رو به کاهش است

خروج آمریکا از برجام عامل تنش های منطقه است

نقاط قوت و ضعف انتخابات الکترونیکی

آمار باسوادان روستاها بیشتر از مناطق شهری است

دولت برای خانه‌دار شدن به مردم یارانه دهد

توسعه کاشت گیاهان مقاوم به شوری برای خوراک آبزیان در جنوب

پلیس مبارزه با جرایم اقتصادی راه‌اندازی می‌شود

راهکارهای نوبخت برای کاهش وابستگی بودجه به نفت

نرخ نیما به بازار آزاد نزدیک شد

خروج ترامپ از برجام انگیزه شخصی داشت

جزئیاتی از ورودی و خروجی‌های استقلال

رضا رویگری روی صحنه می‌رود

توقیف نفتکش ایران بی‌پاسخ نخواهد ماند

استفاده از اپلیکیشن‌ها برای پرد اخت کرایه تاکسی

بخشودگی جرایم رانندگی در دستور کار نیست

نصب 109 سامانه پلاک‌خوان در محدوده‌ «کنترل آلودگی هوا»

روزانه ۴۰۰ هزار خودرو از غرب وارد تهران می شوند

بهره‌برداری از زیرگذر گیشا تا پایان سال

افراطی و گسترش اباحه‌گری منطبق با سند 2030 است

پرداخت4 هزار میلیارد تومان از مطالبات تأمین اجتماعی

بوستان‌های بانوان پایتخت زیر ذره‌بین ناظران

هزینه‌های امسال شهرداری تهران اعلام می‌شود

ایستگاه‌های خط 6 و 7 مترو تا پایان امسال راه‌اندازی می‌شود

برنامه‌ای برای ایجاد واگن ویژه مردان نداریم

دستیاران تخصصی بدون اجازه استاد نمی توانند عمل جراحی انجام دهند

افزایش صددرصدی پذیرش دانشجویان پزشکی

رکورد خریداران عرضه اولیه در بورس شکسته شد

شورای نگهبان پیشنهادات را می‌پذیرد اما باج‌خواهی را خیر

ضرابی‌زاده: نوشتن «ساجی» نفسگیر بود

نباید از « گاندو» انتقاد بی‌جا کرد

نمی‌توانیم از نمایندگانی که به مجلس فرستادیم دفاع کنیم

وجود بیش از 500 هزار میلیارد رانت اقتصادی در ایران

حذف 3 دهک بالای درآمدی از فهرست یارانه‌‌بگیران

حج 98 طولانی‌ترین تمتع پس از انقلاب اسلامی است

جزئیات نخستین جلسه دادگاه نجفی

صد درصد پرونده جیسون رضاییان در «گاندو» عین واقعیت است

تهدید نظامی علیه ایران کارایی ندارد

آغاز مصاحبه دوره دکتری دانشگاه آزاد

دفاع ربیعی از لایحه تعیین تکلیف تابعیت فرزندان زنان ایرانی

خرید ۴.۶ میلیون تن گندم از کشاورزان

کشف بزرگترین باند قاچاق اسلحه توسط سربازان گمنام امام زمان

تغییرات زیاد کار مربی را سخت می‌کند

مشکل مالی برای اعزام اساتید به فرصت مطالعاتی خارج از کشور

نارضایتی دامداران از فرآیند پلاک‌کوبی جمعیت دام

تعلل در رسیدگی به سیل‌زدگان نارواست

فرهاد مجیدی را به سمت فوتبال «هل» دادم

باور دارم رژیم صهیونیستی از خانه عنکبوت سست‌تر است

قیمت دلار اندکی کاهش یافت

هیچکس نباید از مراجعه به کمیته امداد نا امید برگردد

جرم «دیدن این فیلم جرم است» چیست؟

وحید امیری با پرسپولیس تمام کرد

وقتی دروغ ترامپ لو می رود

بحث «حجاب اجباری»، انحرافی است

طرح «اعاده اموال نامشروع» به دنبال مبارزه با فساد آقازاده‌ها است

پاسکاری بودجه‌ای دولت و مجلس

تصمیم برجامی ایران ضعف اتحادیه اروپا را به نمایش گذاشت

ایران تحریم ناپذیر است

تاکید جهانگیری بر تکمیل طرح‌های نیمه تمام تا پایان دولت دوازدهم

تعداد جان‌باختگان رودخانه‌های البرز به ۱۷ نفر رسید

درمان و جراحی کیست مویی

بانک‌ها از پس "وام رهن مسکن" برمی‌آیند؟

قیمت میوه کاهش یافت

افزایش ۲۹ درصدی «شهریه» مهدهای کودک تصویب شد

شاخص پژوه حق صدور مدرک تحصیلی ندارد

ضدعفونی کردن آب با کمک یک روش جدید تصویربرداری!

«ویزای اربعین» چه زمان حذف می‌شود؟

روز پر نوسان دلار

فیش‌های حقوق همچنان پنهان می‌مانند!

ممنوعیت دریافت پول اضافی از اولیاء به بهانه «کلاس کنکور»

تاثیر شربت خرما بر درد زایمان

اینفوگرافیک / شش عامل برای کمک به خواب بهتر

آمریکا به خاطر انسجام مردم از جنگ عقب نشینی کرد

«خانه نیما یوشیج» ۲۱ آبان افتتاح می‌شود

باکتری‌های روده مشکل بانک‌های خون را حل می‌کنند

تولید واکسن و آنتی‌سرم ایرانی با حمایت دانشگاه علوم‌پزشکی کرمان

روند کاهشی نرخ تورم ادامه می‌یابد

خبر خوش برای رانندگان اتوبوس

اتمام عملیات جمع‌آوری پل گیشا تا 20 تیر

نگه‌داری از «گاندو » غیرقانونی و جرم است

فیلم/توضیحات تهیه‌کننده «گاندو» درباره پرونده جیسون رضاییان

جامعه روحانیت قصد ورود مستقیم به انتخابات را ندارد

واردات گوشت در بهار دو برابر شد

رهبر انقلاب درگذشت آیت‌الله سیدمحمد حسینی شاهرودی را تسلیت گفتند

واکنش به کج شدن برج میلاد

شکست ایران در زمینه نظامی غیر ممکن است

توقیف نفتکش ایرانی هدیه انگلیس به آمریکا بود

سن و جنسیت کاربران فناوری اطلاعات در ایران

دفترچه انتخاب رشته کنکور ارشد منتشر شد

نقص‌های ایمنی خط ۶ مترو برطرف نشده است

ارتباط داروهای هورمونی و ناباروری

ترامپ درباره برنامه هسته‌ای ایران با ماکرون گفتگو کرد

ترامپ درباره برنامه هسته‌ای ایران با ماکرون گفتگو کرد

کارمان با ایران تمام نشده است

داریوش اسدزاده ممنوع‌الملاقات است

تهاجم به عمق دشمن در دستور کار سپاه است

مخاطب عمومی شبکه مستند افزایش یافته است

قدرت دفاعی کشور ریسک جنگ را از آمریکا گرفته است

توقیف نفتکش ایرانی بی‌پاسخ نمی‌ماند

فراز و فرودهای ارز دلالان را غافلگیر کرد

از غنی‌سازی ۳.۶۷ درصد عبور کردیم

زلزله‌ای ۵.۷ ریشتر مسجدسلیمان را لرزاند

نمایندگان آژانس در جریان اقدامات ایران هستند

۲۶ تیر تهران شاهد آخرین ماه گرفتگی سال است

ظرفیت دانشجویان پزشکی افزایش چندانی نداشته است

استانداری تهران با تبلیغات زودهنگام انتخاباتی برخورد می‌کند

از سرگیری فعالیت‌های هسته‌ای نقض پیمان از برجام نبود

اختصاص ۱۸ هزار میلیارد تومان به اشتغال روستایی

مسئولان برای حل مشکلات کشور برنامه‌ ندارند

حل مشکل مسکن نیازمند اقدام جدی دولت است

مدیران دولتی از شرکت‌های خصولتی دست‌بردار نیستند

مقام آمریکایی: امیدواریم «اینستکس» موفق شود

کاهش واردات مربوط به اقلام غیرضروری و مصرفی است

ایران ایر در پروازهای حج دنبال سودآوری نیست

برخورد جدی با کشف حجاب در فرودگاه‌های کشور

صادرات گوشت مرغ آزاد شد

۷۰ درصد معاملات مسکن جنبه مصرفی ندارد

متغیرهای پولی سال 97

2240 طرح ترافیک به خبرنگاران اختصاص یافت

توسعه زیرساخت‌های گردشگری در 280 روستا

ورود مفاهیم تأمین اجتماعی به 9 کتاب درسی

پنج‌قلوهایی که پدرشان راننده اسنپ است

تأکید پلیس بر بازگشایی سریعتر قطعه یک آزادراه تهران-شمال

قفل پارک حاشیه‌ای در تهران باز شد

هوای تهران سالم است

مردم برای گزارش ناهنجاری‌ها به دستگاه قضا اعتماد کنند