کد خبر : ۷۲۲۷۷
تاریخ انتشار : ۲۴ دی ۱۳۹۸ - ۱۱:۵۱
دستگیری «رابرت مک‌ایر» سفیر انگلیس در تجمع غیرقانونی مقابل دانشگاه صنعتی امیرکبیر در تهران یادآور خاطرات پس از انتخابات سال 88 است، زمانی که سفارت انگلیس در تحریک اغتشاشات در کنار دولت آمریکا حضور داشت.
روز شنبه، 21 دی‌ماه 98، جمعیتی مقابل دانشگاه امیرکبیر در تهران در اعتراض به سرنگونی هواپیمای مسافربری اوکراینی با شلیک اشتباه پدافند هوایی ایران جمع شدند. این جمعیت که ابتدا به منظور یادبود قربانیان این حادثه غم‌انگیز گرد هم آمده بودند، به سرعت شروع به دادن شعارهای ضدنظام کردند. «رابرت مک‌ایر» سفیر انگلیس در میان معترضان و در حالی دستگیر شد[1] که مشغول تهیه عکس و فیلم از اعتراضات بود. اگرچه این کار سفیر انگلیس کاملاً خلاف عرف دیپلماتیک است، اما خارج از عرف دیپلمات‌های انگلیسی در تهران نیست؛ چه‌بسا بخشی از دستورکار آن‌ها هم باشد. انگلیسی‌ها پابه‌پای آمریکایی‌ها به دنبال ایجاد آشوب و اغتشاش در ایران بوده‌اند و یک مورد بارز آن در جریان اغتشاشات سال 88 بود[2]. در ادامه این گزارش، بخشی از فعالیت‌های انگلیس پس از انتخابات سال 88 یادآوری می‌شود.
 
سابقه مداخله سفارت انگلیس در ایران
دولت انگلیس به خصوص زیر نظر «سایمون گس[3]» سفیر وقت لندن در ایران و از فروردین سال 88، از طریق سفارت خود در تهران و برخی شهرهای دیگر جلساتی برگزار می‌کرد که در آن‌ها فعالان قومی، نمایندگان احزاب سیاسی، اقلیت‌های مذهبی، تشکل‌های غیردولتی و گاهاً افرادی در ردههای مهم مدیریتی ایران حضور داشتند. از جمله این افراد، «میرمحمدحسین رسام» تحلیلگر ارشد وقت بخش سیاسی سفارت انگلیس و «محمد عطریانفر»، «ماشاءالله شمس‌الواعظین» و «سعید لیلاز» به عنوان نمایندگان جریان اصلاح‌طلب بودند[4].
درون خود انگلیس، بخش فارسی شبکه دولتی بی‌بی‌سی از شش ماه مانده به انتخابات ریاست‌جمهوری ایران، کار خود را با هشت ساعت برنامه آغاز کرد و به طور خاص به انتخابات ایران پرداخت[5]. گزارش‌های این رسانه بلافاصله پس از آغاز بر دو محور تمرکز دارند: القای شائبه احتمال تقلب در انتخابات از یک سو و حمایت از جریان اصلاح‌طلب و نامزدهای آن از سوی دیگر.
 
دفتر مشترک آمریکا و انگلیس برای مدیریت آشوب در ایران
سال 2006 روزنامه فایننشال‌تایمز خبر داد که دولت‌های انگلیس و آمریکا به طور مشترک در حال تدوین راهبردی برای ایجاد تغییرات سیاسی در ایران هستند[6]. این روزنامه از قول مقامات آمریکا و انگلیس از تشکیل دفتری مخفی در وزارت خارجه آمریکا تحت عنوان «گروه عملیات‌ها و سیاست‌های ایران و سوریه» برای هماهنگی عملیات‌های دو کشور برای تغییر نظام در ایران و سوریه پرده برداشته بود. فعالیت‌های دفتر مذکور روی پنج ستون استوار بود:
1- ستون «نظامی» با هدف کمک نظامی به عمان، بحرین و امارات و همچنین تسهیل انتقال سلاح به داخل ایران؛
2- ستون «دموکراتیک» با هدف تغییر حکومت ایران از طریق اعطای کمک‌های مالی مخفیانه به گروه‌های مخالف داخلی؛
3- ستون «اقتصادی» با هدف محدود کردن دسترسی ایران به خدمات بانکی بین‌المللی؛
4- ستون «ارتباطی» با هدف نظارت بر تعاملات ایران با کشورهای لبنان، سوریه، افغانستان و برخی سازمان‌هایی که از نظر لندن و واشینگتن تروریستی تلقی می‌شدند؛
5- ستون «رسانه‌ای» با هدف اثرگذاری بر افکار عمومی در ایران و منطقه خلیج فارس[7].
همکاری‌ها میان انگلیس و آمریکا طی سال‌های بعد و تا انتخابات سال 88 (2009) در ایران ادامه یافت. یکی از این فعالیت‌ها که کاملاً مستند است[8]، کمک اطلاعاتی-جاسوسی دانشگاه «دورهام» انگلیس به وزارت خارجه آمریکا در پوشش فعالیت‌های علمی بود[9]؛ کمکی که سند رسمی آن از سفارت آمریکا در لندن به واشینگتن ارسال شد و نشان می‌داد دانشگاه دورهام در ازای دریافت 300 هزار پوند، با برخی مقامات بلندپایه ایران ارتباط برقرار کرده و از طریق آن‌ها فعالیت‌های جاسوسی و تلاش برای ایجاد تغییرات سیاسی در سطح توده مردم را به عهده گرفته است.
 
تلاش انگلیسی برای انقلاب رنگی در ایران
سفارت آمریکا در انگلیس از افرادی مانند دکتر «محمدعلی پدرام»، دکتر «انوش احتشامی» و «امیرعباس فخرآور[10]» دبیرکل سازمان آمریکایی «کنفدراسیون دانشجویان ایران» که بعدها در تل‌آویو با «زیپی لیونی» وزیر خارجه سابق رژیم صهیونیستی ملاقات کرد[11]، به عنوان «رابط» یاد می‌کند و اسناد موجود نشان می‌دهند این افراد دست‌کم شش طرح ضدایرانی به دولت آمریکا ارائه کرده‌اند که برخی از آن‌ها شامل تماس با اعضای پرنفوذ در جامعه ایران برای بحث درباره ایدئولوژی سیاسی و مذهبی و همچنین پیشنهاد به مقامات ایران برای گفت‌وگو با همتایان آمریکایی و انگلیسی‌شان می‌شده است.
نکته قابل‌توجه این‌که دانشگاه دورهام انگلیس در قالب «برنامه کمک‌های مالی کوچک دموکراسی» از دولت آمریکا بودجه دریافت کرده بود. این برنامه همان برنامه‌ای است که واشینگتن در سال 2004 با کمک آن به بهانه ارتباط میان سازمان‌های غیردولتی آمریکایی با همتایان اوکراینی‌شان، منابع مالی انقلاب رنگی موسوم به «انقلاب نارنجی» در این کشور اروپایی را تأمین کرده بود[12].
 
انگلیس در روزهای انتخابات و پس از آن
سندی محرمانه که از لندن به آمریکا ارسال شده بود، نشان می‌داد که 21 روز مانده به انتخابات، جمع‌بندی انگلیس این است که احمدی‌نژاد شانس اول پیروزی در انتخابات است. در بخشی از این سند آمده است: «آن دسته از کسانی که اخیراً از ایران به انگلیس بازگشته‌اند و در گفتگو با تحلیلگران با هیجان از افزایش حمایت‌ها از موسوی و کروبی سخن می‌گویند، اعتراف می‌کنند که دیدگاهشان صرفاً بر اساس بازدید از شمال تهران است، جایی که حمایت از اصلاح‌طلبان معمولاً بیش‌تر است[13].»
بنابراین لندن در روزهای منتهی به 22 خرداد 88 احمدی‌نژاد را برنده احتمالی انتخابات می‌دانست، اما بی‌بی‌سی فارسی همچنان از کلیدواژه «تقلب» استفاده می‌کند، مانند استفاده از عبارت «الآن دقیقاً نیمه‌شب است» به عنوان رمز عملیات کودتای آمریکایی-انگلیسی علیه دولت دکتر مصدق در نیمه‌شب 28 مرداد 1332. پس از برگزاری انتخابات، بی‌بی‌سی فارسی حتی برنامه‌هایش را 24 ساعته می‌کند تا اخبار اغتشاشات را به طور کامل منعکس کند.
 
تحریک اغتشاشگران؛ بخشی از دستورکار سفارت انگلیس
چنان‌که گفته شد، حضور سفیر انگلیس در اعتراضات نامشروع ابتدای هفته جاری در تهران، اولین دخالت نمایندگان سیاسی لندن در امور داخلی تهران نیست. همان سال 88 نیز کارمندان سفارت انگلیس دستور داشتند تا در متن اغتشاشات حضور داشته باشند. بر همین اساس، طی روزهای پس از انتخابات، کاردار وقت این سفارت در مسیر خیابان انقلاب تا دانشگاه صنعتی شریف، «ساموئل اورگان» دبیر سوم سفارت، بین خیابان‌های مطهری و شریعتی، «تام برن» دبیر دوم سیاسی سفارت در خیابان انقلاب در میان اغتشاشگران حضور داشتند و «پال برونی» معاون بخش ویزای سفارت‌خانه در خیابان فردوسی عکس و فیلم تهیه می‌کرد. کارمندان سفارت به طور خاص دستور داشتند تا از اخبار و آثار خرابی اغتشاشات سند تهیه و برای دولت‌های انگلیس و به تبع آن آمریکا ارسال کنند.
البته دولت انگلیس نهایتاً در انجام یک کودتای دیگر در ایران ناموفق بود، اما این به معنای پایان تلاش‌های لندن برای دخالت در ایران نبود، بلکه انگلیسی‌ها پس از شکست عملیات انتخاباتی‌شان رهبری تحریم‌های اقتصادی علیه تهران[14] و همراه کردن دیگر کشورهای اروپایی در این مسیر[15] را به عهده گرفتند؛ تحریم‌هایی که تا امروز هم ابزار مورد علاقه آمریکا برای فشار به جمهوری اسلامی هستند.
ارسال نظر
نام:
ایمیل:
* نظر: